II SA/Bk 87/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. C. i P. C. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji odmawiającej uchylenia decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności i umorzenie postępowania wznowieniowego prowadzonego przez organ pierwszej instancji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] Wojewoda P., po rozpatrzeniu odwołania J. C., działającej w imieniu własnym oraz w imieniu P. C., jako jego opiekun, od decyzji Starosty A. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji Starosty A. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] o przekształceniu w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej nr [...] o pow. 0,5305 ha, położonej w A. obręb l, na rzecz użytkownika wieczystego M. Sp.zo.o. w A., uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości oraz umorzył postępowanie wznowieniowe prowadzone przez organ pierwszej instancji. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Starosta A. orzekł o przekształceniu w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej nr [...] o pow. 0,5305 ha, położonej w A. obręb l, na rzecz użytkownika wieczystego M. Sp.zo.o. w A., ustalił opłaty za przekształcenie w wysokości 120 459 zł na rzecz Skarbu Państwa oraz rozłożył ww. opłatę na 240 miesięcznych rat. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. J. C., działająca w imieniu własnym oraz w imieniu P. C., jako jego opiekun prawny, wystąpiła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzja Starosty A. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Jako podstawę wznowienia podałaart. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 8 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Starosta A. odmówił wznowienia postepowania administracyjnego z uwagi na niewykazanie interesu prawnego dającego legitymację do wzięcia udziału w ww. postępowaniu. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę P. postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...]. Na ww. postanowienie wnioskodawca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w wyniku której Wojewoda P. postanowieniami z dnia [...] lipca i [...] lipca 2014 r. uwzględniając skargę uchylił postanowienie Starosty A. z dnia [...] lutego 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku o wznowienie postępowania, Starosta A. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. ponownie odmówił wznowienia postępowania. Wojewodę P. postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Starosta A., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 8 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2013 r. Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] Starosta A., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m.in., że w toku wznowionego postępowania przesłanka wznowienia nie potwierdziła się, albowiem J. C. i P. C. nie są stroną postępowania o przekształcenie w prawo własności prawa użytkowania wieczystego, przysługującego M. Sp.zo.o. w A. do nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej nr geod. [...] o powierzchni 0,5305 ha położonej w obrębie l miasta A . Organ stwierdził, że wymienione wyżej osoby są spadkobiercami P. C. s. J., od którego przejęto gospodarstwo rolne (z którego w późniejszym okresie wyodrębniono działkę nr geod. [...]) decyzją Naczelnika Miasta w A. z dnia [...] lutego 1976 r. znak: [...]. W dniu wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] właścicielem nieruchomości był Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym M. Sp. z o.o. w A. Prawa te były ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej przez IV Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w A. Nr [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] Wojewoda P. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości oraz umorzył postępowanie wznowieniowe prowadzone przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że stronami postępowania zakończonego ww. decyzją Starosty A. z dnia [...] kwietnia 2013 r. są M. Sp. z o.o. w A. oraz Skarb Państwa. Natomiast stroną postępowania o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Starosty A. jest obecny właściciel nieruchomości. W związku z powyższym organ stwierdził, że J. C. oraz P. C. jako spadkobiercy byłego właściciela nieruchomości (oznaczonej obecnie Nr geod. [...] o pow. 0,5305 ha) nie mogą być uznani za strony ww. postępowania uwłaszczeniowego, a tym samym być uznani za strony postępowania wznowieniowego zakończonego ww. decyzją Starosty A. Zdaniem organu odwoławczego konsekwencją ustalenia w toku wznowionego postępowania, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony jest obowiązek umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. Wojewoda P. podniósł, że nie zasługują na uwzględnienie podnoszone w odwołaniu zarzuty, dotyczące naruszeń procedury administracyjnej (art.7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.), albowiem zgromadzony materiał dowodowy w sprawie pozwala na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowionego postępowania zakończonego ww. decyzją Starosty A. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zaszła również przesłanka zawieszenia postępowania z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a, albowiem wynik prowadzonych postępowań nadzorczych (dot. stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta A. z [...] lutego 1976 r.; stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody S. z dnia [...]października 1992 r., nr [...]) nie jest zagadnieniem wstępnym, które mógłby uzasadniać zawieszenie postępowania na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem P. C. i J. C. (działająca również jako opiekun prawny P. C.), zwani dalej: "skarżącymi", reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez umorzenie postępowania wznowieniowego podczas, gdy skarżący posiadają interes prawnorzeczowy oraz udowodnili termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a więc spełnili wszystkie przesłanki niezbędne do wznowienia postępowania, 2) naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania powołując się na niewykonanie interesu prawnego po stronie wnioskodawców do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty A. z dnia [...] kwietnia 2013 r. (nr [...]) w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki ewidencyjnej nr [...], dla której prowadzona jest [...] na rzecz M. Sp. z o.o. w A. w sytuacji, gdy interes prawny wnioskodawców wynika wprost z tytułu własności do nieruchomości ich poprzednika prawnego, a które to prawo własności zostało odebrane na rzecz Skarbu Państwa decyzją nacjonalizacyjną organu, następnie unieważnioną ze skutkiem ex tunc w postępowaniu nadzorczym wszczętym przez wnioskodawców, a ponadto z uwagi na fakt, iż toczą się postępowania nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności ustanowienia użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz M.Sp. z o.o., wszczęte przez wnioskodawców, a zgodnie orzecznictwem sądowoadministracyjnym: byłemu właścicielowi nieruchomości [lub jego spadkobiercom- przyp. T. Pigiel], któremu odjęte zostało do niej prawo skutkiem orzeczeń administracyjnych ma interes prawny w każdym postępowania dotyczącym takiej nieruchomości. Jednak ma to miejsce tylko wówczas, jeśli podmiot taki tytuł własności posiadał, ale utracił go przez działanie organu. (tak NSA w wyroku 20 listopada 2013 r, sygn.. akt I OSK 1018/12). W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął podniesione w niej zarzuty oraz na ich poparcie przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Stanowisko organu, iż skarżący nie mają przymiotu strony dającego podstawę do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...], która Starosta A. orzekł o przekształceniu w prawo własności prawo wieczystego użytkowania nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonej nr geod. [...] o pow. 0,5305 ha położonej w A. na rzecz użytkownika wieczystego M. Sp. z o.o. w A. jest prawidłowe. W postępowaniu o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności powyżej opisanej nieruchomości stronami byli użytkownik wieczysty M. Sp. z o.o. w A. i Skarb Państwa jako właściciel tejże nieruchomości. Wznowienia postępowania mogą zatem żądać tylko te strony postępowania. Skarżący wywodzą swoje prawo do wznowienia postępowania z faktu iż są następcami prawnymi byłego właściciela nieruchomości P. C., od którego decyzją z dnia [...] lutego 1976 roku znak [...] Naczelnik Miasta w A. przejął na własność państwa gospodarstwo rolne o pow. 7,22 ha w skład którego wchodziła przedmiotowa nieruchomość. Decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym, ponieważ postępowanie w przedmiocie jej unieważnienia zostało zakończone ostateczną decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności (decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].09.2013 r. [...]). Unieważniona została jedynie późniejsza decyzja z dnia [...].10.1978 r., Nr [...] Naczelnika Miasta w A. orzekająca w tym samym przedmiocie co opisania powyżej decyzja z dnia [...].02.1976 r. Nr [...] (decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].07.2010 r., Nr [...]). Chybiony jest więc zarzut skarżących, że ich interes prawny do wznowienia postępowania wynika wprost z tytułu własności ich poprzednika prawnego, któremu prawo własności zostało odebrane, a następnie unieważnione ze skutkiem ex tunc. Jak powyżej wskazano decyzja z [...].02.1976 r. z mocy której prawo własności przeszło na Skarb Państwa, nadal pozostaje w obrocie prawnym. Postępowanie nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody S. z dnia [...].10.1992 r.( [...]) orzekającej o nabyciu przez Przedsiębiorstwo Transportowe Sprzętowe Budownictwa "T" w E. (poprzednik prawny M. Sp . z o .o. prawa użytkowania wieczystego działki nr [...]) , które zdaniem skarżących uzasadnia zawieszenie postępowania sądowego pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Niezależnie bowiem od tego jakie rozstrzygnięcie zapadnie w tej sprawie nie będzie ono oznaczało powrotu prawa własności do skarżących jako następców prawnych P. C. Jedynie unieważnienie decyzji z dnia [...] lutego 1976 roku o przejęciu gospodarstwa rolnego mogłoby mieć taki skutek. W sytuacji gdy decyzja powyższa nadal pozostaje w obrocie prawnym, zasadnie organ przyjął, że skarżący nie mają przymiotu strony i nie mogą żądać wznowienia postępowania. Z tego też względu Sąd nie miał podstaw prawnych do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, co skutkowało oddaleniem skargi w myśl art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.