II SA/Bk 860/12

WyrokWSA w Białymstoku2013-03-14

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest uprawniony do samodzielnego ustalania współwłasności nieruchomości w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, jeśli wpisy w księdze wieczystej i ewidencji gruntów wskazują innego właściciela?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania cywilnoprawnych sporów o własność nieruchomości w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Jest związany ustaleniami zawartymi w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz wpisami w księdze wieczystej i ewidencji gruntów, chyba że wykaże się nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które nie były znane organowi wydającemu decyzję o zezwoleniu na inwestycję. W przypadku braku takich dowodów, organ powinien oprzeć się na istniejącym stanie prawnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. D. na decyzję Wojewody P. uchylającą decyzję Starosty W. i umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod inwestycję drogową. Skarżąca domagała się uznania jej za współwłaścicielkę nieruchomości i przyznania jej części odszkodowania, twierdząc, że nabyła ją w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej. Organ II instancji uznał, że brak jest dowodów na współwłasność działki E na rzecz D. D. i umorzył postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji w sprawie uchylenia decyzji oraz ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejętą pod realizację inwestycji drogowej nieruchomość oddala skargę. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] uchylającą prawomocną decyzję Starosty W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] oraz ustalającą odszkodowanie za przejętą pod realizację inwestycji drogowej nieruchomość oznaczoną jako działka nr E o pow. [...] ha, położoną w obrębie C. – Osada w mieście C. i umorzył postępowanie przed organem I instancji w całości. Decyzja Wojewody P. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. W dniu [...] maja 2011 r. Starosta W. wydał decyzję nr [...], na mocy której ustalił na rzecz R. D. odszkodowanie w wysokości [...] zł za nieruchomość oznaczoną nr geodezyjnym E o pow. [...] ha położoną w obrębie C. Osada w mieście C., która z mocy prawa stała się własnością Gminy C. na podstawie decyzji Starosty W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Decyzja z dnia [...] maja 2011 r. została wydana na podstawie art. 12 ust. 4a i 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194, dalej "specustawa"), a wysokość przyznanego na jej mocy odszkodowania została ustalona w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651, dalej "u.g.n"), do której to odsyła w tym przedmiocie art. 12 ust. 5 specustawy. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. D. D. poinformowała Burmistrza Miasta C. o możliwości uznania jej jako strony przedmiotowego postępowania, bowiem dnia [...] czerwca 2011 r. złożyła ona w Sądzie Rejonowym w W. M. pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Wytoczenie niniejszego powództwa miało na celu ujawnienie w księdze wieczystej D. D. jako współwłaścicielki nieruchomości położonej w C. przy ul. S. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr C, na prawach majątkowej ustawowej wspólności małżeńskiej z R. D. D. D. wskazała, że zarówno w księdze wieczystej, jak i w dokumentacji Starostwa Powiatowego w W. M., jako właściciel działki nr E figuruje wyłącznie R. D., podczas gdy prawa właścicielskie przysługują także jej. Wobec powyższego D. D. wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy sądowej. W reakcji na powyższe pismo, Starosta W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za działkę oznaczoną nr geodezyjnym E, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., powołując się na fakt, że istnienie niezgodności stanu prawnego aktualnego wpisu księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości stanowi nową okoliczność faktyczną, istotną dla rozstrzygnięcia sprawy przyznania odszkodowania za przejętą nieruchomość, nie znaną dotychczas organowi, który wydał decyzję. Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] Starosta W. wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji z dnia [...] maja 2011 r. znak [...], bowiem stwierdził, iż od dnia [...] lutego 1969 r. pomiędzy D. D., a R. D. istniała wspólność majątkowa małżeńska, zaś R. D. stał się właścicielem działki nr A (z której następnie wydzielono działkę pod drogę) na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] grudnia 1983 r. sygn. akt [...], wydanego na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 11, poz. 81). Organ, powołując się na postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt III CK 475/02, wskazał także, że nieruchomość rolna nabyta na podstawie powyższej ustawy powinna być zaliczona do majątku wspólnego małżonków, jeśli w dniu 4 listopada 1971 r. istniała między nimi wspólność majątkowa. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]Starosta W. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w W. M. treści księgi wieczystej nr [...]. Na mocy postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r. znak [...] Starosta W. podjął z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie, powołując się na fakt, że dnia [...] listopada 2011 r. do Starostwa Powiatowego w W. M. wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w W. M. z dnia [...] października 2011 r. sygn. akt [...], nakazujący, aby w dziale II księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr D o pw. [...] ha, zamiast istniejącego wpisu prawa własności na rzecz R. D., wpisać zarówno R. D., jak i D. D. na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], Starosta W. ustalił na rzecz R. D. oraz na rzecz D. D. odszkodowania w wysokości po [...] zł, za nieruchomość oznaczoną nr geodezyjnym E o pow. [...] ha położoną w obrębie C. Osada w mieście C., która z mocy prawa stała się własnością Gminy C. na podstawie decyzji Starosty W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Od powyższej decyzji odwołanie złożył R. D. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 12 ust. 4f specustawy oraz wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy poprzez przyznanie całego odszkodowania wyłącznie na jego rzecz. Uzasadniając ww. odwołanie skarżący wskazał, że na mocy przedmiotowego wyroku D. D. stała się jedynie współwłaścicielką działki nr D, nie była natomiast uznana za współwłaścicielkę działki nr E. Odwołujący wskazał także, iż organ I instancji wyszedł poza swoje kompetencje przyznając odszkodowanie osobie nieuprawnionej. Rozpoznając powyższe odwołanie Wojewoda P. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ II instancji wskazał, że w oparciu o art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. zakończenie wznowionego postępowania winno zostać dokonane poprzez wydanie nowej decyzji, która uchyli dotychczasową decyzję ostateczną i na nowo rozstrzygnie sprawę. Natomiast zaskarżona decyzja Starosty W. nie zawierała jednego z koniecznych elementów, o jakich mowa w ww. przepisie, tj. wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...]. Ponadto organ II instancji zwrócił uwagę na inne uchybienia zaskarżonej decyzji, tj.: wydanie jej w oparciu o operat szacunkowy sporządzony na podstawie nieaktualnych przepisów, dotyczących wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, a także wydanie decyzji na podstawie kopii dokumentów, które nie zostały urzędowo poświadczone. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, dotyczącego ustalenia osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania, organ II instancji wskazał, iż działka o nr E stała się własnością Gminy C. jeszcze przed wydaniem przez Sąd Rejonowy w W. M. wyroku z dnia [...] października 2011 r., którym nakazano zmianę wpisu w dziale II księgi wieczystej nr [...]. Organ powołał się na uchwałę SN z dnia 15 listopada 1987 r. sygn. akt III CZP 64/87, OSNC 1989/4/62, zgodnie z którą, nieruchomość rolna nabyta na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250, dalej u.w.g.r.) przez jednego z małżonków wchodzi w skład majątku wspólnego obojga małżonków, jeżeli w dacie wejścia w życie niniejszej ustawy istniał pomiędzy małżonkami stan ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Nadto organ zauważył, iż wpis w księdze wieczystej ma jedynie charakter deklaratoryjny, a zatem potwierdza on stan prawny ukształtowany na podstawie normy prawnej lub innego aktu prawnego. Z uwagi na powyższe organ II instancji nie podzielił zarzutów skarżącego i stwierdził, że Starosta W. prawidłowo ustalił strony uprawnione do wypłaty odszkodowania. Jednakże z uwagi na naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz braku wykazania należytej dbałości i staranności w załatwieniu przedmiotowej sprawy, organ II instancji był uprawniony do zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a., na podstawie którego zaskarżoną decyzję uchylono, a sprawę przekazano w całości do ponownego rozpatrzenia, zgodnie ze wskazanymi wytycznymi. Następnie Starosta W. po zebraniu materiału dowodowego i zawiadomieniu stron o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w dniu [...] maja 2012 r. wydał decyzję znak [...], na mocy której uchylił prawomocną decyzję Starosty W. z dnia [...] maja 2011 r. oraz ustalił na rzecz R. D. i na rzecz D. D. odszkodowanie w kwocie po [...] zł dla każdego z nich, za nieruchomość nr E, która z mocy prawa stała się własnością Gminy C. W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że R. i D. D. zawarli związek małżeński w dniu [...] lutego 1969 r., a zatem w chwili nabycia przez R. D. własności nieruchomości oznaczonej nr A (na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] grudnia 1983 r.) istniała pomiędzy ww. majątkowa wspólność małżeńska, a zatem prawo własności przysługiwało obojgu małżonkom. Przedmiotowa nieruchomość została następnie w 1995 r. podzielona na działki o numerach ewidencyjnych B i C. Działkę o numerze B małżonkowie darowali córce, natomiast działka nr C została kolejno podzielona na działki o numerach D i E. Powyższe dowodzi, że prawo własności działki o nr E przysługiwało obojgu małżonkom, zatem dla nich obojga też przysługuje odszkodowanie za przejętą na własność Gminy C., nieruchomość. Od powyższej decyzji odwołanie z dnia [...] maja 2012 r. złożył R. D., w którym podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. W dniu [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda P. decyzją nr [...] uchylił decyzję Starosty W. z dnia [...] maja 2012 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. W ocenie organu II instancji, fakt nabycia własności nieruchomości, oznaczonej nr geodezyjnym A przez R. D., nie przesądzał o istnieniu prawa D. D. do przedmiotowej nieruchomości. Zatem jedynym uprawnionym do otrzymania odszkodowania za przejętą pod inwestycję drogową, działkę nr E (powstałą wskutek podziału działki nr A) jest R. D., będący jedynym jej właścicielem. Ponadto organ II instancji zauważył, że wyrok Sądu Rejonowego w W. M. z dnia [...] października 2011 r. (sygn. akt [...]), który stał się prawomocny w dniu [...] października 2011 r. nie uwzględniał ani podziału działki nr C, ani faktu przejścia wydzielonej z niej działki nr E na własność Gminy Czyżew. Wyrok niniejszy przesądzał jedynie o ujawnieniu w księdze wieczystej prawa współwłasności małżonków D. do działki nr D, a z akt sprawy nie wynika ponadto, aby prawa D. D.j do działki nr C zostały stwierdzone. Zatem, w ocenie Wojewody P., jako, że nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy, organ I instancji winien umorzyć wznowione postępowanie, natomiast kwestia ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejętą nieruchomość została rozstrzygnięta na mocy prawomocnej decyzji z dnia [...] maja 2011 r. Na powyższą decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosła D. D. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zw. z art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 270) w zw. z art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194) oraz art. 28 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., polegającą na uznaniu przez organ administracji, iż nieruchomość położona w C., oznaczona nr ewidencyjnym E o pow. [...] ha, wywłaszczona na rzecz Gminy C. na mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] znak [...], stanowiła wyłączną własność R. D., tak więc wyłącznie on winien być adresatem decyzji o ustaleniu odszkodowania, albowiem jest wyłącznym właścicielem, natomiast fakt pozostawania w związku małżeńskim w dacie nabycia nieruchomości (wówczas – nr A), z której następnie wydzielono w/w działkę, nie ma znaczenia dla treści decyzji. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że okoliczność braku wpisu w księdze wieczystej jej, jako współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości, nie ma znaczenia, bowiem nabycie przez jednego z małżonków własności nieruchomości, na podstawie przepisów ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, ma skutek wobec drugiego małżonka, a art. 1 ust. 1 niniejszej ustawy nie był wyrazem konwalidacji nieformalnych umów zbycia nieruchomości rolnych, lecz stanowił formę pierwotnego nabycia własności. Ponadto, zdaniem Skarżącej, kwestia współwłasności przedmiotowej nieruchomości nie zależy od rozstrzygnięcia sądu, bowiem nastąpiła z mocy samego prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Przy czym, oceny tej dokonuje według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy. Natomiast zgodnie z art. 134 powyższej ustawy, Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 k.p.a. Stanowi ono odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Ratio legis istnienia tej instytucji wynika z faktu, iż po podjęciu decyzji ostatecznej może wyjść na jaw wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło, albo też mogą pojawić się okoliczności podważające znaczenie przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy. Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja Wojewody P. nie narusza prawa. W niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny i nie ma w tym zakresie żadnych wątpliwości ani po stronie organów, ani też skarżącej. Skarżąca jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] wskazała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czyli okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jej zdaniem, winna ona być stroną postępowania o ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, gdyż w dacie przejścia własności tej nieruchomości na rzecz Gminy C. na podstawie decyzji Starosty W. z dnia [...] stycznia 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, była jej współwłaścicielem. Zdaniem Sądu, skarga jest nieuzasadniona. Podkreślenia bowiem wymaga, że ostateczna decyzja Starosty W. z dnia [...] maja 2011 r. o ustaleniu wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość została wydana celem wykonania decyzji Starosty W. z dnia [...] stycznia 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie ulicy P. w C.. Z decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] stycznia 2011 r. wynika, że zatwierdzono między innymi podział działki nr C obręb wsi C. Osada o powierzchni [...] ha stanowiącej własność Pana D. R. (s. W.), nie posiadającej urządzonej księgi wieczystej na działki: a) D o powierzchni [...] ha b) E o powierzchni [...] ha. Już z tej decyzji, która stała się ostateczna, wynika, że właścicielem nowoutworzonej działki o nr E uznano R. D. W ocenie Sądu, fakt ten przemawia za tym, że w postępowaniu o ustalenie wysokości odszkodowania zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2011 r. Starosta W. był związany tymi ustaleniami. W art. 12 specustawy drogowej ustawodawca przyjął, że jedna decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wywołuje wiele skutków prawnych o różnym charakterze zarówno w sferze prawnorzeczowej, jak i w sferze ewidencyjnej informacji o nieruchomościach. Cytowany przepisy ustala, że decyzja o zezwoleniu na inwestycję wywołuje skutki w postaci: 1) zatwierdzenia podziału nieruchomości, której linie podziału stanowią linię rozgraniczające teren ustalony w zezwoleniu (art. 12 ust. 1 i 2); 2) prawa wpisu do księgi wieczystej i w katastrze nieruchomości (art. 12 ust. 3), z zastrzeżeniem, że funkcje katastru nieruchomości obecnie nadal pełni ewidencja gruntów i budynków ; 3) przeniesienia własności nieruchomości (art. 12 ust. 4); 4) prawa do odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (art. 12 ust. 4a, 4b, 4f i 5); 5) wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych na wywłaszczonej nieruchomości (art. 12 ust. 4c-4e). Z art. 12 ust. 4f specustawy drogowej wynika, że odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W sprawie niniejszej Sąd podziela stanowisko Wojewody P., że odszkodowanie winno być wypłacone R. D. Podkreślenia bowiem wymaga, że w postępowaniu w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi publicznej mogą być rozstrzygane wyłącznie te kwestie, które wskazuje specustawa drogowa, nie mogą natomiast być rozstrzygane kwestie, dla których właściwe są inne postępowania, w tym w szczególności postępowania przed sądem powszechnym, czy też postępowania prowadzone w oparciu o inne przepisy materialnoprawne przed innymi organami administracji. Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi publicznej nie jest zatem postępowaniem, w którym można dochodzić rozstrzygnięcia cywilnoprawnych sporów o prawa rzeczowe, w tym szczególności o własność nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 czerwca 2009 r. IV SA/Wa 509/09). Dalej w uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że "postępowanie lokalizacyjne wywołuje wprawdzie skutki w sferze własności nieruchomości, prowadzi bowiem do wywłaszczenia nieruchomości, a co za tym idzie również prowadzi do zmian oznaczeń geodezyjnych nieruchomości (co jest wynikiem podziałów tych nieruchomości), niemniej skutki te związane są ściśle ze stosowaniem tej ustawy. Przy okazji jej stosowania nie można zatem domagać się rozstrzygnięcia sporów, czy też usunięcia uchybień, których powstanie datuje się na okres sprzed wszczęcia postępowania lokalizacyjnego. W celu rozstrzygnięcia tychże kwestii skarżący winni rozważyć ewentualność wszczęcia stosownych postępowań". Skoro więc na etapie decyzji lokalizacyjnej organ nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów cywilnych dotyczących własności nieruchomości, to tym bardziej nie jest do tego uprawniony na etapie ustalania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W toczącym się postępowaniu administracyjnym organy były związane treścią postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] grudnia 1983 r. w sprawie [...], na podstawie którego R. D. stał się właścicielem nieruchomości gruntowej na terenie wsi C. Osada o powierzchni [...] ha, oznaczonej nr A z dniem [...] listopada 1971 r. To z tej nieruchomości wyodrębniona została w późniejszym czasie nieruchomość oznaczona nr C, a ta z kolei została podzielona na działki o nr D i nr E. Nie ma zatem racji skarżąca gdy twierdzi, że wyrok Sądu Rejonowego w W. M. z dnia [...] października 2011 r. w sprawie [...] o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na mocy którego w księdze wieczystej [...] dla działki nr D o pow. [...] zamiast istniejącego wpisu prawa własności na rzecz R. D. wpisano R. D. i D. D. na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej, przesądza o tym, że działka o numerze E również stanowi współwłasność R. D. i D. Dj. Wprawdzie obie działki o nr D i nr E wyodrębnione zostały z jednej działki o nr C, ale wskazany wyrok dotyczy bezsprzecznie tylko działki o nr D, nie dotyczy zaś działki o nr E. Zdaniem Sądu, zarzuty skarżącej podniesione w skardze są niezasadne. Kwestia analizy art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 270) w kontekście samodzielnego ustalania przez organ właścicieli wywłaszczonej nieruchomości nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie o ustalenie odszkodowania z uwagi na fakt, że w postępowaniu tym, jak już wyżej wskazano, organ nie był do takiego badania uprawniony. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika natomiast, że prawa D. D. do działki o nr E nie zostały wykazane ani w księdze wieczystej, ani w ewidencji gruntów. Nie jest więc tak, jak twierdzi skarżąca, że Wojewoda P. ustalił, że D. D. nie była współwłaścicielką wywłaszczonej działki o nr E w dacie przejścia jej własności na rzecz Gminy C.. Organ ten ustalił tylko, że ze zgromadzonego materiału dowodowego to nie wynikało, gdyż w księdze wieczystej i ewidencji gruntów jako właściciel tej działki był wpisany R. D. i brak było - zdaniem organu - prawnej możliwości prowadzenia samodzielnie przez organ takich ustaleń. Sąd podziela powyższą argumentację organu II instancji. Za podstawę wypłaty odszkodowania należało więc przyjąć stan prawny działki o nr E wynikający z decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] stycznia 2011 r. (por. rozważania zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 lutego 2011 r. w sprawie I S.A./Wa 1383/10). Ze względów jak wyżej, jako całkowicie niezasadne należy uznać zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 12 ust. 4f specustawy drogowej oraz art. 28 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Skoro stroną postępowania w zakresie wydania ostatecznej decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] stycznia 2011 r. nie była D. D., to nie zachodziła konieczność, aby nią była w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość prowadzonym w oparciu o wskazaną decyzję lokalizacyjną. Na etapie prowadzenia postępowania o ustalenie odszkodowania nie wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody, z których by wynikało, że skarżąca posiada interes prawny uzasadniający jej udział w tym postępowaniu w charakterze strony. Trafnie organ uznał, powołując się przy tym na wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r. II GSK 163/06, że nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi – takimi, które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości. Sąd podziela także ustalenia Wojewody P., że nieprawidłowe także było wznawianie postępowania przez Starostę W. (postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r.) zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2011 r. z uwagi na pojawienie się nowej okoliczności faktycznej w postaci istnienia niezgodności stanu prawnego aktualnego wpisu księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Wyrok Sądu Rejonowego w W. M. z dnia [...] października 2011 r. w sprawie [...] nie dotyczył bowiem w ogóle działki o nr E, a zatem nie spowodował pojawienia się nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stąd rozstrzygnięcie Wojewody P. w decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. o uchyleniu decyzji Starosty W. z dnia [...] maja 2012 r. i umorzeniu postępowania przed organem I instancji, uznać należy za całkowicie trafne. Mając powyższe na uwadze, na mocy wskazanych przepisów oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzeczono jak w sentencji wyroku.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło