II SA/Bk 841/10
WyrokWSA w Białymstoku2011-02-23
Skład orzekający: Piotr Pietrasz, Mieczysław Markowski, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji mają przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę i czy organ prawidłowo ocenił ich interes prawny w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że właściciele nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania inwestycji mają status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Organ administracyjny powinien po wznowieniu postępowania dokonać wszechstronnej i wyczerpującej analizy interesu prawnego skarżących, uwzględniając przepisy prawa budowlanego, energetycznego oraz cywilnego. Odmowa uznania ich za strony bez takiej analizy stanowi naruszenie prawa i wymaga uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele nieruchomości, kwestionowali decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę linii energetycznej i stacji transformatorowej średniego napięcia przebiegającej częściowo przez ich działki. Wnosili o wznowienie postępowania z powodu braku ich udziału jako stron i naruszenia ich interesów prawnych. Organ I i II instancji odmówiły wznowienia i uznały, że skarżący nie mają statusu strony, powołując się na zachowanie norm technicznych i brak robót na ich działkach. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, wskazując na konieczność wszechstronnej analizy interesu prawnego skarżących.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. i stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Wojewody P. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania w kwocie 500 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Pietrasz (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski,, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E. N. i F. N. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty B. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz strony skarżącej kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez E. N. (zwana też dalej Skarżącą) jest decyzja Wojewody P. z [...] października 2010 r. znak: [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Starosty B. z [...] listopada 2009 r., znak: [...] odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Starosty B. z [...] lipca 2007 r. znak: [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Z. E. B. D. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę linii energetycznej i stacji transformatorowej średniego napięcia w obrębie działek
o nr geodezyjnych [...], [...], [...], [...] oraz demontażu stacji transformatorowej słupowej i linii energetycznej napowietrznej SN w obrębie działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] na terenie gruntów wsi B. gmina B.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., znak:[...], Starosta B.w sprawie z wniosku Z. E. B. D. Sp. z o.o., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę linii energetycznej i stacji transformatorowej średniego napięcia (kategoria obiektu XXVI) w obrębie działek o nr geodezyjnych [...], [...],[...], [...] oraz demontaż stacji transformatorowej słupowej i linii energetycznej napowietrznej SN w obrębie działek o nr geodezyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...] na terenie gruntów wsi B. gmina B. Decyzja stała się ostateczna [...] sierpnia 2007 r.
Pismem z [...] kwietnia 2008 r. Skarżąca wraz z małżonkiem F. N. wystąpiła do Wojewody P. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Starosty B.
Decyzją z [...] maja 2008 r. Wojewoda P. odmówił stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Podniósł również, iż w postępowaniu
w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę linii energetycznej małżonkowie N. nie byli traktowani jako strona postępowania (nie zostali ujęci jako strona w wykazie stron postępowania), zaś "ewentualne uznanie za stronę postępowania w tej sprawie może nastąpić jedynie przez Starostę B. po wznowieniu postępowania".
Pismem z [...] czerwca 2008 r. małżonkowie N. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego opisaną na wstępie decyzją Starosty B.
z uwagi na niezapełnienie im udziału w postępowaniu
Decyzją z [...] czerwca 2008 r. Starosta B. odmówił w oparciu o art. 149
§ 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.
w Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, ze zm.), powoływanej dalej w skrócie "k.p.a.", żądanego wznowienia postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. (Dz.U. nr 207, poz. 2016) – Prawo budowlane, powoływanej dalej w skrócie "u.p.b.", i stwierdził, iż szczegółowe określenie, kto poza inwestorem może występować jako strona w postępowaniu
o pozwolenie na budowę, możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów odrębnych np. przeciwpożarowych, z zakresu ochrony środowiska, czy techniczno – budowlanych tj. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określających odległości usytuowania obiektów i urządzeń od innych obiektów i granic nieruchomości. Następnie starosta podał, że w przedłożonym projekcie projektowana kablowa linia elektroenergetyczna średniego napięcia, została usytuowana w drodze gminnej o numerze geodezyjnym [...] w odległości 50 cm do granicy działki o numerze geodezyjnym [...], stanowiącej własność Skarżącej, co jest zgodne z Polska Normą z 7 czerwca 1976 r. PN-76/E-05125 Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie kablowe, projektowanie i budowa.
W związku z tym, że inwestor zachował odległości przewidziane w przepisach szczególnych, nie może być mowy o oddziaływaniu obiektu budowlanego na nieruchomość skarżących oznaczoną numerem [...], a zatem właścicielom tej nieruchomości nie przysługuje przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 u.p.b. i nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania w tym przedmiocie.
Skarżąca wraz z małżonkiem wniosła odwołanie pod powyższej decyzji. Argumentując swoje stanowisko podnieśli, że odmowa wznowienia postępowania narusza ich prawa właścicielskie i pokazuje, jak Starosta faworyzuje monopolistyczne przedsiębiorstwo otwierając przed nim możliwość realizacji inwestycji kosztem cudzych gruntów i wbrew woli właścicieli tych gruntów.
Wojewoda P. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją
z [...] września 2008 r. utrzymał w całości w mocy decyzję Starosty B.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem wniosku inwestora było pozwolenie na budowę linii energetycznej i stacji transformatorowej średniego napięcia w obrębie działek o nr geodezyjnych [...], [...],[...], [...] oraz demontaż stacji transformatorowej słupowej i linii energetycznej napowietrznej SN
w obrębie działek o nr geodezyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...] na terenie przedmiotowych gruntów. W ocenie organu odwoławczego wniosek nie dotyczył pozwolenia na budowę w obrębie działek skarżących o numerach [...] i [...].
Z dołączonych do wniosku dokumentów (projektu budowlanego) wynikało zaś, iż na powyższych działkach nie będą prowadzone żadne prace, gdyż ich właściciele nie wyrazili na to zgody. W ocenie organu odwoławczego skarżący "na własne żądanie" pozbawili się statusu strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego
i udzielenie pozwolenia na budowę tej inwestycji. Dodatkowo organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty B., iż wykonanie linii energetycznej zgodnie
z pozwoleniem na budowę nie ogranicza zagospodarowania terenu Skarżącej.
Rozstrzygniecie powyższe zostało zaskarżone przez E. i F. N. do sądu administracyjnego.
Wyrokiem z 16 czerwca 2009 r. sygn. akt 795/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. oraz decyzję Starosty B. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Sąd wskazał, że badanie legitymacji Skarżących na gruncie materiału z akt administracyjnych pierwotnego postępowania dowodzi niedopuszczalnego dokonania merytorycznej oceny ich statusu już we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego tj. jeszcze przed jego wznowieniem. Analizując przy tym projekt organy obu instancji stwierdziły, że skoro nie przewiduje on robót budowlanych na gruntach Skarżących (z uwagi na brak zgody na wejście na działkę) to Skarżący nie mają interesu prawnego do bycia stroną postępowania. Organy nie uwzględniły wynikającej z projektu potrzeby odłączenia i zabezpieczenia tej części linii SN, która jako nieczynna ma pozostać na gruntach Skarżących. Skarżący mogą mieć interes prawny w tym, by sprawdzić rozwiązania projektu pod kątem prawidłowości zabezpieczenia pozostawianej na ich nieruchomości linii energetycznej. Obszar oddziaływania linii elektroenergetycznej z pewnością obejmuje tereny, na których są zlokalizowane urządzenia elektroenergetyczne umożliwiające przesył energii. Jak wskazał Sąd objęta kwestionowanym pozwoleniem na przebudowę linia elektroenergetyczna średniego napięcia biegnie przez nieruchomości Skarżących. Już z tej właśnie przyczyny, że przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę była przebudowa linii, która na pewnym odcinku biegnie przez nieruchomości Skarżących i której dalszego istnienia dotyczą rozwiązania projektu, nie można było odmówić żądanego przez nich wznowienia postępowania. Zdaniem Sądu we wznowionym postępowaniu dopiero należałoby ocenić czy w rzeczywistości szczegółowe rozwiązania projektu budowlanego naruszają interes prawny Skarżących w rozumieniu prawa budowlanego. Przepisami odrębnymi, w oparciu, o które organy winny badać obszar oddziaływania inwestycji objętej zatwierdzonym projektem, powinny być przede wszystkim przepisy u.p.b. oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy.
