II SA/Bk 867/13
WyrokWSA w Białymstoku2013-12-19
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy weterynaryjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego, nakładając zakazy i nakazy na hodowcę w związku z wykryciem niedozwolonych białek zwierzęcych w paszy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegającego na niewyjaśnieniu stanu faktycznego w sposób wyczerpujący i prawidłowy. Organy nie zebrały i nie oceniły należycie materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym na prawidłowość ustaleń dotyczących ilości zwierząt karmionych niedozwoloną paszą oraz pochodzenia tej paszy.Stan faktyczny
W gospodarstwie M. Ś. przeprowadzono kontrolę weterynaryjną, podczas której w próbce paszy wykryto obecność przetworzonego białka zwierzęcego, co stanowi naruszenie przepisów prawa paszowego i żywnościowego. W związku z tym nałożono na M. Ś. zakazy dotyczące obrotu trzodą chlewną i produktami pochodzącymi od zwierząt karmionych tą paszą oraz nakazano szereg czynności porządkowych i identyfikacyjnych. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. M. Ś. zaskarżył decyzje, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nieprawidłowe pobranie próbek paszy i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. Stwierdził również, że decyzje te nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Podlaski ego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zakazów i nakazów z zakresu nadzoru weterynaryjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w B. na rzecz skarżącego M. Ś. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Podlaski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w B. (dalej PWLW w B.) decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w B[...] (dalej PLW w Białymstoku) z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...].
Decyzja PWLW w Białymstoku wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
W dniu [...] kwietnia 2013 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w B. przeprowadzili kontrolę weterynaryjną w zakresie stosowania pasz w gospodarstwie M. Ś. zam. R. W. [...] gm. Ł., numer stada [...]. W trakcie kontroli z kosza zasypowego mieszalnika pobrano do badań laboratoryjnych próbkę mieszanki paszowej pełnoporcjowej dla tuczników własnej produkcji, którą skierowano do badań na obecność przetworzonego białka zwierzęcego. Sprawozdanie z badania ZHW w B. nr [...] wykazało obecność w badanej próbce składników pochodzących ze zwierząt lądowych. Niniejsze zostało potwierdzone sprawozdaniem z badań nr/TEST REPORT [...] z dnia [...] maja 2013 r. w Krajowym Laboratorium Referencyjnym w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym - Państwowym Instytucie Badawczym stwierdzającym w badanej próbce składniki pochodzące od zwierząt lądowych, tj. fragmenty kości i pióra, co stanowi naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2011 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii (Dz. Urz. UE L 147 z 31 maja 2001, str. 1-40, z późn. zm., Polskie wydanie specjalne: rozdz. 3 t. 32, str. 289 - 328) oraz art. 9 ust. 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego z dnia 16 grudnia 2005 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 17, poz. 127 z późn. zm.) - produkty pochodzenia zwierzęcego mogą być wprowadzane na rynek, jeżeli zostały pozyskane od zwierząt lub ze zwierząt lub są zwierzętami, które spełniają wymagania weterynaryjne określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych oraz były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach.
W trakcie przeprowadzania kolejnych czynności kontrolnych w dniu [...] maja 2013 r. w gospodarstwie stwierdzono obecność nieoznakowanego materiału niewiadomego pochodzenia znalezionego w magazynie paszowym w ilości 144 worków każdy po 50 kg. W oparciu o cechy organoleptyczne materiału zaistniało podejrzenie, że stanowić on może zakazane w żywieniu trzody chlewnej białko pochodzenia zwierzęcego. Z partii ww. materiału pobrano 3 próbki i skierowano do badania w Krajowym Laboratorium Referencyjnym w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym - Państwowym instytucie Badawczym, który potwierdził te przypuszczenia.
W związku z powyższym PLW w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., znak [...], zakazał M. Ś. – właścicielowi gospodarstwa rolnego o numerze [...] położonego w miejscowości R. W. [...], [...]-[...] Ł.:
1. wyprowadzania z terenu gospodarstwa i wprowadzania do obrotu trzody chlewnej oraz produktów pochodzących od zwierząt karmionych paszą z udziałem białka pochodzącego od zwierząt lądowych (Postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. [...] z dnia [...] maja 2013 r.),
2. wydanym zakazem objąć trzodę chlewną według stanu na dzień [...] maja 2013 r. – [...] tuczników (Postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. [...] z dnia [...].05.2013 r.),
a także nakazał:
1. niezwłoczne przeprowadzenie gruntownego i kompleksowego czyszczenia, mycia i dezynfekcji sprzętów, poideł i karmideł, w których znajdowała się pasza pochodząca z partii, w której stwierdzono obecność składników pochodzenia zwierzęcego jak również całego obiektu inwentarskiego;
2. oznakowanie za pomocą kolczyków lub tatuażu wszystkich sztuk trzody chlewnej znajdujących się w gospodarstwie w obecności Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. lub upoważnionego pracownika Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w B. w terminie 10 dni od daty otrzymania decyzji;
3. niezwłoczne poinformowanie Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. o każdorazowym przypadku padnięcia zwierzęcia przed powiadomieniem o zaistniałym fakcie uprawnionego do odbioru padłych zwierząt zakładu utylizacyjnego;
4. niezwłoczne informowanie Powiatowego Lekarza Weterynarii w B.o wszelkich zmianach stanu zwierząt z zablokowanego stada.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ww. decyzja została wydana zgodnie z art. 54 ust. 1 i 2 lit. a), b), c) Rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, wobec wykrycia zabronionych białek pochodzących od zwierząt lądowych w paszy, którą otrzymywały zwierzęta znajdujące się w gospodarstwie. Jako podstawę prawną poszczególnych zakazów i nakazów nałożonych na M. Ś. wskazano: w odniesieniu do zakazów - przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego i wynikający z jej art. 9 ust. 1 zakaz (a contrario) wprowadzania do obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego ze zwierząt lub od zwierząt karmionych paszami nie spełniającymi wymagań określonych w przepisach o paszach w związku z art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 (zakaz karmienia zwierząt hodowlanych białkiem pochodzącym ze ssaków) i art. 54 ust. 1 i 2 lit. b) rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, w odniesieniu zaś do pierwszego nakazu - art. 54 ust. 1 i 2 lit. a) rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, w odniesieniu do drugiego nakazu - art. 17 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, w odniesieniu zaś do ostatnich dwóch nakazów wskazano art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. c) rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz art. 9 ust. 2 (a contrario) ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego.
