II SA/Bk 847/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym skargi S. F. Z. w B. w likwidacji o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2012 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 536/11 ze skargi S. "O." w B. oraz S. "E. B." w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych w B. p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania II SA/Bk 847/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2012 r. w sprawie II SA/Bk 536/11 tutejszy sąd oddalił skargi S. "O." w B. oraz S. "E. B." w B. na decyzję SKO w B. z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych w B. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło S. "E. B.", jednakże została ona oddalona przez NSA wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie II OSK 3064/12. W dniu 27 września 2013 r. do tutejszego sądu wpłynęło pismo S. F. Z. w B., które Przewodniczący Wydziału wstępnie zakwalifikował jako skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2012 r. w sprawie II SA/Bk 536/11. Jednocześnie wezwano skarżące S. do nadesłania czytelnego egzemplarza skargi oraz do przedłożenia dokumentów, z których wynikałby sposób reprezentacji podmiotu – zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie. Wezwanie zostało odebrane w dniu 12 października 2013 r. (k. 12). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie (w dniu 18 października 2013 r.) skarżący nadesłał pismo zawierające m.in. następującą treść: "Dotyczy Np. II SA/Bk 847/13 - odpowiedź na wezwanie z dnia 02.10.2013 r. – skarga z 27.09.2013 r. jest "w czytelnej formie" w załączeniu KRS statut pełnomocnictwo (...) Wniosek o wznowienie postępowania II SA/Bk 536/11 ze względu na prawdopodobne błędy w sprawie popełnione m.in. przez pełnomocnika z urzędu" (k. 13). Nadesłano również potwierdzony za zgodność z oryginałem statut S., z którego wynika, że jego Prezesem jest R. M. K. i jest on uprawniony do reprezentowania S. (k. 16, 17). Zarządzeniem z dnia 24 października 2013 r., stosując art. 39 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., wezwano r. pr. A. G., która na zasadzie prawa pomocy reprezentowała skarżące S. F. Z. w sprawie II SA/Bk 536/11 – do wskazania przedmiotu żądania skarżącego. Wywiedziono w wezwaniu, że jeśli jest ono skargą o wznowienie postępowania sądowego to należy podać ustawową podstawę wznowienia. Zakreślono termin 7 dni i rygor potraktowania żądania (w przypadku nieudzielenia odpowiedzi) jak skargi o wznowienie postępowania II SA/Bk 536/11 niezawierającej ustawowej podstawy wznowienia i w konsekwencji jej odrzucenie (k. 23). Pełnomocnik w odpowiedzi złożonej po terminie (z uwagi na niemożność skontaktowania się z mocodawcą), przesłał treść otrzymanego od Prezesa S. e-maila. Zawierał on informację o: - zarejestrowaniu w Urzędzie Miasta B. stowarzyszenia zwykłego pod nazwą F. Z. w B. oraz - wskazanie treści art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (wznowienie z powodu nieważności) oraz treści art. 285 "a" § 1 p.p.s.a. (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia). Natomiast w dniu 27 listopada 2013 r. do akt wpłynęło pismo S. zawierające "wniosek o wznowienie wszystkich postępowań, w których S. F. Z. w Białymstoku zgłoszone dnia 11 września 2012 r. do ewidencji stowarzyszeń zwykłych nie brało udziału", w tym wskazano sygnatury II SA/BK 536/11 i II SA/Bk 847/13 (k. 44). W dniu 11 marca 2014 r. uzyskano informację, że: S. F. Z. w B. w likwidacji nie zostało jeszcze wykreślone z KRS, natomiast postanowieniem z dnia 31 grudnia 2012 r. R. K. został odwołany z funkcji likwidatora S., jednakże orzeczenie to nie jest prawomocne z uwagi na złożenie środka zaskarżenia. Także w dniu 11 marca 2014 r. do akt wpłynęła informacja, zgodnie z którą zmieniono stronie osobę pełnomocnika (k. 71). Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. WSA w Lublinie w sprawie II SO/Lu 139/13 oddalił złożony w sprawie niniejszej wniosek skarżącego o wyłączenie wszystkich sędziów WSA w Białymstoku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga S. F. Z. w B. w likwidacji o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu z dnia 20 sierpnia 2012 r. w sprawie II SA/Bk 536/11 podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zdaniem sądu, z analizy pism składanych do akt sprawy przez S. wynika, że jego intencją jest podważenie wyroku w sprawie II SA/Bk 536/11 w trybie wznowienia postępowania, z uwagi na niezapewnienie pełnego udziału w sprawie spowodowane błędami pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy. Dwukrotnie w tych pismach pojawiają się sformułowania wskazujące na to, że podstawą wznowienia ma być przyczyna nieważności zawarta w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (k. 27, 44). Powyższe ustalenia mają istotne konsekwencje przede wszystkim dla wskazania sądu właściwego do rozpoznania skargi. Zgodnie z art. 275 p.p.s.a. do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów obu instancji, właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał w sprawie. Jeśli zatem w sprawie niniejszej jako podstawę wznowienia wskazano przepis art. 271 pkt 2 p.p.s.a., a ustawodawca wymienione w nim okoliczności traktuje jak powodujące nieważność postępowania, nadto jeśli podstawa ta odnoszona jest przez skarżącego do wyroku tutejszego sądu w sprawie II SA/Bk 536/11, to WSA w Białymstoku jest właściwy do rozpoznania złożonej skargi jako sąd, który wydał orzeczenie zakwestionowane skargą o wznowienie. Co prawda w sprawie II SA/Bk 536/11 orzekał również NSA rozpoznając skargę kasacyjną, jednakże w żadnym z pism S. nie wskazywano, aby podstawy wznowienia kierowane były pod adresem wyroku NSA lub pod adresem orzeczeń obydwu tych sądów (a tylko wówczas właściwym do rozpoznania skargi o wznowienie byłby NSA – zgodnie z art. 275 p.p.s.a.). Wyraźne podawanie w pismach skarżącego sygnatury II SA/Bk 536/11 wskazuje, że chodzi mu wyłącznie o orzeczenie sądu I instancji. Inny wniosek nie jest uzasadniony także z uwagi na fakt, że wyrok NSA zapadł w dniu 6 czerwca 2013 r., a więc jakiś czas przed złożeniem skargi o wznowienie (co nastąpiło we wrześniu 2013 r.) i powinien być znany S., jako że było ono reprezentowane w postępowaniu kasacyjnym przez swego pełnomocnika r. pr. A. G. (vide wykaz stron postępowania w sprawie II OSK 3064/12 – wydruk z Centralnej Bazy Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Jeśli zatem przedmiotem skargi o wznowienie w sprawie niniejszej miałby być wyrok NSA lub wyroki sądów obydwu instancji, to nie było przeszkód do wskazania przez stronę takiego zakresu zaskarżenia, czego jednak nie uczyniono. Przesądzenie o właściwości tutejszego sądu uprawnia w dalszej kolejności do oceny spełnienia przesłanki oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia. Zgodnie bowiem z art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do jej wniesienia oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Niezachowanie co najmniej jednego z powyższych wymogów powoduje niedopuszczalność skargi o wznowienie postępowania. W takiej sytuacji sąd jest zobowiązany do jej odrzucenia na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że wskazanie ustawowej podstawy wznowienia nie może ograniczać się do przytoczenia przepisu prawa, którego treść zawiera jedną z takich podstaw. Powołanie odpowiednich przepisów nie wystarcza dla oparcia skargi na ustawowej przesłance. Skarżący obowiązany jest przedstawić argumenty odnoszące się do wskazanej podstawy wznowienia i dopiero to, po spełnieniu pozostałych przesłanek formalnych (np. terminu złożenia skargi), umożliwia merytoryczne rozpoznanie żądania wznowienia (vide postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2012 r., I OSK 1057/12, CBOSA). Wskazuje się również, że jeżeli już z samego uzasadnienia skargi o wznowienie wynika w sposób oczywisty brak ustawowej podstawy wznowienia – to skarga taka, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu (vide Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 906 i powołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). Jak wyżej wskazano, w sprawie niniejszej skarżący domaga się wznowienia na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. powołując się na brak należytej reprezentacji i uchybienia własnego pełnomocnika. Zgodnie z przywołanym przepisem można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W ocenie sądu treść złożonej przez S. skargi o wznowienie, jak również sytuacja procesowa jaka miała miejsce w sprawie II SA/Bk 536/11, nie pozwalają twierdzić o istnieniu ustawowej podstawy wznowienia, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. W sprawie niniejszej mamy natomiast do czynienia z typowym przykładem formalnego powołania ustawowej podstawy wznowienia bez przywołania jakichkolwiek okoliczności mających świadczyć na czym uchybienie sądu w sprawie II SA/Bk 536/11 polegało i dlaczego strona kwalifikuje je z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. W przypadku podstawy wznowienia zawartej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. brak należytej reprezentacji zachodzi przykładowo, gdy strona będąca osobą fizyczną nie posiada zdolności do czynności prawnych i z tej przyczyny powinna być reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego, który jednak w postępowaniu nie występował w jej imieniu. Niewątpliwie też nie stanowi braku należytej reprezentacji sytuacja, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nawet gdy działa on nieudolnie lub niewłaściwie (vide postanowienie z dnia 27 maja 2010 r., II SA/Gl 50/10 oraz zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 621). Jeśli zaś chodzi o brak możności działania, to z oczywistych względów wykluczone jest wystąpienie tej przesłanki, gdy strona nie została pozbawiona możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych (vide postanowienie z dnia 28 września 2010 r., I FSK 1051/09, postanowienie z dnia 18 grudnia 2012 r., II SA/Bk 758/12, CBOSA). Jak wynika z analizy akt w sprawie II SA/Bk 536/11 skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który był obecny na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2012 r., podobnie jak był na niej obecny osobiście Prezes R. K. (k. 336-338). Na tej samej rozprawie podnoszona była przez Prezesa S. kwestia trudności w skontaktowaniu się z pełnomocnikiem, jednakże ówczesny skład orzekający wniosku o odroczenie rozprawy z tego powodu nie uwzględnił, wskazując na to, że pełnomocnik przystąpił do reprezentacji strony w dniu 18 lipca 2012 r. W dniu 20 sierpnia 2012 r. został w sprawie II SA/Bk 536/11 ogłoszony wyrok, co do którego wpłynęły wnioski o uzasadnienie – żaden z nich nie pochodził od S. F. Z. Nie sygnalizowało ono, że wystąpiły okoliczności, które uniemożliwiały wystąpienie z takim wnioskiem i zaskarżenie wyroku. Również NSA rozpoznając skargę kasacyjną S. "E. B." od wyroku w sprawie II SA/Bk 536/11 nie dopatrzył się nieważności z powodu pozbawienia którejkolwiek ze stron możliwości obrony swoich praw (a tę okoliczność, powodującą nieważność postępowania, NSA bierze pod uwagę z urzędu niezależnie od związania granicami skargi – art. 183 p.p.s.a.). Powyższe prowadzi do wniosku, że wskazana w podstawie skargi o wznowienie przesłanka z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. w tym przypadku nie mogła wystąpić, bowiem strona uczestniczyła w postępowaniu osobiście a także przez profesjonalnego pełnomocnika, składała wnioski formalne w trakcie rozprawy (o jej odroczenie), podnosiła zarzut trudności w skontaktowaniu się z pełnomocnikiem, a NSA z urzędu nie dopatrzył się nieważności rozpoznając skargę kasacyjną. W tej sytuacji zbędne było badanie skargi z punktu widzenia pozostałych warunków formalnych przewidzianych przepisem art. 279 p.p.s.a., w szczególności warunku zachowania terminu do jej wniesienia. Na marginesie wskazać należy, że wyrok w sprawie II SA/Bk 536/11 zapadł 20 sierpnia 2012 r., a więc przed orzeczeniem rozwiązania S. z wyznaczeniem likwidatora w osobie R. K. Oznacza to, że w dacie wyrokowania nie było wątpliwości co do zdolności sądowej S. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.