II SA/Bk 874/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] marca 2014 roku nr [...], powołując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...] dotyczącą skierowania M. C. na badana lekarskiego do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii A, B, B+E, C, C+E, D, D+E. Stan faktyczny przedstawiał się następująco: We wrześniu 2013 roku przez Prezydenta Miasta B. z urzędu wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie skierowania posiadającego uprawnienia do kierowania pana M. C., na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierującymi pojazdami (Dz.U. z 2011 r, nr 30, poz. 151 z późn. zm.) w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 roku w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2013 roku, poz. 133). Okolicznością, która legła u podstaw takiego zachowania się organu, był wpływ w dniu [...] września 2013 r. informacji od specjalisty medycyny rodzinnej Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B., z treści której wynikało, że ze względu na ogólny stan zdrowia i zauważalne zaburzenia postrzegania przez pacjenta, nie powinien on prowadzić pojazdów. Zaskarżoną decyzją organu I instancji pan M. C. został skierowany na badana lekarskiego do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, w celu uzyskania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Z decyzją tą nie zgodził się pan M. C. i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że jego stan zdrowia pozwala na kierowanie pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień. Podkreślił, iż faktycznie nie ustalono z jakiego powodu i w jakich okolicznościach lekarz medycyny rodzinnej, wystawił przedmiotowe zaświadczenie. Skarżący zaakcentował, iż nie godzi się z tym, aby wystawienie zaświadczenia przez lekarza "byle jakiej specjalności", o rozpoznaniu zaburzeń postrzegania, upoważniało organ do skierowania kierowcy na badania zdrowotne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w dniu [...] czerwca 2014 roku w sprawie nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B. Organ II instancji w uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, iż organ I instancji działając w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierującymi pojazdami (Dz.U. z 2011 r, nr 30, poz. 151 z późn. zm.) skierował pana M. C. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, w związku z otrzymaniem od lekarza – specjalisty medycyny rodzinnej – informacji o zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Z informacji tej wynikało, że z uwagi na fakt złego samopoczucia skarżącego w trakcie oczekiwania na wizytę lekarską, wezwano karetkę pogotowia i odwieziono go do szpitala. Cytując treść art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierującymi pojazdami, organ II instancji podniósł, iż badani lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem, skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. SKO podkreśliło, iż ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "przypadki nasuwające zastrzeżenia co do stanu zdrowia" kierowcy, pozostawiając tę okoliczność ocenie organu decyzyjnego, który po powzięciu informacji o zastrzeżeniu co do stanu zdrowia kierowcy, zobligowany jest do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania kierowcy na badania lekarskie w tym trybie. Celem tego przepisu jest bowiem stworzenie gwarancji bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez wyłączenie z uczestnictwa w tym ruchu osób, które ze względu na swój stan zdrowia nie dają gwarancji nie stwarzania w nim zagrożenia. Ponadto organ II instancji podniósł, iż ustawodawca nie wymaga, aby informacja w przedmiocie zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, pochodziła od konkretnego specjalisty lub lekarza leczącego osobę kierowaną, a tym samym zarzut skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Od powyższej decyzji pan M. C. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący przytoczył argumentacje podniesioną w odwołaniu. Wskazał na naruszenie: 1. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierującymi pojazdami (Dz.U. z 2011 r, nr 30, poz. 151 z późn. zm.) poprzez przyjęcie na podstawie jednego dowodu w postaci zaświadczenia lekarza medycyny rodzinnej, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia oraz całkowite pominięcie treści przedstawionych przez niego zaświadczeń o stanie zdrowia wydanych przez lekarzy prowadzących leczenie jego schorzeń, 2. § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 roku w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2013 roku, poz. 133) poprzez przyjęcie, że wiarygodną informacją o zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia było zaświadczenie lekarza specjalisty medycyny rodzinnej, 3. Naruszenie art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wskazanie powodu dlaczego przedstawionym przez niego dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. wskazał, iż zmienia zarzut w ten sposób, że zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na tym, że organ bezzasadnie przyjął, że istnieją przesłanki do skierowania skarżącego na badania, podczas, gdy z zaświadczeń lekarskich złożonych przez skarżącego wynika, że jest on zdrowy, a organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w celu weryfikacji dowodów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazało, iż w sprawie powzięcia wątpliwości co do stanu zdrowia osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami nie został sformułowany żaden katalog podmiotów, uprawnionych do zgłaszania takich wątpliwości. Uzasadnionym – w ocenie organu odwoławczego – wydaje się więc przyjmowanie i analizowanie wszelkich zgłoszeń. Nie jest również wymagane, aby dokonał go lekarz prowadzący, czy rodzinny osoby kierowanej na badania. Końcowo organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że materiał dowodowy nie potwierdza jednoznacznie rzeczywistego istnienia uzasadnionych zastrzeżeń, bowiem informacja pochodząca od lekarza, który był obecny w chwili złego samopoczucia skarżącego w trakcie oczekiwania na wizytę lekarską, co następnie skutkowało wezwaniem karetki pogotowia i odwiezieniem go do szpitala, jest właśnie takim uzasadnionym zastrzeżeniem co do stanu zdrowia. Informacja ta bowiem pochodzi od lekarza, a nie od osoby przypadkowej. Natomiast organy administracji nie zostały powołane i nie posiadają wymaganych uprawnień, aby dokonywać oceny stanu zdrowia i weryfikować treści zaświadczeń lekarskich przedstawionych przez skarżącego. Temu mają właśnie służyć badania lekarskie prowadzone przez uprawnionych lekarzy w trybie obowiązujących przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia, wobec czego skarga strony nie została uwzględniona. Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5.01.2011 r. o kierowaniu pojazdami (Dz.U. z 2011.30.151 ze zm.) Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5: " Badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4,osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Zgodnie z art. 75 ust. 2 badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1, przeprowadza się: 1) na wniosek osoby w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 i 6; 2) na podstawie skierowania w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5. Z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b tejże ustawy wynika, że Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Art. 99 ust. 2 ustawy o kierowaniu pojazdami stanowi zaś, że Starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1: 1) z urzędu: a) na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b, b) na podstawie informacji uzyskanych od administratora centralnej ewidencji kierowców - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a-c oraz pkt 4 i 5, c) na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b; 2) na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d. Takie uprawnienie zaś starosty wynikało z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2013 r., poz. 133), w którym wskazano, iż może on również skierować na badania lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących spowodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu we wrześniu 2013 r. w sprawie poddania badaniom lekarskim M. C. w związku z uzyskaniem w dniu .. września 2013 r. informacji od specjalisty medycyny rodzinnej Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B., z treści której wynikało, że ze względu na ogólny stan zdrowia i zauważalne zaburzenia postrzegania przez skarżącego, nie powinien on prowadzić pojazdów. Spełniona więc została w niniejszej sprawie przesłanka z art. 99 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Powyższe uzasadniało konieczność poddania skarżącego badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, co też organ I instancji uczynił, korzystając z przysługującego mu uprawnienia. Tym samym decyzja organu I instancji zasadnie została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze w sprawie powzięcia wątpliwości co do stanu zdrowia osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami zaakcentować należy że w przepisach prawa nie został sformułowany żaden katalog podmiotów, uprawnionych do zgłaszania takich wątpliwości i każde zgłoszenie powinno być analizowane przez uprawione organy, tym bardziej zgłoszenie dokonane przez lekarza, posiadającego wiedzę medyczną. Nie jest również wymagane, aby dokonał go lekarz prowadzący, czy rodzinny osoby kierowanej na badania. Natomiast organy administracji nie zostały powołane i nie posiadają wymaganych uprawnień, aby dokonywać oceny stanu zdrowia i weryfikowania treści zaświadczeń lekarskich przedstawionych przez skarżącego, a zatem postępowanie dowodowe w tym zakresie nie mogło być przeprowadzone. Temu mają właśnie służyć badania lekarskie prowadzone przez uprawnionych lekarzy w trybie obowiązujących przepisów prawa, będące przedmiotem niniejszego postępowania. W wyroku NSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 156/11 podniesiono, że "warunkiem przesądzającym o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie jest uzyskanie wiarygodnych informacji o stanie zdrowia. Przepisy nie określają, co jest wiarygodną informacją. Musi ona jednak wskazywać z dużym prawdopodobieństwem na istotne zmniejszenie sprawności organizmu kierującego pojazdem (LEX nr 1102047). Podstawą do wydania decyzji jest wiarygodna (przynajmniej uprawdopodobniona) informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Innymi słowy, z przepisu tego nie wynika obowiązek ustalenia niezdolności do kierowania pojazdami, lecz usunięcia uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia (zob. wyrok WSA z 3 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 722/10; LEX nr 758069). Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje stosowne orzeczenie (zob. wyrok WSA z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bk624/10; LEX nr 752374). Końcowo należy podkreślić, że skierowanie na badania lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem ma charakter prewencyjny - zabezpieczający. Dla bezpieczeństwa ruchu niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale także w okresie późniejszym, kiedy już z tych uprawnień korzystają. Zadanie to należy do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami. Podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W istocie obejmują one sytuacje, gdy jest prawdopodobne, że kierowca - ze względu na stan zdrowia lub kwalifikacje – nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Dodatkowo podkreślić należy, iż samo skierowanie na takie badania nie oznacza jeszcze, iż zostaną skarżącemu cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi. Jeśli bowiem okaże się, jak twierdzi skarżący, że jest w pełni zdrowy, a jego stan zdrowia pozwala nie kierowanie pojazdami, to zapewne organy administracji publicznej nie pozbawią go takich uprawnień. Mając na uwadze powyższe okoliczności, skoro Sąd nie stwierdza, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa. Skargę więc, jako nieuzasadnioną, należało oddalić na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.).