Ponadto Sąd stwierdził, że organ rozpatrujący ponownie wniosek Skarżących powinien w pierwszej kolejności poddać go ocenie formalnej pod kątem zachowania terminu do złożenia żądania wznowienia postępowania administracyjnego i – o ile uzna, że termin został zachowany i nie występują inne przeszkody formalne do wznowienia postępowania - wznowić je i dopiero we wznowionym postępowaniu wszechstronnie zbadać, czy w rzeczywistości doszło do pozbawienia uczestnictwa w sprawie osobom mającym interes prawny do bycia stroną postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia kwestionowanego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W związku z powyższym wyrokiem, Starosta B. decyzją z [...] września 2009 r. znak: [...]odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty B. z [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że Państwo N. przekroczyli termin jednego miesiąca na wniesienie podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 k.p.a.
W wyniku odwołania, Wojewoda P. decyzją nr [...]
z [...] października 2009 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że organ bez przeprowadzenia postępowania stwierdził uchybienie miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Następnie Starosta B. postanowieniem z [...] października 2009 r. wznowił postępowanie i decyzją nr [...]z [...] listopada 2009 r. odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] lipca 2007 r., powtarzając w uzasadnieniu argumentację zawartą w powołanej wyżej decyzji z [...] czerwca 2008 r.
Wojewoda P. decyzją z [...] października 2010 r. [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że Starosta B. działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tzn. wznowił postępowanie, sprawdził czy zachowano termin złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Następnie po zbadaniu powyższego organ pierwszej instancji stwierdził, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji własnej znak: [...]z [...] lipca 2007 r., ponieważ brak jest przesłanek zawartych w art 145 § 1 k.p.a. Ponadto, Wojewoda Podlaski analizując akta sprawy, zaznaczył, że organ I instancji słusznie zastosował art. 146 § 2 k.p.a. mówiący o tym ,że: "nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej".
Od powyższej decyzji Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) brak merytorycznego opartego na prawie budowlanym i administracyjnym uzasadnienia przymiotu strony, jako właściciela działki o nr geod. [...], [...], [...] przez organy obu instancji;
2) naruszenie konstytucyjnej równości stron, o której mowa w art. 30
w odniesieniu do art. 32 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 33 pkt 1 Konstytucji Rzeczpospolitej;
3) stronniczość Wojewody P. poprzez występowanie o opinię do jednej
z zainteresowanych stron w sprawie, tj. PGE D. S.A. Oddział B. Z. S.B. P.i;
4) opieszałość Urzędu Wojewódzkiego w prowadzeniu sprawy.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że naruszeniem jej interesu prawnego jak też praw materialnych była odmowa wydania pozwolenia na ogrodzenie jej działki
o nr geod. [...] i [...] przez Starostwo w B. P., co zobowiązało jej zamierzenia inwestycyjne uzgodnić z właścicielem słupa na działce sąsiedniej nr [...],
a tym samym ograniczyło jej prawa własności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. podtrzymał stanowisko zawarte
w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Pismem procesowym z 15 lutego 2011 r. Skarżąca podsumowała dotychczas przedstawione dokumenty i dokonała ponownego naświetlenia kontekstu przedmiotowej sprawy. Podniosła, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy błędnie stwierdził, że Starostwo Powiatowe nie ma podstaw do uchylenia decyzji własnej
z [...] lipca 2007 r., gdyż jak twierdzi nie ma przesłanek zauważalnych w art. 145 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy analizując akta sprawy nie podał motywów, jakimi się kierował ustalając brak przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a., jak również nie odniósł się w samodzielnym wnioskowaniu do art. 146 § 2 k.p.a. naruszając tym samym: zasady prawdy obiektywnej art. 7 k.p.a. oraz pogłębiania zaufania obywateli do organu art. 8 k.p.a. jak również art. 9 k.p.a oraz art. 11 k.p.a.
Ponadto zdaniem Skarżącej w postępowaniu należało zbadać wszechstronnie, zgodnie z wytycznymi z wyroku WSA w Białymstoku z 16 czerwca 2009 r., sygn. akt 795/08, czy doszło do pozbawienia uczestnictwa osób mających interes prawny do bycia stroną postępowania administracyjnego.
Skarżąca, odnosząc się do zarzutu organu odwoławczego, że na własne życzenie pozbawiła się statusu strony nie pozwalając wejść na działkę, podniosła, iż żadne ustalenia dotyczące wejścia nie były ani z nią, ani z mężem poczynione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie tylko z przyczyn w niej wskazanych, ale również z powodu uchybień przepisom prawa dostrzeżonych z urzędu przez sąd.
W sprawie niniejszej WSA w Białymstoku orzekał już prawomocnym wyrokiem z 16 czerwca 2009 r. (II SA/Bk 795/08), którym uchylono decyzje organów obydwu instancji (Starosty i Wojewody) i udzielono wytycznych dotyczących ponownego przeprowadzenia postępowania. Skład obecnie orzekający przedmiotowymi wytycznymi był związany. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Związanie to oznacza, że w ponownym postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym nie można formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem oraz należy reagować poprzez treść nowego wyroku na sytuacje braku zastosowania się organów do wytycznych (vide: wyrok NSA z 22.03.1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275).
Wytyczne udzielone przez WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 795/08 koncentrowały się głównie na konieczności ustalenia przez organ interesu prawnego skarżących, co powinno nastąpić, jak wskazał Sąd, dopiero po wznowieniu postępowania. Przedmiotowego wznowienia organ dokonał postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Zatem w zakresie dotyczącym obowiązku wydania postanowienia o wznowieniu przed przystąpieniem do badania interesu prawnego - wytyczne Sądu należało ocenić jako wykonane.
Zdaniem składu orzekającego organy obydwu instancji ponownie prowadząc postępowanie nie zastosowały się jednak do związania oceną prawną i wskazaniami Sądu ze sprawy II SA/Bk 795/08 w pozostałym zakresie dotyczącym zbadania interesu prawnego Skarżących. W ten sposób doszło do naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego sąd w obecnym składzie zobowiązany był do uchylenia - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. - zarówno decyzji zaskarżonej, jak i poprzedzającej jej wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej.
Wznowione w sprawie niniejszej postępowanie dotyczyło zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę linii energetycznej i stacji transformatorowej średniego napięcia w obrębie działek o nr geodezyjnych [...], [...], [...], [...] oraz demontażu stacji transformatorowej słupowej i linii energetycznej napowietrznej SN w obrębie działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] na terenie gruntów wsi B. gmina B.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego obiekt budowlany powinien być projektowany i budowany w sposób zapewniający poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich oraz w sposób umożliwiający zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w jego zagospodarowaniu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma sporu, iż ustawowa definicja "obszaru oddziaływania obiektu" nie daje podstaw do zawężającego rozumienia tego określenia. W definicji tej jest mowa o terenie "wyznaczonym" w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu (vide: wyrok NSA z 28.03.2007 r., II OSK 208/06, ONSAiWSA 2008/1/12). Do przepisów odrębnych należą normy różnych dziedzin prawa, w tym przepisy prawa budowlanego, z zakresu zagospodarowania przestrzennego, z zakresu ochrony środowiska, czy też z zakresu prawa energetycznego, a więc wszystkie mające wpływ na sposób zagospodarowania i przeznaczenia terenu.
W związku z powyższym, mając na uwadze powołane art. 28 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, skład orzekający w wyroku II SA/Bk 795/08 stwierdził - wbrew temu co przyjął organ – iż nie ulega wątpliwości, że objęta kwestionowanym pozwoleniem na przebudowę linia elektroenergetyczna średniego napięcia biegnie przez nieruchomości skarżących. Już z tej właśnie przyczyny, że przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę była przebudowa linii, która na pewnym odcinku biegnie przez nieruchomości Skarżącej i której dalszego istnienia dotyczą rozwiązania projektu, nie można było odmówić żądanego przez nią wznowienia postępowania.
Uwzględniając natomiast stanowisko organu pierwszej instancji zajęte w decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., zgodnie z którym Państwo N. nie mogli być potraktowani jako strona postępowania w rozumieniu art. 28 ust 2 Prawa budowlanego nie zasługuje na akceptację. Do takiej oceny organ byłby uprawniony tylko i wyłącznie po przeprowadzeniu wszechstronnej i wyczerpującej analizy przepisów odrębnych, spośród których Sąd w uzasadnieniu wyroku z 16 czerwca 2009 r. wskazał na przepisy prawa energetycznego. Zauważyć należy, że objęte kontrolą w sprawie II SA/Bk 795/08 decyzje mimo wyraźnie sformułowanych wytycznych nie dostosowały się do nich. Uzasadnienia wydanych po ponownym rozpoznaniu sprawy rozstrzygnięć, w zakresie oceny interesu prawnego skarżących, są identyczne jak w decyzjach uchylonych i nie zawierają dodatkowych, wskazanych przez Sąd jako wymagane – ocen prawnych i analiz zakresu obszaru oddziaływania inwestycji z punktu widzenia norm ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 z późn. zm.) i przepisów wykonawczych do niej. Stanowi to o naruszeniu art. 153 p.p.s.a.
Niezależnie od oceny prawnej i wskazań sformułowanych w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Bk 795/08, ale też jak wymaga art. 153 p.p.s.a. niesprzecznie z nimi, wskazać trzeba, iż odmawiając małżonkom N. statusu strony z uwagi na zgodność posadowienia słupa energetycznego z Polską Normą - organ dokonał zawężającej wykładni pojęcia "obszaru oddziaływania inwestycji". Przedmiotowy obszar, jak wyżej wspomniano, "wyznacza się" na podstawie przepisów odrębnych. Oznacza to, że zachowanie minimalnych odległości obiektów budowlanych od granicy działek, granicy pasa drogowego, czy od innych obiektów nie przesądza jeszcze o ograniczeniu obszaru oddziaływania obiektu do terenu w tych minimalnych granicach (vide powoływany wyżej wyrok NSA z 28.03.2007 r.). Po to ustawodawca wprowadził zapis o przepisach odrębnych, by analiza "obszaru oddziaływania" nie zamykała się do jednej kategorii przepisów, ale ujmowała (wyznaczała) ten obszar w sposób kompleksowy. W takim kontekście należało przeprowadzić analizę zakresu terenu oddziaływania inwestycji, w szczególności słupa SN zaprojektowanego w odległości 0,5 metra od granicy działki 90/2 należącej do Skarżącej, a więc nie ograniczając się wyłącznie do regulacji Polskiej Normy, ale również sięgając do przepisów szczegółowych np. prawa budowlanego. Ustalenia bowiem wymaga, czy istnieją przepisy prawa administracyjnego, inne niż Polska Norma z 1976 r., przesądzające o tym, że nieruchomość małżonków N. znajduje się lub nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Również należałoby sięgnąć do przepisów prawa cywilnego określających zakres dopuszczalnego ingerowania w wykonywanie prawa własności. Źródłem interesu prawnego może być norma prawa materialnego nie tylko administracyjnego, ale należąca do każdej gałęzi prawa, w tym do prawa cywilnego. (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2008, tezy do art. 28 Kpa). Taką normę stanowić może przepis art. 140 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Na uwagę ze względów merytorycznych zasługuje również stanowisko wyrażone w decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2008 r., w której organ ten stwierdził, że fakt ustawienia słupa SN w odległości 0,50 m od granicy pasa drogowego jest dopuszczalne i nie ogranicza ruchu pojazdów na drodze. Innym zagadnieniem pozostaje sprawa samego wykonania projektowanej linii kablowej, którą należy ułożyć - zgodnie z projektem - w wykopie o głębokości ok. 1 m. Wojewoda wskazał dalej, iż wydaje się zasadnym uznanie za obszar oddziaływania inwestycji pasa terenu o stosownej szerokości, bezpośrednio przyległego do trasy kabla, który musi być naruszony w trakcie prowadzenia robót budowlanych związanych z ułożeniem tego kabla. Powyższe w opinii Wojewody dawało podstawy do rozszerzenia kręgu osób, które należało uznać za strony postępowania.
Brak analizy prawnej w powyżej wskazanym kierunku w zaskarżonej decyzji spowodował, że nie jest obecnie możliwa ocena prawidłowości stanowiska zajętego w tym akcie prawnym i w decyzji organu I instancji w zakresie odmowy uznania interesu prawnego skarżących w postępowaniu o pozwolenie na budowę linii energetycznej i stacji transformatorowej średniego napięcia oraz demontażu stacji transformatorowej słupowej i linii energetycznej napowietrznej SN. Zdaniem składu orzekającego rzetelna i wyczerpująca analiza przepisów odrębnych, w tym przepisów prawa budowlanego i prawa cywilnego, na podstawie których można wyznaczyć obszar oddziaływania obiektu, powinna powyższe wątpliwości rozstrzygnąć. Organ zobowiązany jest przy tym wziąć pod uwagę, że w procesie zmierzającym do wyznaczenia takiego obszaru chodzi o wykazanie możliwości spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Należy więc przyjąć, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych na terenie narażonym na szkodliwe oddziaływanie są stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę (vide: wyrok NSA z 07.04.2010 r., II OSK 1342/09, wyrok NSA z 19.11.2009 r., II OSK 1798/08 – dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że ocena, iż określony podmiot nie posiada przymiotu strony i nie może skutecznie żądać wznowienia (jak ustalono w postępowaniu administracyjnym w sprawie niniejszej), powinna prowadzić do odmowy uchylenia kwestionowanej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa z tym uzasadnieniem, iż brak przymiotu strony wyłącza konieczność merytorycznej oceny decyzji. W rozpoznawanym przypadku wskazany wyżej przepis wymieniono w rozstrzygnięciu decyzji pierwszoinstancyjnej, natomiast w jej uzasadnieniu powołano art. 146 § 2 Kpa, zgodnie z którym nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Ta podstawa prawna ma jednak zastosowanie wyłącznie po przeprowadzeniu merytorycznej oceny kwestionowanej decyzji, kończącej wznowione postępowanie. Przedmiotowej oceny w sprawie nie dokonano "zatrzymując się" na etapie oceny interesu prawnego Skarżącej. Powołanie przepisu art. 146 § 2 Kpa było zatem nieuprawnione, powoduje istnienie sprzeczności w zaprezentowanym w uzasadnieniu decyzji rozumowaniu, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na to, że powyższego uchybienia nie dostrzegł i nie wyeliminował organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną – jego rozstrzygnięcie również można uznać za dotknięte tę samą wadą.
Uszła również uwadze organu konieczność oceny zależności pomiędzy postępowaniem w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr[...], znak [...], a pozostającym w toku postępowaniem o stwierdzenie jego nieważności. Jak wynika z akt sprawy ostatnim chronologicznie rozstrzygnięciem w postępowaniu nieważnościowym jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] listopada 2010 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Jednakże na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. Skarżąca złożyła do akt kserokopię decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2011 r. uchylającą wskazaną wyżej decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2010 r.
Sąd pragnie zwrócić uwagę na to, że stwierdzenie nieważności decyzji eliminuje ją ex tunc (od daty jej wydania) powodując powstanie sytuacji, jakby nigdy nie istniała w obrocie prawnym. Uchylenie decyzji we wznowionym postępowaniu eliminuje decyzję wyłącznie na przyszłość (od daty uchylenia). Mając zatem na uwadze, iż stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], o ile nastąpi, może wyeliminować ten akt prawny z obrotu prawnego, a więc i pozbawić przedmiotu postępowanie wznowione – konieczna jest ocena zasadności zawieszenia wznowionego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania nieważnościowego. Tej okoliczności organy w kontrolowanym w niniejszej sprawie postępowaniu nie wzięły pod uwagę, co stanowi o uchybieniu przepisowi art. 97 §1 pkt 4 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W postępowaniu prowadzonym ponownie, po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, po raz kolejny dokona organ oceny interesu prawnego Skarżącej z uwzględnieniem uwag zawartych w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności organ rozważy czy nieruchomości małżonków N. znajdują się w "obszarze oddziaływania inwestycji" rozumianym w sposób wyłożony przez skład orzekający w niniejszej sprawie oraz w sprawie II SA/Bk 795/08. Sięgnąć należy zatem do regulacji prawa energetycznego, prawa budowlanego i przepisów prawa cywilnego. Przeprowadzone rozumowanie i jego wynik organ wyczerpująco przedstawi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa i zawierającym ustosunkowanie się do wszystkich wytycznych z uzasadnienia w sprawie II SA/Bk 795/08 i niniejszego.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W punkcie 2. wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło