II SA/Bk 859/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2025 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. V. A. P. T. V.A. w U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 4 marca 2025 r. Nr 2001-IOD.4823.48.2024 w przedmiocie kary pieniężnej p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. , W dniu 23 kwietnia 2025 r. T. V. A. PE T. V.A. w U. (dalej: "skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 4 marca 2025 r. nr 2001-IOD.4823.48.2024 w przedmiocie kary pieniężnej. Do skargi dołączył deklarację podatkową za 2022 i 2023 r. W dniu 9 maja 2025 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując że jej wykonanie spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wnioskodawca podniósł, że wykonanie decyzji jest absolutnie niemożliwe. Wskazał, że przewoźnik prowadzi działalność transportowa na terenie U. oraz, że sytuacja wojny uniemożliwia uzyskania kredytu lub pożyczki. Podniósł, że banki w Ukrainie odmawiają realizacji przelewów zagranicznych na dużą kwotę, zaś zorganizowanie międzynarodowego transferu gotówki jest praktycznie niemożliwe. Dodał, że w przypadku, gdy kara nie zostanie wstrzymana, a egzekucja wszczęta przewoźnik będzie zmuszony do zaprzestania prowadzenia transportów. W konsekwencji doprowadzi to do upadłości i niewypłacalności przedsiębiorstwa. Trudne do odwrócenia konsekwencje nie tylko zniszczą przedsiębiorstwo, co wywoła głęboki kryzys osobisty i zawodowy, ale dotkną także jego pracowników oraz współpracujących partnerów. Skarżący podkreślił również, że kara jest nieproporcjonalna do skali wykroczenia oraz, że w skardze przedstawił szczegółowo swoją sytuację finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy, który powinien skrupulatnie uzasadnić swój wniosek, wskazując na konkretne okoliczności, uzasadniające konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zdaniem sądu skarżący nie uczynił tego w sposób uzasadniający objęcie ochroną tymczasową. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania decyzji, sąd nie ma kompetencji dokonywania merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Odnosząc się do tychże przesłanek wskazać należy na utrwalony w judykaturze i doktrynie pogląd, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, lub powrót do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce wtedy, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 61, WK 2016, Lex nr 498515 oraz powoływane tam orzecznictwo). W ocenie sądu, skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej tak daleko idące skutki. W aktach znajdują się co prawda dokumenty świadczące o jego sytuacji materialnej (deklaracja podatkowa za 2022 r., z której wynika, że skarżący osiągnął dochód w wysokości 425.018,77 UAH oraz za 2023 r., w której wykazano dochód w wysokości 483.728, 25 UAH), co nie oznacza jednak, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym strony wnioskującej o wstrzymanie decyzji, o uzyskiwanych dochodach, źródłach dochodu, o posiadanym majątku, stanie środków finansowych na rachunkach bankowych i w gotówce. Zweryfikowanie przez sąd, czy wykonanie decyzji spowoduje uszczerbek w majątku strony skarżącej, prowadząc do powstania szkody i to znacznej, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o wysokości uzyskiwanych dochodów oraz ich źródeł, ponoszonych wydatków i o posiadanym majątku. Takich aktualnych i pełnych danych skarżący w rozpoznawanej sprawie nie przedstawił. Do skargi dołączył jedynie deklaracje podatkowe za 2022 r. i 2023 r. Zdaniem sądu przytoczone stwierdzenia o pogorszeniu się sytuacji materialnej strony skarżącej, na którą wpływ ma wojna na Ukrainie oraz związane z nią trudności uzyskania kredytu, pożyczki lub transfer gotówki, nie jest jednoznaczna z brakiem środków finansowych czy złą sytuacją materialną wnioskodawcy. Ponadto ogólnikowe powoływanie się na ewentualną egzekucję czy upadłość przedsiębiorstwa, co wywoła głęboki kryzys osobisty i zawodowy oraz dotknie pracowników oraz współpracujących partnerów, nie spełnia wymogu należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Bez udokumentowania stanu majątkowego, a w szczególności rachunków bankowych, posiadanych nieruchomości i innego majątku, wykazu zatrudnionych pracowników, sąd nie może dokonać weryfikacji wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Oczywistym jest, że każda decyzja administracyjna określająca zobowiązanie podatkowe, pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r., II GSK 1562/11). Ponadto w sytuacji, gdy z okoliczności przedstawionych przez stronę nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jej bytowi, nie sposób przyjąć, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Konieczność zapłacenia określonej sumy pieniężnej nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sytuacji bowiem uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji strona skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonych kwot. Uiszczenie należności pieniężnej z samej swej istoty nie może jednak być uznane za okoliczność powodującą trudne do odwrócenia skutki. Jak wskazuje orzecznictwo, fakt zmniejszenia ilości środków pozostających w dyspozycji dłużnika w efekcie zapłaty należności nie jest argumentem przemawiającym za wstrzymaniem wykonania decyzji (por. postanowienia NSA z 19 czerwca 2008 r., II FZ 248/08; z 23 grudnia 2014 r., II FZ 2008/14). Podsumowując, stwierdzić należy, że skarżący we wniosku nie wyjaśnił należycie i przekonująco, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodabniając przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a., ograniczył się bowiem jedynie do ogólnikowego wskazania hipotetycznych szkód, które mogłyby powstać w wyniku wykonania przedmiotowej decyzji, nie odnosząc ich w żaden sposób do swojej sytuacji majątkowej. Ze względu na powyższe, sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzekł w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a.