II SA/Bk 857/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu p o s t a n a w i a 1. oddalić wniosek w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 50 zł (pięćdziesięciu złotych), 2. w pozostałym zakresie odrzucić wniosek. Stowarzyszenie F. Z. w B. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 82, k. 88 i k. 95). Stowarzyszenie działa jako organizacja społeczna i organizacja pożytku publicznego, nie jest nastawione na osiąganie zysków, działa dla dobra publicznego oraz nie prowadzi działalności gospodarczej. Za rok 2006 strata finansowa z działalności Stowarzyszenia wyniosła 1.085,71 zł. Zgodnie z dołączonym do akt sprawy sprawozdaniem finansowym Stowarzyszenie otrzymało w 2007 r. wpłaty o łącznej wysokości 10.864,40 zł. Koszty działalności Stowarzyszenia wyniosły 19957,16 zł, stąd też uzyskany wynik finansowy to strata w wysokości 9092,76 zł. W rezultacie doliczenia straty z ubiegłych lat tj. kwoty 1085,71 zł łączne koszty działalności strony skarżącej wynoszą 21042,87 zł, w konsekwencji wynik finansowy za 2007 r. to strata w wysokości 10178,47 zł. W skład kosztów realizacji działań statutowych Stowarzyszenia F. Z. w B. wchodzą: zakup materiałów, usług i towarów (np. wydawnictw i prasy) – k. 83, k. 90. W pismach z dnia [...] września 2008 r. i [...] października 2008 r. Stowarzyszenie wykazało, iż nie zatrudnia ani nie wynagradza żadnej osoby, członkowie Stowarzyszenia nie otrzymują żadnych świadczeń, wszystkie prace wykonywane są nieodpłatnie w ramach wolontariatu. Stowarzyszenie nie ponosi wydatków związanych z ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnymi, podatkami od osób fizycznych, obecnie także z powodu braku środków nie ponosi wydatków związanych z wynajęciem pomieszczenia, energią elektryczną i tym podobnych opłat eksploatacyjnych - korzysta z pomieszczeń użyczonych bezpłatnie do spotkań i przechowywania dokumentów, telefon Stowarzyszenia z powodu zaległości na kwotę ok. 300 zł został odłączony ( sprawa roszczeń z tego tytułu prawdopodobnie zostanie skierowana na drogę sądową). Strona skarżąca podkreśliła, iż narastające zadłużenie spowodowało zajęcie przez komornika rachunku bankowego Stowarzyszenia (od dnia [...] kwietnia 2008 r.), w celu egzekucji kwoty 7200 zł. Stowarzyszenie od około trzech miesięcy nie posiada na rachunku bankowym środków finansowych, przejściowy fakt obecności 10.880 zł na koncie wynikał z opóźnienia rozliczenia zobowiązań i zadłużenia Stowarzyszenia. Poniesiona strata to nieopłacone faktury, na które chwilowo zostały zaciągnięte pożyczki od członków Stowarzyszenia. Narastające zadłużenie związane jest z kosztami prowadzonych działań statutowych, strona skarżąca nie ma możliwości pokrycia tego zadłużenia z uwagi na brak środków finansowych. W konkluzji Stowarzyszenie podkreśliło, iż obecnie jest stroną około 130 postępowań - ponosi koszty korespondencji (około 2000 zł) i inne koszty związane z ich prowadzeniem (k. 81, k. 87). Do akt sprawy Stowarzyszenie F. Z. w B. dołączyło: zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat (k. 84, k. 89) sprawozdanie finansowe za 2007 r. (k. 83, k. 90) oraz wyciąg z rachunku bankowego z dnia [...] kwietnia 2008 r., bilans i rachunek zysków i strat za 2007 r. (k. 83 - k. 84, k. 89 - k. 90). Pismem z dnia [...] października 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał Stowarzyszenie do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać stan zadłużenia Stowarzyszenia na dzień [...] września 2008 r., z uwzględnieniem kwot zadłużenia wobec poszczególnych wierzycieli. Strona skarżąca została zobligowana również do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych potwierdzających stan konta za okres trzech ostatnich miesięcy (k. 91). W odpowiedzi na cytowane wezwanie strona skarżąca powtórzyła informacje (k. 94) zawarte we wzmiankowanych pismach z dnia [...] września 2008 r. i dnia [...] października 2008 r., dołączając do akt sprawy dokumenty już znajdujące się w aktach sprawy tj. wyciąg z rachunku bankowego z dnia [...] kwietnia 2008 r., bilans i rachunek zysków i strat za 2007 r. (k. 96-97), zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat (k. 96). Na wstępie należy wskazać, iż w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne postanowienie tut. Sądu z dnia [...] maja 2008 r. przyznające Stowarzyszeniu F. Z. w B. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie ponad 50 zł oraz ustanowienie radcy prawnego. Stosownie do powyższego, Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy radcę prawnego P. L. (k. 85). Zgodnie z treścią 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postanowienie egzekucyjne. Strona skarżąca korzysta, zatem z przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie ponad 50 zł oraz z ustanowionego pełnomocnika w całym postępowaniu rozpoznawczym, w ewentualnym postępowaniu przed NSA wszczętym skargą kasacyjną, a także w postępowaniu egzekucyjnym. Dlatego też, mając na uwadze powyższe wniosek Stowarzyszenia F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podlega rozpoznaniu w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie 50 zł oraz na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 i art. 243 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu w pozostałym zakresie, o czym orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 50 zł) następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Stowarzyszenie F. Z. w B. przedkładając zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2008 r. o zajęciu posiadanego rachunku bankowego na łączną kwotę 8092,35 zł (w tym: należność główna – 7200 zł; koszty zastępstwa procesowego w egzekucji – 300 zł; oplata egzekucyjna – 576 zł; wydatki gotówkowe – 16,35 zł) i zakazie wypłat wystawione przez komornika sądowego w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 2008 r. sygn. akt [...] [...] (klauzula wykonalności z dnia [...] marca 2008 r.) udowodniło, iż nie może swobodnie dysponować zgromadzonymi na nim środkami pieniężnymi. Dodatkowo strona skarżąca wykazała, iż od około trzech miesięcy nie posiada na rachunku bankowym środków finansowych, według sporządzonego sprawozdania finansowego w roku 2007 poniosła stratę w wysokości 10178,47zł. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż powyższe okoliczności oraz potwierdzające je dokumenty były już przedmiotem oceny zarówno WSA w Białymstoku (postanowienie z dnia [...] maja 2008 r.) jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia [...] sierpnia 2008 r. sygn. akt II OZ 826/08 oddalające zażalenie na wzmiankowane ostatnio postanowienie WSA w Białymstoku). Jak wykazano wyżej Stowarzyszenie F. Z. w B. faktycznie nie udzieliło odpowiedzi na cytowane wezwanie tut. Sądu z dnia [...] października 2008 r., tym samym nie przedstawiło nowych okoliczności dotyczących aktualnego stanu majątkowego umożliwiających pozytywne rozstrzygniecie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe należało zatem stwierdzić, iż strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonywujący, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w kwocie 50 zł W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.