Od powyższej decyzji M. Ś. złożył odwołanie.
PWLW w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], wydaną w sprawie [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie bezsporny jest fakt wykrycia w próbce paszy pobranej do badania składników pochodzących od zwierząt lądowych oraz fakt przyznania odwołującego do stosowania tejże paszy do karmienia trzody chlewnej znajdującej się w jednym sektorze (dot. [...] sztuk trzody). Oświadczeniu temu jednak organ II instancji nie dał wiary, albowiem jak wynika z protokołu kontroli z dnia [...] maja 2013 r. podpisanego przez odwołującego, nie potwierdzono, aby w jakimkolwiek sektorze znajdowały się 32 sztuki trzody chlewnej, a w szczególności w sektorze H, w którym, według wyjaśnienia odwołującego, znajdować się miały owe [...] sztuki zwierząt karmionych niedozwoloną paszą. Ponadto, z protokołu WIW z dnia [...] lipca 2013 r. wynika, że w dniu [...] lipca 2013 r. stwierdzono stan trzody w sektorze H w ilości [...] sztuk, co w odniesieniu do ilości w tym sektorze, określonej w czasie kontroli z [...] maja 2013 r. ([...] szt.), świadczy o przemieszczaniu zwierząt pomiędzy poszczególnymi sektorami.
Organ powołał się także na fakt posiadania przez odwołującego 144 worków (o łącznej masie 7.200 kg) niewiadomego pochodzenia, których zawartość wskazywała na obecność materiału o cechach organoleptycznych charakterystycznych dla przetworzonego białka zwierzęcego, i które to, jak wynika z protokołu Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., zostały przeliczone i zabezpieczone w obecności funkcjonariuszy policji. Wyniki badania próbek pobranych z tych worków, uzyskane w dniu [...] czerwca 2013 r. potwierdziły obecność niedozwolonych w żywieniu zwierząt hodowlanych przetworzonych białek zwierzęcych (fragmenty kości zwierząt lądowych i piór), produkty amplifikacji charakterystyczne dla białka wołowego oraz obecność CaO (znacznika mączek kat. 1 i 2 niedozwolonych w żywieniu).
Organ nie dał wiary wyjaśnieniom odwołującego, iż nie jest mu wiadomym pochodzenie zanieczyszczenia paszy, albowiem jest on doświadczonym hodowcą. Ponadto za słusznością decyzji organu I instancji przemawia także fakt okazania przez odwołującego faktur na zakup otrębów i zbóż, przy jednoczesnym braku dowodów zakupu wysokobiałkowych materiałów paszowych, co wynika z notatki służbowej z dnia [...] czerwca 2013 r. Organ wskazał także, że dla rozstrzygnięcia sprawy nieistotne jest źródło pochodzenia białka, jak też to, czy obecność białka w paszy miała charakter ciągły czy incydentalny. Istotne jest natomiast ustalenie, że paszami zawierającymi niedozwolone substancje były karmione zwierzęta hodowlane.
Skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł M. Ś., zarzucając jej:
I. naruszenie przepisów postępowania w zakresie:
a) art. 136 k.p.a. przez brak przeprowadzenia zarówno na żądanie strony, jak i z urzędu dodatkowego postępowania mającego na celu uzupełnienie dowodów i materiału w sprawie, co miało znaczące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy,
b) art. 7, 75, 76, 77 § 1, 2 i 3, 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., polegające na braku w sposób wyczerpujący wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez organ, braku możności wypowiedzenia się przez stronę co do zebranych dowodów, braku, mimo takiej konieczności ustosunkowania się do twierdzeń i dowodów zgłaszanych przez stronę podczas postępowania;
II. naruszenie prawa materialnego:
a) pkt 6.2.A.1. załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r. ustanawiającego metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz, poprzez brak jego zastosowania,
b) art. 54 ust. 1 i 2 Rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych prowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U.UE L Nr 165 z dnia 30 kwietnia 2004 r.).
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji PLW w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2013 r.
W uzasadnieniu wskazano, że w gospodarstwie skarżącego znajdowało się 8 pomieszczeń, gdzie trzymano zwierzęta: [...] po jednej stronie (od A do G) i [...] po drugiej stronie (H), które były karmione z 21 stanowisk. Do stanowisk tych podawano paszę z 2 niezależnych mieszalników. Pracownicy pobrali próbkę tylko z 1 mieszalnika obsługującego pomieszczenie H, nie uczynili tego natomiast w stosunku do 2 mieszalnika.
Jeśli zaś chodzi o kontrolę z dnia [...] maja 2013 r., to pracownicy pobrali trzy próbki z jednego ze 144 nieoznaczonych worków. Strona wskazywała, że te worki do niej nie należą, stały w innej części gospodarstwa, były też zamknięte. Skarżący wnosił o pobranie próbek z paszy, ale mu odmówiono. W ocenie skarżącego, nie wyjaśniono sprawy. Podczas pierwszej kontroli należało pobrać próbki z dwóch mieszalników, a pobrano tylko z jednego. Nie pobrano też próbek z 21 stanowisk do karmienia. Podczas drugiej kontroli pobrano próbkę z jednego worka i na tej podstawie wnioskuje się o zawartości pozostałych 143 worków. Na tej podstawie nie można twierdzić, że cała pasza zawierała substancje niedozwolone, którymi było karmione całe stado. Strona od samego początku podnosiła, że z mieszalnika, z którego pobrano próbkę, była karmiona trzoda tylko w sektorze H, gdzie w dniu [...] kwietnia 2013 r. znajdowało się [...] zwierząt, zaś w dniu [...] maja 2013 r. było [...] zwierząt. Zwierzęta pomiędzy sektorami nie mogły się przemieszczać, zaś w sektorze H przebywały osobniki chore i ułomne.
W ocenie skarżącego, organy naruszyły przepisy dotyczące pobierania próbek. Zgodnie z pkt 5.A.2.1.1., w przypadku wagi kontrolowanych partii o wadze nie większej niż 2,5 tony należy pobrać 7 próbek. Przedmiotowa kontrola pobrała zaś tylko 1 próbkę. Jeśli zaś chodzi o kontrolę z dnia [...] maja 2013 r., to działania kontrolujących pozbawiły skarżącego możliwości obrony jego praw. Kontrola dotyczyła bowiem zawartości worka, który do niego nie należał, a ponadto kontrolujący odmówili dokonania kontroli paszy podawanej zwierzętom w tym dniu. Zdaniem skarżącego, organ mógł ograniczyć ewentualny zakaz odnośnie zwierząt znajdujących się w sektorze H, a nie w stosunku do całego stada.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podkreślenia przy tym wymaga, że uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja PWLW w Białymstoku z dnia [...] sierpnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję PLW w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2013 r.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, w sprawie niniejszej mamy do czynienia z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., które miało wpływ na wynik postępowania.
Na samym początku wskazania jednak wymaga, że kompetencja powiatowego lekarza weterynarii do decyzyjnego działania w sprawie zawarta została w art. 15 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744) oraz § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii. W myśl tego paragrafu, powiatowy lekarz weterynarii w celu realizacji zadań wynikających z przepisów Rozporządzenia WE nr 882/2004 wydaje decyzje administracyjne dotyczące zastosowania środków, o których mowa w art. 54 ust. 2 lit. a-d oraz f i g Rozporządzenia WE nr 882/2004, przy czym w myśl § 4 Rozporządzenia z dnia 18 grudnia 2006 r. decyzje w tym zakresie wydaje z urzędu. Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego lekarza weterynarii, jest wojewódzki lekarz weterynarii.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 54 ust. 1 Rozporządzenia WE nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U. UE L z 2004 r. Nr 165 ze zm). Zgodnie z tym przepisem w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje on działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Podczas decydowania, jakie podjąć działanie, właściwy organ uwzględnia rodzaj niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności. Wśród środków zaradczych, jakie podejmuje właściwy organ w przypadku wykrycia niezgodności Rozporządzenie między innymi, przewiduje:
• nałożenie procedur sanitarnych lub podjęcie wszelkich innych działań uważanych za niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa paszy lub żywność lub zgodności z prawem paszowym i żywnościowym, zasadami dotyczącym zdrowia zwierząt lub dobrostanem zwierząt,
• ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przywozu lub wywozu paszy, żywności lub zwierząt,
• monitorowanie, oraz w razie konieczności, nakazanie wycofania i/lub zniszczenia paszy lub żywności,
• upoważnienie do wykorzystania paszy lub żywności do celów innych niż te, do których były początkowo przeznaczone.
Stosownie zaś do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 17, poz. 127), produkty pochodzenia zwierzęcego mogą być wprowadzane na rynek, jeżeli zostały pozyskane od zwierząt lub ze zwierząt lub są zwierzętami, które: 1) spełniają wymagania weterynaryjne określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; 2) były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach.
Natomiast zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych pasażowalnych gąbczastych encefalopatii (Dz.U. UE L z 2001 r. Nr 147), zabrania się karmienia przeżuwaczy białkami pochodzenia zwierzęcego (art. 7 ust. 1), przy czym zakaz ten rozszerza się na zwierzęta inne niż przeżuwacze oraz ogranicza się, w zakresie karmienia tych zwierząt produktami pochodzenia zwierzęcego, zgodnie z załącznikiem IV pkt 1 a Rozporządzenia (art. 7 ust. 2) na zwierzęta hodowlane, z wyjątkiem karmienia mięsożernych zwierząt futerkowych wymienionymi tam składnikami.
Z przytoczonych przepisów prawa unijnego wynika więc zakaz karmienia zwierząt hodowlanych niebędących mięsożernymi zwierzętami futerkowymi (w tym przypadku świń) białkami pochodzenia zwierzęcego. Obecność tego rodzaju składników w paszy podawanej zwierzętom hodowlanym oznacza, że pasza nie odpowiada wymaganiom określonym w powołanych przepisach, a w konsekwencji zwierzęta nią karmione nie spełniają wymogu z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego i w myśl tego przepisu nie mogą być wprowadzane na rynek. Podkreślenia przy tym wymaga, że z dniem 1 maja 2004 r. prawo wspólnotowe stało się w Polsce częścią krajowego porządku prawnego i stosowane być musi zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności, a jego regulacje mają pierwszeństwo przed normami krajowymi. Przepisy rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady mają zastosowanie bezpośrednie, a sądy krajowe nie mogą samodzielnie stwierdzać ich niezgodności z prawem traktatowym.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, do wydania wyroku nie było konieczne zwracanie się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości o dokonanie wykładni wynikającego z Rozporządzenia Nr 999/2001 zakazu karmienia zwierząt hodowlanych białkami pochodzenia zwierzęcego. Jak wynika bowiem z noty informacyjnej Trybunału Sprawiedliwości dotyczącej składania przez sądy krajowe wniosków o wydanie orzeczeń w trybie prejudycjalnym (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 2005/C 143/01) sądy krajowe pierwszej instancji mogą samodzielnie zdecydować o właściwej wykładni prawa wspólnotowego i jego zastosowaniu do ustalonego przez sąd stanu faktycznego sprawy o ile odpowiedź Trybunału nie jest niezbędna do rozstrzygnięcia zawisłego sporu, zwłaszcza w świetle orzecznictwa Trybunału. Przy prowspólnotowej wykładni przepisów unijnych należy kierować się celami wprowadzenia określonych norm, obostrzeń procedur, nakazów czy zakazów. Lektura preambuł do obu stosowanych w sprawie Rozporządzeń (Nr 999/2001 i 882/2004) nie pozostawia wątpliwości, że ww. reguły prawodawstwa wspólnotowego mają na celu zapewnienie bezpiecznych i zdrowych pasz i żywności oraz ochronę zdrowia publicznego a sankcje przewidziane za naruszenia norm prawa paszowego i żywnościowego mają być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Przechodząc zaś do oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej stwierdzić należy, że w sprawie jest bezsporne, że postępowanie toczyło się w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, czemu wyraz dano w samej decyzji organu I instancji poprzez jednoznaczne wskazanie tych przepisów. Zdaniem Sądu, zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu, gdyż zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegający na niewyjaśnieniu stanu faktycznego, które w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane przepisy nakazują bowiem organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy dopuściły się takiego naruszenia.
W tym miejscu zauważenia wymaga, że jak trafnie podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, z punktu widzenia rygorystycznych reguł żywienia zwierząt hodowlanych, nawet jednorazowy fakt stwierdzenia w stosowanej do karmienia paszy niedozwolonego składnika, obliguje do zastosowania względem hodowcy właściwych środków zaradczych, prowadzących do zapobieżenia niepożądanym skutkom zjedzenia niewłaściwej karmy przez zwierzęta hodowane z przeznaczeniem do spożycia. Ustawodawstwo nie uzależnia bowiem konieczności stosowania sankcji od wielokrotności stwierdzenia naruszenia wymagań prawa paszowego i żywieniowego, ani od oceny stanu zdrowia zwierząt, gdy w paszy dla których bezpośrednio przeznaczonej do zjedzenia, stwierdzono niedozwolony składnik. Są też obojętne dla stosowania sankcji administracyjnoprawnych okoliczności znalezienia się w paszy niedozwolonego składnika (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 81/13). Podkreślenia jednak wymaga, że w orzecznictwie tym daje się wyodrębnić stanowisko, że: "...skoro świnie w gospodarstwie skarżącego były karmione paszami niespełniającymi wymagań określonych w przepisach o paszach, to zwierzęta te oraz produkty z nich pochodzące nie mogą być wprowadzone na rynek (....) zakaz ten może dotyczyć tylko tych świń, które były w gospodarstwie skarżącego w okresie przeprowadzonych kontroli, w wyniku których stwierdzono nieprawidłowości, które dały podstawę do wydania decyzji" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 163/13). Ze stanu faktycznego w cyt. już wyroku II SA/Bk 81/13 wynika, że w jednym gospodarstwie były dwie chlewnie i ostatecznie zakazy i nakazy dotknęły zwierząt tylko z jednej z nich, bowiem tylko w paszy dla tych zwierząt stwierdzono niedozwolone substancje. Z powyższego, w ocenie Sądu wynika konstatacja, że aby stosownymi nakazami i zakazami objąć całą hodowlę, organy muszą stwierdzić, że pasza z niedozwolonymi substancjami była stosowana do karmienia wszystkich zwierząt znajdujących się w tej hodowli. Wymaga to z kolei od organów wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i poczynienia prawidłowych ustaleń.
Słusznie, w ocenie Sądu, zarzuca skarżący, że organy nie wyjaśniły w sposób prawidłowy stanu faktycznego i mogło to doprowadzić w ostateczności do wydania nieprawidłowych decyzji. Podkreślenia bowiem wymaga, że w gospodarstwie skarżącego przeprowadzono dwie kontrole: w dniu [...] kwietnia 2013 r. i w dniu [...] maja 2013 r., przy czym próbki do badania paszy podawanej do karmienia zwierząt pobrano w dniu [...] kwietnia 2013 r. Protokół z pierwszej kontroli jest właściwie formularzem zawierającym szereg rubryk, przy których krzyżykami można zaznaczyć: P – ocena pozytywna, N – ocena negatywna, ND – nie dotyczy. Z przedmiotowego formularza wynika, że na 46 zagadnień, 36 oceniono pozytywnie, 2 negatywnie i 8 – nie dotyczy. W protokole tym znajduje się także miejsce na szczegółowy opis niezgodności i jak widać, osoba kontrolująca poczyniła tam kilka uwag dotyczących braku miejsca w gospodarstwie na przetrzymywanie protokołów i brak prowadzonego rejestru środków ochrony roślin. W aktach znajduje się jeszcze protokół pobrania próbek do badań, który także jest formularzem, w którym dokonano odręcznych wpisów dotyczących m.in. danych personalnych właściciela hodowli, miejsca pobrania próbek paszy do badania, określenia masy próbki końcowej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego nie wynika, aby w dniu [...] kwietnia 2013 r. pracownicy organu poczynili jakiekolwiek inne wyjaśnienia bądź ustalenia. Dopiero w dniu [...] maja 2013 r. sporządzono dwie notatki służbowe, z których niewątpliwie jedna dotyczy opisu kontroli z dnia [...] kwietnia 2013 r. (k. [...] akt adm.). Wynika z niej, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. została pobrana próbka paszy przeznaczona do żywienia zwierząt i że paszy nie wprowadzono do obrotu i skarmiono nią zwierzęta, tj. trzodę chlewną we własnym gospodarstwie ok. 600 sztuk.
Zdaniem Sądu, już powyższe działanie pracowników organu należy ocenić jako nieprawidłowe. Podkreślenia bowiem wymaga, że z art. 19a ustawy o Inspekcji weterynaryjnej wynika, że przeprowadzenie kontroli ma na celu ustalenie stanu faktycznego i porównanie go ze stanem pożądanym, określonym w prawodawstwie weterynaryjnym, oraz dokonanie oceny i podjęcie działań wynikających z ustaleń kontroli. Z art. 19d ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy wynika natomiast, że z przeprowadzonej kontroli sporządza się protokół kontroli zawierający (m.in.) opis stwierdzonego w wyniku kontroli stanu faktycznego, w tym ujawnionych nieprawidłowości oraz ich zakresu i skutków. Z ust. 2 art. 19d cyt. ustawy wynika nadto, że do akt kontroli włącza się: 1) notatki służbowe z czynności mających znaczenie dla ustaleń kontroli, sporządzane prze kontrolującego, oraz inne dowody, oceny, wniosku lub zalecenia; 2) informacje i dokumenty oraz poświadczone za zgodność z oryginałem kopie decyzji i powiadomień; 3) kopie dokumentów, poświadczone za zgodność z oryginałem, lub dokumenty sporządzone przez kontrolującego, poświadczone za zgodność z dokumentacją źródłową.
Jak z powyższego widać, ustawodawca nakłada na organ kontrolny obowiązek ustalenia stanu faktycznego i wskazuje, w jaki sposób to osiągnąć. Wskazany art. 19d ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy dopuszcza możliwość sporządzania notatek z czynności mających znaczenie dla ustaleń kontroli, ale w ocenie Sądu, notatki te winny być sporządzane w odpowiednim czasie, tj. najlepiej w trakcie kontroli, gdyż tylko takie działanie ma cechy obiektywności i służy jak najdokładniejszemu ustaleniu stanu faktycznego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, pracownicy organu podczas kontroli i pobrania próbek w dniu [...] kwietnia 2013 r., właściwie nie poczynili żadnych wyjaśnień i ustaleń w zakresie: ile było mieszalników pasz w gospodarstwie skarżącego, czy wszystkie pracowały, jaka była ich pojemność, ile mieściły paszy, paszą z których mieszalników były karmione zwierzęta w poszczególnych sektorach, ile zwierząt stało w poszczególnych sektorach. Notatka z k. [...] akt administracyjnych nie dość, że została sporządzona przez pracownika organu prawie po miesiącu od przeprowadzonej kontroli, to jeszcze na dodatek przyjmuje formę opisową bez wskazania, skąd pracownik posiada zawarte w niej informacje. Notatka ta została sporządzona pismem odręcznym i jest na tyle mało czytelna, że dokonano następnie jej przepisania komputerowo i wersję taką umieszczono w aktach bezpośrednio za notatką oryginalną. Znajdujące się w tej notatce sformułowanie: "Sporządzono w obecności właściciela Pana M. Ś. zam. R. W. [...], [...]-[...] Ł." miało zapewne potwierdzić prawdziwość znajdujących się w niej zapisów. Dodać bowiem trzeba, że pod treścią notatki znajdują się podpisy zarówno pracownika organu M. O., jak i skarżącego.
Zdaniem Sądu, tego rodzaju próba wyjaśniania i ustalania stanu faktycznego budzi zastrzeżenia. Zauważenia bowiem wymaga, że jak już wyżej wskazano, w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2013 r. bezsprzecznie nie poczyniono żadnych ustaleń odnośnie przeznaczenia kontrolowanej paszy (z jednego mieszalnika). Z notatki służbowej z dnia [...] maja 2013 r. (k. [...]) wynika, że pracownik organu zapisał, że kontrolowaną paszą skarmiono ok. 600 sztuk. W kolejnej notatce służbowej sporządzonej tego samego dnia, tj. [...] maja 2013 r., ten sam pracownik organu zapisał już, że paszą tą skarmiono 817 sztuk (zgodnie z przeprowadzoną inwentaryzacją). Dodał tym razem także, że informację o skarmieniu uzyskał od M. Ś.
W ocenie Sądu, działanie pracowników organu przybrało kształt budowania stanu faktycznego w oparciu o strzępy informacji pozyskiwanych lub wydedukowanych w ramach trwania postępowania. W pierwszej notatce służbowej nie wskazano bowiem, skąd pracownik wie, ile świń było karmionych paszą, z której pobrano próbki w dniu [...] kwietnia 2013 r., w drugiej notatce zaznaczono, że informacja pochodzi od M. Ś., zaś w protokole z dnia [...] maja 2013 r. dotyczącym kontroli z dnia [...] maja 2013 r. z pełnym przekonaniem zapisano, że: "W dniu [...].05.2013 r. przeprowadzono czynności kontrolne, podczas których ustalono, iż wyprodukowaną w dniu [...].04.2013 r. mieszanką paszową w całości skarmiono zwierzęta przebywające w gospodarstwie (Notatka służbowa z [...].05.2013 r.)".
Zdaniem Sądu, organ sam przyznaje, że ustalenia, które zwierzęta zostały skarmione badaną paszą zostały poczynione dopiero w dniu [...] maja 2013 r. Działanie takie, jak już wyżej zaznaczono, było nieprawidłowe. Zauważenia bowiem wymaga, że skarżący od samego początku nie godził się z tym sposobem prowadzenia postępowania i taką formą wyjaśniania i ustalania stanu faktycznego. Po raz pierwszy wysłuchano skarżącego dopiero w dniu [...] maja 2013 r. (notatka z k. [...] akt). W tym to dniu, po zapoznaniu się z treścią protokołu kontroli (k. [...]), odmówił on jego podpisania, zaś pokwitował jedynie jego odbiór w celu zapoznania się z nim. W tym kontekście na wiarę zasługują wyjaśnienia skarżącego, że obie notatki z dnia [...] maja 2013 r. podpisane zostały przez niego nie celem potwierdzenia zawartych w nich treści, tylko celem zapoznania się z nimi. Tym bardziej, że były one sporządzone pismem odręcznym mało czytelnym. Jak wyjaśnił on na rozprawie, pierwsza notatka była sporządzona jeszcze przed wejściem do jego gospodarstwa.
Zdaniem Sądu, nie jest rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu sądowym prowadzenie własnych wyjaśnień i ustaleń, gdyż należy to do obowiązków organów w ramach prowadzonego przez nie postępowania administracyjnego. Badając legalność wydanych decyzji dojść należy do przekonania, że organy nie dołożyły należytych starań w celu prawidłowego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy. Wyjaśnienia skarżącego złożone na etapie postępowania administracyjnego i następnie w postępowaniu sądowym w znacznej mierze podważają ustalenia poczynione przez organy. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. organ I instancji sformułował myśl, że "Wobec wykrycia zabronionych białek pochodzących od zwierząt lądowych w paszy, którą otrzymywały zwierzęta znajdujące się w gospodarstwie, zakaz wprowadzania do obrotu dotyczy [...] sztuk trzody chlewnej (tuczniki), które znajdowały się w gospodarstwie w dniu kontroli, tj. [...].05.2013 r. zgodnie z Protokołem kontroli Nr [...] z dnia [...].05.2013 r.".
W ocenie Sądu, po pierwsze, uzasadnienie w tym zakresie nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a., a ponadto w swojej konstrukcji sięga do protokołu, który został zbudowany o wątpliwe notatki. Na tym etapie postępowania nie zapoznano się też ze stanowiskiem skarżącego. Po raz pierwszy w pełnym zakresie wypowiedział się on dopiero w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. złożonym do Powiatowego Inspektora Weterynarii w B. w dniu [...] czerwca 2013 r. Zawarł w nim szereg zastrzeżeń i zarzutów odnośnie prawidłowości dokonanych ustaleń, a ponadto ze swojej strony dokonał wyjaśnień w zakresie m.in. ilości zwierząt, które były skarmione badaną paszą.
W tym miejscu zauważenia wymaga, że po wniesieniu przez skarżącego odwołania od decyzji organu I instancji, organ II instancji podjął czynności w kierunku wyjaśnienia stanu faktycznego i w tym celu wysłuchał jako świadka skarżącego M. Ś. oraz sporządził protokół z wyjaśnień dokonanych przez pracownika organu M. O.
Zdaniem Sądu, ustalenia poczynione przez organ II instancji budzą uzasadnione wątpliwości. Organ ten wskazuje, że skoro w kontrolowanej paszy (próbka z [...] kwietnia 2013 r.) wykryto niedozwolone substancje i skarżący przyznał, że paszą tą skarmił [...] sztuki zwierząt znajdujących się w sektorze H, to nie ma znaczenia ani odmowa podpisania przez odwołującego protokołu potwierdzającego niniejsze fakty, ani oświadczenie, że paszą z użyciem białka zwierzęcego karmione były tylko [...] sztuki trzody znajdujące się w jednym sektorze. Organ nie tłumaczy przy tym, co powyższe sformułowanie oznacza i przechodzi dalej stwierdzając, że powyższemu nie można dać wiary, gdyż w protokole kontroli nr [...] z dnia [...].05.2013 r. w dniu kontroli nie potwierdzono, aby w jakimkolwiek sektorze znajdowały się [...] sztuki trzody chlewnej, a w szczególności w sektorze H.
Zdaniem Sądu, organ ten zapomina, że wskazany protokół dotyczy stanu faktycznego w gospodarstwie skarżącego z dnia [...] maja 2013 r., a nie z dnia [...] kwietnia 2013 r. i nie może w związku z tym być podstawą do ustalania stanu tego gospodarstwa z okresu wcześniejszego o miesiąc. Twierdzenie takie jest tym bardziej zasadne, gdy się zauważy, że sam organ wskazuje dalej, że w dniu 10 lipca 2013 r. w sektorze H było nie [...] zwierząt, tylko [...]. A zatem na podstawie uzyskanych danych z dnia [...] lipca 2013 r. nie można określić ilości zwierząt w dacie [...] maja 2013 r. Powyższa konstatacja dotyczy zatem okresów [...] maja 2013 r. i [...] kwietnia 2013 r.
Sąd nie podziela także ustaleń organu II instancji, że różna ilość zwierząt w sektorze H w różnych okresach świadczy o przemieszczaniu zwierząt pomiędzy poszczególnymi sektorami. Sformułowanie powyższe sugeruje bowiem, że zwierzęta samodzielnie w sposób niekontrolowany przemieszczały się pomiędzy sektorami. Tymczasem, jak widać z planu przedmiotowej chlewni (brak numeru akt administracyjnych), sektory A-G znajdują się po jednej stronie korytarza, zaś sektor H po drugiej. Zarówno z wyjaśnień skarżącego, jak i z protokołu organu z k. [...] akt wynika, że poszczególne sektory są podzielone dodatkowo na kojce technologiczne, co oznacza, że zwierzęta nie są w stanie poruszać się samodzielnie nawet pomiędzy kojcami, a cóż dopiero mówiąc między sektorami. W powyższym kontekście w sprawie mamy tylko wyjaśnienia skarżącego, że w sektorze H przetrzymuje on zwierzęta chore i ułomne oraz, że gdy zwierzę tam trafi, to już nie ma dla niego powrotu do pozostałych sektorów, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadami gospodarności. Twierdzeniu temu organ nie przedstawił żadnych własnych ustaleń opartych na jakichkolwiek dowodach, a oparł się w zasadzie na przypuszczeniach własnych.
Jako całkowicie dowolne należy też potraktować stwierdzenie organu, że: "zachodzi pewność, że źródłem pochodzenia ujawnionych w trakcie kontroli niedozwolonych przetworzonych białek zwierzęcych w paszy pobranej w dniu [...].04.2013 r. był materiał niewiadomego pochodzenia zawarty w 144 workach znajdujących się na terenie gospodarstwa skarżącego.
Po pierwsze bowiem, w dniu [...] kwietnia 2013 r. pracownicy organu nie stwierdzili, aby na terenie gospodarstwa skarżącego były owe 144 worki, a po wtóre, jeżeli już nawet przyjąć, że pobrana w dniu [...] kwietnia 2013 r. próbka zawierała substancję taką samą jak odkryta w jednym ze 144 worków znajdujących się w budynku skarżącego, to na pewno substancja w próbce z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie pochodziła z żadnego ze 144 worków znalezionych w dniu [...] maja 2013 r., gdyż worki te były szczelnie zamknięte, co jednoznacznie stwierdzono podczas ich znalezienia.
Sąd nie podziela także ustaleń organu, że na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego można przesądzić, jaki był bilans paszowy w gospodarstwie skarżącego. Organy nie prowadziły bowiem w tym kierunku żadnych wyjaśnień.
Zauważenia także wymaga, że poczynając od uzasadnienia decyzji organu I instancji, która właściwie nie zawiera opisu stanu faktycznego w zakresie określenia ilości zwierząt i miejsca ich przebywania, które były karmione paszą badaną w dniu [...] kwietnia 2013 r., poprzez uzasadnienie decyzji organu II instancji próbującej uzupełnić tę lukę, działania te przenoszą się na dalszy etap, czyli na postępowanie po wniesieniu skargi. W odpowiedzi na skargę bowiem, organ podejmuje próbę rozbudowywania tego stanu faktycznego poprzez wskazywanie, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. przygotowana do skarmiania pasza znajdowała się w koszu zasypowym tylko jednego urządzenia, zaś w karmidłach w trakcie pobierania próbek nie było jeszcze paszy. Na rozprawie zaś w dniu [...] grudnia 2013 r. pełnomocnik organu stwierdził, że w mieszalniku było 2,5 tony paszy, co wskazuje na fakt, że paszą tą były karmione wszystkie zwierzęta w gospodarstwie skarżącego, a nie tylko te znajdujące się w sektorze H.
Zdaniem Sądu, powyższe działania organów są nieprawidłowe. Przede wszystkim organy są zobowiązane wyjaśnić sprawę i zebrać oraz rozpatrzeć wszystkie dowody na etapie przed wydaniem decyzji, a ponadto, jako całkowicie niedopuszczalne trzeba uznać powoływanie się przez nie na fakty niesprawdzone, które okazują się na dodatek nieprawdziwe. Wspomniany mieszalnik ma bowiem pojemność nie 2,5 tony, tylko ok. 1 tony. Jeśli zaś chodzi o sformułowanie "w koszu zasypowym tylko jednego urządzenia", to organ nie wskazuje, skąd zaczerpnął taką informację, bowiem wyjaśniająca tę kwestię M. O. użyła sformułowania: "poszczególne części paszociągu i linii były w dniu [...].04.2013 r. na etapie modernizacji i kiedy pobierana była próba do badań pasza, którą właściciel karmi trzodę chlewną znajdowała się w koszu zasypowym". Osoba ta uzasadniając natomiast, dlaczego odstąpiono od pobrania próbek z koryt stwierdziła, że: "Stan gospodarstwa wskazywał na to, że Pan Ś. dokonał gruntownego czyszczenia pomieszczeń na terenie gospodarstwa, chlewni i karmideł, więc inspektorzy stwierdzili, że pobieranie prób paszy do badań w tym momencie jest bezzasadne". Zauważenia od razu jednak wymaga, że ostatnie sformułowanie dotyczyło już kontroli z dnia [...] maja 2013 r., a nie z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Jako zasadny należy uznać zarzut skarżącego dotyczący zastrzeżeń odnośnie prawidłowości pobrania do badania próbek paszy w dniu [...] kwietnia 2013 r. Z załącznika nr I do Rozporządzenia Komisji WE nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r. ustanawiającego metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz (Dz. U. UE. L. 2009.54.1), z jego pkt 5.A.2.1.1. wynika, że w zakresie pasz sypkich, przy wadze kontrolowanych partii nie większej niż 2,5 tony, minimalna liczba próbek pierwotnych winna wynosić 7. Z kolei z pkt 6.2.A. cyt. rozporządzenia wynika, że w odniesieniu do kontroli substancji lub produktów jednolicie rozmieszczonych w paszy, próbki pierwotne należy pobrać losowo z całej partii przy zachowaniu w przybliżeniu jednakowej ich wielkości. Punkt zaś 6.2.A.1. stanowi, że przy paszach sypkich, kontrolowaną partię należy podzielić na równe w przybliżeniu części. Liczbę części odpowiadającą liczbie próbek pierwotnych wymaganej zgodni z pkt 5.A.2. należy wybrać losowo i pobrać co najmniej jedną próbkę z każdej części.
Gdy się analizuje protokół pobrania próbek do badań z dnia [...] kwietnia 2013 r., to można zauważyć, że pracownik organu powołuje się wprawdzie na sposób pobrania próbek pierwotnych określony z rozp. WE 152/2009, jednakże z protokołu nie wynika, czy rzeczywiście odbyło się to zgodnie z regułami przewidzianymi w tym rozporządzeniu. Dodatkowo, z cyt. rozporządzenia wynika, że próbki pierwotne należy pobrać losowo z całej partii przy zachowaniu w przybliżeniu jednakowej ich wielkości, a zatem znów wracamy do pytania, co należało uważać za całą partię paszy w dniu [...] kwietnia 2013 r., czy była to pasza w jednym mieszalniku, czy w dwóch. Bez jednoznacznego ustalenia tej okoliczności nie można mówić o prawidłowym pobraniu próbek.
Stwierdzone wyżej naruszenie przepisów postępowania w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego mające wpływ na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego sprawy czyni przedwczesną ocenę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku i dokonają prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, który będzie dopiero podstawą do ewentualnego zastosowania nakazów i zakazów wynikających z omawianych przepisów i to w uzasadnionym zakresie, czyli do niektórych zwierząt (sektor H) albo do wszystkich (sektory A – H).
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Na mocy art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490, j.t.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło