II SA/Bk 855/25

WyrokWSA w Białymstoku2025-07-22

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Marta Joanna Czubkowska, Elżbieta Lemańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia o wysokości do 2,20 m, oparty na naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego (poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym dostępu do drogi publicznej), może być wniesiony na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, gdy przepis ten odnosi się do "innych przepisów", a nie przepisów tej samej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia o wysokości do 2,20 m, oparty na art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy, został wniesiony z naruszeniem prawa. Przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, wskazujący na możliwość wniesienia sprzeciwu z powodu naruszenia "innych przepisów", nie obejmuje przepisów tej samej ustawy, w tym art. 5 ust. 1 pkt 9. Ponadto, budowa ogrodzenia o wysokości do 2,20 m nie tworzy "obszaru oddziaływania obiektu" w rozumieniu Prawa budowlanego, co wyklucza zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 9 jako podstawy sprzeciwu. Brak prawnie ustanowionej służebności przechodu i przejazdu przez działkę skarżących uniemożliwia uznanie, że budowa ogrodzenia narusza uzasadnione interesy osób trzecich.
Stan faktyczny
Starosta Augustowski wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania ogrodzenia w postaci muru o wysokości 2,20 m, uznając, że narusza ono art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez ograniczenie dostępu do sąsiedniej działki ze stacją transformatorową. Wojewoda Podlaski utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili organom błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, argumentując, że budowa ogrodzenia nie narusza interesów osób trzecich, a przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 nie może być podstawą sprzeciwu w tym przypadku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Podlaskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Augustowskiego i zasądził od Wojewody Podlaskiego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lipca 2025 r. sprawy ze skargi P. Z. i R. B. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 26 lutego 2025 r. nr AB-II.7843.1.2025.AR w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania ogrodzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Augustowskiego z dnia 3 grudnia 2024 r. numer AB-VII-1.6743.104.2024; 2. zasądza od Wojewody Podlaskiego na rzecz skarżących P. Z. i R. B. solidarnie kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga została wywiedziona w następującym stanie faktycznymi prawnym. Decyzją z 3.12.2024r. Starosta Augustowski powołując się na przepisy art. 30 ust.6 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 20 ustawy Prawo budowlane wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania ogrodzenia w postaci muru na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej w A. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje: W dniu 31.10.2024r. do organu wpłynęło zgłoszenie P. Z. i R. B. zamiaru wykonania ogrodzenia w postaci muru na działce o numerze [...] położonej przy ul. [...] w A. Organ rozpatrując zgłoszenie stwierdził, iż jest ono niekompletne. W związku z tym postanowieniem z dnia 13.11.2024r. nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów określając termin ich uzupełnienia do 17.12.2024r. W dniu 18.11.2014r. inwestorzy przedłożyli zgłoszenie dotyczące budowy ogrodzenia w postaci muru, dwa oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz dwie klauzule informacyjne. Następnie 19.11.2024r. do organu wpłynęło pismo P. Z. i R. B. wyjaśniające, iż zgłoszenie z dnia 18.11.2024r. jest odpowiedzią na postanowienie z dnia 13.11.2024r. stanowiące uzupełnienie zgłoszenia z dnia 31.10.2024r. Do pisma dołączono rysunek, na którym wskazano lokalizację projektowanego ogrodzenia wraz z domiarami ogrodzenia do istniejącej stacji transformatorowej na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej przy ul. [...] w A. Starosta Augustowski po dokonaniu analizy zebranego materiału w sprawie stwierdził, że w zamiarze Inwestorów jest budowa ogrodzenia o wysokości 2,20m i grubości 0,25m w postaci muru z bloczków betonowych na działce o numerze ewidencyjnym [...] w odległości 0,85m od istniejącej stacji transformatorowej usytuowanej na działce o numerze ewidencyjnym [...]. Organ dokonał oględzin nieruchomości o numerze [...] i stwierdził, że w budynku stacji transformatorowej znajdują się dwa otwory drzwiowe stanowiące dostęp do urządzeń stacji skierowane w stronę działki o numerze [...]. W chwili obecnej działka o numerze [...] jest częściowo ogrodzona. W ocenie organu wykonanie ogrodzenia nieruchomości o numerze [...] wprowadzi ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości o numerze [...] oraz spowoduje brak dostępu do urządzeń znajdujących się w budynku stacji transformatorowej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno - budowalnej wnosi sprzeciw, jeżeli: budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego łub inne przepisy. Mając na uwadze art. 5 ustawy Prawo budowlane, obiekt budowlany (w tym wypadku ogrodzenie w postaci muru) należy projektować i budować zapewniając między innymi poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich tj. możliwości utrzymania właściwego stanu technicznego istniejącego obiektu stacji transformatorowej. W ocenie Organu budowa ogrodzenia w postaci muru na działce o numerze [...] położonej przy ul. [...] w A. w odległości 0,85m od istniejącej stacji transformatorowej usytuowanej na działce o numerze [...] położonej przy ul. [...] w A. wprowadzi niewątpliwie ograniczenia w jej użytkowaniu przez co naruszy art. 5 ustawy Prawo budowlane. Z decyzją nie zgodzili się wnioskodawcy i wnieśli odwołanie. W ich ocenie Starosta Augustowski arbitralnie, bez dołożenia należytej staranności i w oderwaniu od przepisów zarówno Prawa budowlanego jak i Prawa rzeczowego wadliwie uznał, że budowa zgłoszonego ogrodzenia stanowić będzie naruszenie art. 5 Prawa budowlanego, bowiem w żadnym zakresie nie ograniczy możliwości zabudowy działki [...], na której znajduje się stacja transformatorowa. Nie naruszy też w ocenie Skarżących możliwości utrzymania właściwego stanu technicznego istniejącego obiektu stacji, bowiem ogrodzenie znajdować się będzie wyłącznie na działce [...] należącej do odwołujących się. Mając na uwadze powyższe w ocenie skarżących Starosta Augustowski naruszył tym samym również art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowalnego w zw. z art. 6, 7, 8, 77 oraz 107 § 3 Kpa, poprzez błędne przyjęcie, że budowa ogrodzenia na działce [...] naruszać będzie art. 5 Prawa budowlanego i w konsekwencji błędne uznanie, że spełniona została przesłanka do wniesienia sprzeciwu. Decyzją z 26.02.2025r. (nr AB-II.7843.1.2025.AR) Wojewoda Podlaski po rozpatrzeni odwołania orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej Wojewoda w pierwszej kolejności nawiązując do przepisów Prawa budowlanego wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego, roboty budowlane, o których mowa w art. 29 ust. 1 -4 ( w tym więc i budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20m, wymieniona w art. 29 ust.2 pkt 20 Prawa budowlanego) wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia, przy czym do wniosku o decyzję o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wojewoda stwierdził, że Inwestorzy zgłosili zamiar wykonania ogrodzenia o wysokości 2,20 m i grubości 0,25 m w postaci muru z bloczków betonowych na działce o numerze [...], położonej przy ul. [...] w A. w odległości 0,85 m od istniejącej stacji transformatorowej usytuowanej na działce o numerze [...]. Do wniosku Inwestorzy załączyli dwa oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz dwie klauzule informacyjne. Pismem z dnia 19 listopada 2024 r. uzupełniono wniosek o kopie mapy zasadniczej w skali 1:500, obejmującej teren działki inwestycyjnej ze wskazaniem na niej lokalizacji projektowanego ogrodzenia wraz z domiarami ogrodzenia do istniejącej stacji transformatorowej na działce o numerze [...] położonej przy ul. [...] w A.. Teren, na którym znajduje się działka inwestycyjna położony jest w strefie ochrony konserwatorskiej, określnej decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Białymstoku z dnia 26 listopada 1956 r., I.dz. Kult.V-2b-76-37-56 oraz decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Suwałkach z dnia 13 listopada 1980 r., 1. dz. KI. WKZ 534/96/d/80, Ponadto, działka inwestycyjna położona jest na terenie zespołu K. A., wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Suwałkach, z dnia 9 lutego 1979 r., I.dz. KL WKZ 534/5/d/79. Z tego też względu, każda inwestycja, nawet zwolniona z obowiązku zgłoszenia wymieniona w art. 29 ust. 2 i 4 Prawa budowlanego, zgodnie z art. 29 ust. 7 pkt 2 Prawa budowalnego wymaga zgłoszenia. Z akt sprawy wynika, iż planowane do realizacji przez skarżących przedsięwzięcie budowalne ma polegać na budowie ogrodzenia w postaci muru w odległości 0,85m od istniejącej stacji transformatorowej usytuowanej na działce o numerze [...]. W budynku stacji transformatorowej znajdują się natomiast dwa otwory drzwiowe, stanowiące dostęp do urządzeń stacji, które usytuowane są na ścianie, od której planowana jest inwestycja skarżących. W chwili obecnej działka o numerze [...] jest częściowo ogrodzona z innych stron, niż obecne planowane ogrodzenie. Wojewoda stwierdził, że istotnym z punktu widzenia rozparzenia sprawy jest art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym, organ administracji architektoniczno- budowalnej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, obiekt budowlany, jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. W ocenie Wojewody realizacja inwestycji polegającej na budowie ogrodzenia w postaci muru w odległości 0,85 m od istniejącej stacji transformatorowej niewątpliwie może spowodować ograniczenia w jej użytkowaniu, co sprawia, iż naruszony został art. 30 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego a wniesienie sprzeciwu należy uznać za uzasadnione. Wojewoda nadmienił, że teren, na którym usytuowano stację transformatorową jest własnością P. S.A. z siedzibą w L., czego dowodzi znajdująca się w aktach sprawy informacja z rejestru gruntów. Działka ta jest z dwóch stron ogrodzona, a jedyny w chwili obecnej do niej dostęp odbywa się od strony ul. [...] poprzez działkę nr [...], będącą własnością Miasta A., a następnie poprzez działkę inwestycyjną nr [...]. Budowa planowanego przez skarżących ogrodzenia całkowicie pozbawi dostępu do stacji transformatorowej, będącej obiektem użyteczności publicznej, zabezpieczającym dostawę energii elektrycznej znajdującym się w okolicy instytucjom i budynkom, co w ocenie organu w sposób bezsprzeczny wpłynie na uzasadnione interesy osób trzecich. Stacja ta służy bowiem ogółowi społeczeństwa. Mając na względzie powyższe wobec naruszenia art. 30 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, w oparciu treść art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Augustowskiego z dnia 3 grudnia 2024r., wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania ogrodzenia w postaci muru na działce o numerze [...], położonej przy ul. [...] w A.. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję P. Z. i R. B. zarzucili decyzji: 1) naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 2 w. zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ("u.p.b.") poprzez: (i) niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. stanowi w świetle art. 30 ust. 6 pkt 2 u.p.b. podstawę do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowalnych, o którym mowa w art. 29 ust. 7 pkt 2 u.p.b., podczas gdy określenie "lub inne przepisy" zawarte w art. 30 ust. 6 pkt 2 u.p.b. dotyczy innych przepisów niż objęte wprost ustawą Prawo budowlane a co za tym idzie nie dotyczy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b.; (ii) niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że zawarta w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. przesłanka "poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej", stanowi w świetle art. 30 ust. 6 pkt 2 u.p.b. podstawę do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowalnych, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 20) w zw. z w art. 29 ust. 7 pkt 2 u.p.b. podczas, gdy w postępowaniu w przedmiocie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w postaci ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 20) w zw. z art. 29 ust 7 pkt 2 u.p.b., nie mamy do czynienia z "obszarem oddziaływania obiektu" w rozumieniu art. 3 pkt 20 u.p.b. i nie jest on wyznaczany, natomiast warunkiem poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich jest występowanie ich w obszarze oddziaływania obiektu; 2)naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. poprzez: (i) błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak fizycznego dostępu do działki nr [...] od strony działki nr [...] należącej do skarżących wskutek wybudowania na działce skarżących ogrodzenia, stanowić będzie naruszenie zasady poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej, tj. interesów właściciela działki nr [...], pomijając przy tym fakt, że właściciel działki [...] nie posiada żadnego prawa przechodu i przejazdu przez działkę skarżących, które zapewniałoby mu dostęp do jego działki i mogłoby być naruszone na skutek budowy ogrodzenia na działce skarżących; (ii) błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak fizycznego dostępu - wskutek wybudowania na działce skarżących ogrodzenia - do działki nr [...], na której zlokalizowana jest stacja transformatorowa będąca w ocenie organu obiektem użyteczności publicznej, poprzez należąca do skarżących działkę nr [...], stanowić będzie naruszenie zasady poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, tj. interesu całej społeczności lokalnej, podczas gdy stacja transformatorowa nie jest obiektem użyteczności publicznej a społeczność lokalna nie posiada w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania. Wojewoda Podlaski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała uwzględnieniu. Sąd administracyjny podziela bowiem argumentację skarżących zawartą w uzasadnieniu zarzutów skargi i stwierdza, że sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia działki o numerze [...], położonej w A. przy ulicy [...] naruszył przepisy prawa materialnego objęte zarzutami skargi tj. art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego. Uzasadniając zatem wyrok przy zaakceptowaniu całości stanowiska zaprezentowanego w zarzutach skargi i uzasadnieniu tych zarzutów, sąd powtarza argumentację skargi. Zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Przez pojęcie "inne przepisy" wskazane w art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego stanowiącym podstawę wniesionego przez organ I instancji sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania przez skarżących robót budowlanych, należy rozumieć regulacje zawarte w aktach prawa powszechnie obowiązującego, ograniczające możliwość prowadzenia w danym miejscu budowy lub wykonywania określonych robót budowlanych, w tym w szczególności regulacje z zakresu ochrony środowiska, ochrony przyrody, ochrony gruntów rolnych i leśnych, ochrony nad zabytkami, infrastruktury drogowej i technicznej, prawa wodnego, prawa górniczego, a także przepisy techniczno-budowlane (por. J. Dessoulavy- Śliwiński, w: red. Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 396 oraz podane tam orzecznictwo). W zakresie pojęcia "inne przepisy" nie mieszczą się niewątpliwie przepisy zawarte w tej samej ustawie, czyli w Prawie budowlanym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lipca 2012r. sygn. IV SA/Po 316/12). Ustawodawca, wymieniając w art. 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane podstawy do zgłoszenia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, wskazuje albo konkretne naruszenia albo w innych punktach wprost odnosi się do konkretnych przepisów ustawy Prawo budowlane. A zatem ustawodawca, jeżeli odnosi się do innych przepisów Prawa budowlanego, jednoznacznie wskazuje te konkretne przepisy niniejszej ustawy, co jest zgodne z techniką legislacyjną. W art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy ustawodawca odnosi się wprost do naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, innych aktów prawa miejscowego lub innych przepisów. Ustawodawca zbiorczo wymienia "inne akty prawa miejscowego" i "inne przepisy" albowiem nie ma możliwości wskazania w ustawie Prawo budowlane zarówno wszystkich aktów prawa miejscowego jak i wszystkich innych aktów prawa powszechnie obowiązującego, które zawierają ograniczenia w możliwości prowadzenia w danym miejscu budowy lub wykonywania określonych robót budowlanych. Wobec powyższego, w pojęciu naruszenia "innych przepisów" zawartym w art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego nie mieści się przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy. Zatem uznana przez Wojewodę Podlaskiego jako podstawa sprzeciwu zgłoszonego w oparciu o 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego przesłanka w postaci naruszenia zasady poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej określona w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy nie może stanowić podstawy do zgłoszenia sprzeciwu, a zatem Wojewoda Podlaski utrzymujący w mocy decyzję Starosty Augustowskiego naruszył art. 30 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało wadliwym utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno- budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W przepisach Prawa budowlanego "obszar oddziaływania obiektu" jest ściśle powiązany z postępowaniem o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, począwszy od bycia kryterium w pewnej kategorii obiektów budowlanych co do konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, poprzez konieczność przedstawiania informacji o obszarze oddziaływania obiektu w projekcie budowlanym będącym załącznikiem do wniosku o pozwolenie na budowę. Ponadto, na podstawie obszaru oddziaływania obiektu organ wyznacza krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Przyjętym przez ustawodawcę w Prawie budowlanym kryterium do wyodrębnienia obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a wymagają zgłoszenia jest zamknięcie się obszaru oddziaływania w granicach działki lub terenu objętego zgłoszeniem. W takim przypadku działki sąsiednie nieobjęte są zasięgiem obszaru oddziaływania i nie mają ograniczeń w zabudowie, nie ulegają też zmianie warunki użytkowania terenu tych działek. Sprowadza się to do ograniczenia stron postępowania administracyjnego jedynie do wnioskodawcy z pominięciem sąsiadów, właścicieli działek sąsiednich. Stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 20 Prawa budowlanego, budowa ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę jak również nie wymaga nawet zgłoszenia. Konieczność zgłoszenia budowy w niniejszej sprawie była natomiast zdeterminowana nie rodzajem robót, a tym, że roboty wykonywane będą na obszarze wpisanym do rejestru zabytków (art. 29 ust. 7 pkt 2 ustawy). Zatem skoro ustawodawca w przypadku budowy obiektu w postaci ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m na nieruchomości wyłączył konieczność uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę ale również konieczność zgłaszania zamiaru wykonania robót budowlanych, oznacza to, że wybudowanie takiego obiektu nie powoduje żadnych nowych ograniczeń w zabudowie terenu, w tym stanowiącego nieruchomości sąsiednie. W takiej sytuacji nie jest wyznaczany obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. art. 3 pkt 20 ustawy bowiem wybudowanie takiego obiektu nie powoduje powstania w jego otoczeniu żadnych nowych ograniczeń w zabudowie terenu. Zatem w sytuacji zgłoszenia zamiaru budowy obiektu budowlanego w postaci ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m, tj. na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 20 w zw. z art. 29 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego nie mamy do czynienia z "obszarem oddziaływania obiektu" w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy i stąd taki obszar nie jest wyznaczany, a zatem złożony przez organ sprzeciw do zgłoszenia nie może zostać oparty na przesłance z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego niezapewnienia poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Również Wojewoda Podlaski powołując się na przesłankę z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane uznając, że budowa planowanego obiektu nie zapewni poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich jednocześnie nie ustalił i nie wskazał, jaki jest ten obszar oddziaływania obiektu. Wobec powyższego, uznana przez Wojewodę Podlaskiego jako podstawa sprzeciwu zgłoszonego w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy przesłanka w postaci naruszenia zasady poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej, określona w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nie mogła stanowić podstawy do zgłoszenia sprzeciwu w niniejszej sprawie, a zatem Wojewoda Podlaski utrzymujący w mocy decyzję Starosty Augustowskiego naruszył art. 30 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Skład orzekający akceptuje w pełni zamieszczony w uzasadnieniu skargi wywód, że przesłanka do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2,20m, wymieniona w zastosowanym przez organ przepisie art. 30 ust.6 pkt 2 Prawa budowlanego, co do zasady nie mogła wystąpić z racji samego charakteru robot budowlanych, gdyż te zwolnione zostały z jakiejkolwiek formy reglamentacji tj. nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Wynikający z art. 29 ust.7 Prawa budowlanego wymóg dokonania zgłoszenia był następstwem wyłącznie faktu, że teren inwestycji znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Zatem skoro zasadniczym celem dokonania zgłoszenia był fakt, że teren inwestycji jest położony w granicach obszaru wpisanego do rejestru zabytków, organ architektoniczno – budowlany mógł zgłosić sprzeciw jedynie w sytuacji braku pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków na realizację robót budowlanych. Trafnie skarżący odwołują się do orzeczeń potwierdzających, że w przypadku obiektów budowlanych wyłączonych spod reglamentacji organów administracji publicznej, ochrona interesów osób trzecich w procesie budowlanym odbywa się w ramach przepisów prawa cywilnego. Zasadnie skarżący podnoszą także, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego wprowadza wymóg poszanowania jedynie uzasadnionych tj. kwalifikowanych prawnie interesów osób trzecich a nie interesów faktycznych innych podmiotów. O naruszeniu interesu osób trzecich w procesie budowlanym można zaś mówić, gdy wykaże się naruszenie konkretnych norm prawnych Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich wskazana w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane to ochrona przed ograniczeniem możliwości zabudowy działki sąsiedniej w sposób wykraczający poza możliwości wynikające z projektowanej zabudowy. Ochrona ta nie może sięgać tak daleko, by uniemożliwiać inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego, gdy jest ono zgodne z przepisami prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 października 2024r., sygn. II SA/Bk 340/24). Zatem o braku poszanowania interesu osób trzecich można mówić jedynie wówczas, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy. W niniejszej sprawie Wojewoda Podlaski arbitralnie stwierdził, że budowa ogrodzenia na działce skarżących całkowicie pozbawi dostępu do działki, na której znajduje się stacja transformatorowa, nie dokonując jednocześnie żadnych ustaleń w zakresie chociażby relacji prawnych dojazdu do przedmiotowej działki, stwierdzając, że obecnie dostęp do tej działki jest przez dwie inne nieruchomości w tym nieruchomość skarżących. Tymczasem, z treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla stanowiącej własność skarżących działki [...], wynika, że nie jest ona obciążona żadną służebnością ani innym prawem pozwalającym właścicielowi działki [...], na której znajduje się stacja transformatorowa, przechodzić lub przejeżdżać przez działkę [...]. Również z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej działkę [...], wynika, że brak jest wpisów o istnieniu na rzecz jej właściciela służebności przechodu i przejazdu przez działkę [...]. W księdze wieczystej prowadzonej dla działki [...] brak jest wpisów o jakichkolwiek służebnościach przechodu i przejazdu na rzecz jej właściciela w tym również przez działkę nr [...] stanowiącą własność Miasta A., o której wspomina Wojewoda Podlaski w zaskarżonej decyzji, jak również przez jakiekolwiek inne działki. Jednocześnie warto podkreślić, że taka służebność przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] ustanowiona została na rzecz należącej do skarżących działki [...]. Jeżeli więc założona przez organ sytuacja dostępu do działki [...] zachodzi, to nie jest to dostęp prawnie ustanowiony w drodze służebności i takie nieuprawnione naruszanie prawa własności skarżących przez właściciela działki [...] nie korzysta z żadnej ochrony i nie może być przyczyną wniesienia sprzeciwu w niniejszej sprawie. Zatem budowa ogrodzenia nie pozbawi właściciela działki [...] dostępu do jego nieruchomości od strony nieruchomości skarżących, bowiem właściciel działki [...] nie posiada prawa do takiego dostępu, tj. nie istnieje taki dostęp, który byłby prawnie chroniony. Wobec powyższego, organ błędnie uznał, że budowa ogrodzenia naruszy określoną w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego zasadę poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów właściciela działki nr [...], w postaci braku dostępu i ograniczeniu w użytkowaniu działki [...] albowiem właściciel działki [...] nie posiada żadnego prawa do przechodu i przejazdu przez działkę skarżących, które zapewniałoby mu dostęp do jego działki i mogłoby być chronione art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Wyrażony zatem zaskarżoną decyzją sprzeciw organu architektoniczno –budowlanego wobec zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia, nie został oparty na uzasadnionej podstawie prawnej. Mając powyższe na uwadze sąd skargę uwzględnił uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzająca jej wydanie decyzję organu I instancji (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się zasądzenie od organu na rzecz skarżących – stosownie do treści art. 200 w związku z art. 210 par. 1 P.p.s.a. - kosztów postępowania sądowego, na które złożył się wpis od skargi w kwocie 500 złotych, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 złotych oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło