II SA/Bk 891/13

WyrokWSA w Białymstoku2014-03-06

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków, wybudowanej na podstawie zgłoszenia, jest uzasadniony, jeśli jej usytuowanie narusza przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od studni?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo iż budowa przydomowej oczyszczalni ścieków mogła być dokonana na podstawie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, to jej usytuowanie w odległości 18,5 m od studni (przy wymaganym minimum 30 m) stanowi naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, które uniemożliwia doprowadzenie urządzenia do stanu zgodnego z prawem. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący wybudowali przydomową oczyszczalnię ścieków na podstawie zgłoszenia, zamiast planowanego w pozwoleniu na budowę szczelnego zbiornika. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę oczyszczalni, uznając to za istotne odstępstwo od projektu i naruszenie warunków technicznych (odległość od studni sąsiada). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę, argumentując, że zgłoszenie było skuteczne i nie wymagało zmiany pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi H. P. i A. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na wniosek J. D., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności oczyszczalni ścieków wybudowanej na działce o nr geod. [...], stanowiącej własność A. i H. P., położonej w miejscowości N., gmina W. W trakcie postępowania oraz dokonanych w dniu [...] maja 2013r. oględzin Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że na w/w działce znajduje się przydomowa oczyszczalnia ścieków z filtrem gruntowo- roślinnym o wydajności 0,6 m3/dobę, zrealizowana na podstawie zgłoszenia z dnia [...] grudnia 2008r. dokonanego przez H. P. w Starostwie Powiatowym w B. (nr [...]). Organ I instancji ustalił również, że znajdujący się na opisanej działce budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z infrastrukturą techniczną został zrealizowany na podstawie zatwierdzonej dokumentacji technicznej i udzielonego przez Starostę B. pozwolenia na budowę z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...]. Przedmiotowa decyzja obejmowała budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem oraz ze zbiornikiem szczelnym V- 7,9 m3. W trakcie realizacji powyższej inwestycji, inwestor dokonał jednak skutecznego zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w B. odnośnie wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast planowanego zbiornika szczelnego. Wobec braku sprzeciwu Starosty B. inwestor zrealizowany powyższe zamierzenie inwestycyjne. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2013r. nr [...] działając w oparciu o art. 51 ust.1 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nakazał A. i H. P. rozbiórkę przydomowej oczyszczalni ścieków z filtrem gruntowo- roślinnym o wydajności 0,6 m3 /na dobę/, wybudowanej na działce nr geod. [...], niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę z dnia [...] kwietnia 2008r. oraz obowiązującymi warunkami technicznymi. O wykonaniu powyższego obowiązku inwestor został zobowiązany niezwłocznie powiadomić pisemnie organ l instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie inwestorzy dokonali istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, wymagającego uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Ponadto jak podkreślił organ realizacja oczyszczalni ścieków na powyższym terenie jest niezgodna z decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2007r., wydaną przez Burmistrza W., a jej usytuowanie w odległości 18,50 m od studni sąsiada i około 3 m od ogrodzenia działki sąsiada jest także niezgodne z obowiązującymi warunkami technicznymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Końcowo organ zasygnalizował, iż w analizowanym przypadku brak jest możliwości doprowadzenia wybudowanego urządzenia do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi, stąd też uzasadnione jest orzeczenie jego rozbiórki. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A. i H. P. wskazując, że interpretacja organu I instancji jest błędna, albowiem skoro inwestycja polegająca na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków nie musi być realizowana na podstawie pozwolenia na budowę i wystarczające jest jej zgłoszenie organowi architektoniczno - budowlanemu, a takie skarżący posiadają, to nie można wymagać od inwestora, aby zamiast dokonać zgłoszenia, wystąpił o zmianę decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. W tym zakresie skarżący powołał się na wyrok NSA z dnia 8 lipca 2011 r. II OSK 1152/10. Autorzy odwołania podkreślili w konsekwencji, że skoro ich inwestycja jest zgodna z prawem to nie ma podstaw do zastosowania art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ w pierwszej kolejności podkreślił, że lokalizację przydomowych oczyszczalni ścieków regulują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z przepisem § 31 ust. 1 tegoż rozporządzenia, odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (a więc wodę do picia i na potrzeby gospodarcze), niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosić - licząc od osi studni do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód - 30 m. W przedmiotowej sprawie odległość ta nie została zachowana, albowiem wynosi zaledwie 18,5 m. Dalej organ wskazał, że inwestorzy nie występowali o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie odprowadzania ścieków. Zgodnie ze wskazaną decyzją ścieki miały być odprowadzane do szczelnego zbiornika, tymczasem inwestorzy odstąpili od załączonego projektu i zrealizowali przydomową oczyszczalnię ścieków. Konkludując organ II instancji stwierdził, że skoro kontrolowana oczyszczalnia nie spełnienia warunków technicznych, stawianych przydomowym oczyszczalniom ścieków, a jednocześnie brak jest możliwości doprowadzenia wybudowanego urządzenia do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi, organ I instancji trafnie nakazał jej rozbiórkę. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wywiedli A. i H. P., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący ponownie podkreślili, że zmiana sposobu odprowadzania ścieków z budowy szczelnego szamba na przydomową oczyszczalnię ścieków została zgłoszona odpowiednim organom bez sprzeciw. Na dowód powyższego skarżący załączyli zgłoszenie zamiaru wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków z dnia [...] grudnia 2008r. Zdaniem autora skargi skoro przedmiotowa oczyszczalnia ścieków została wykonana na podstawie skutecznego zgłoszenia to organy nadzoru budowlanego nie miały podstawy do uznania, że jest to samowola budowlana i nakazania jej rozbiórki. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2013r. nakazującą skarżącym w trybie art. 51 ust.1 pkt 1 oraz ust. 7 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) – rozbiórkę przydomowej oczyszczalni ścieków wybudowanej niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę z dnia 23 kwietnia 2008 r. oraz obowiązującymi warunkami techniczno - budowlanymi. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż kontrolowana oczyszczalnia została wybudowana na podstawie zgłoszenia z dnia [...] grudnia 2008 r. dokonanego przez skarżącego w Starostwie Powiatowym w B. (nr [...]). Niesporne jest również, iż na skutek przedmiotowego zgłoszenia doszło do zmiany sposobu odprowadzenia nieczystości z nieruchomości skarżących z przewidzianego w projekcie budowlanym szczelnego zbiornika o V-7,9 m3 na przydomową oczyszczalnię ścieków. W ocenie Sądu zmiana sposobu odprowadzania ścieków, dokonana na podstawie w/w zgłoszenia była jednak skuteczna i nie wymagała, jak stwierdzono w zaskarżonych decyzjach, zmiany udzielonego pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 2008 r. Skład orzekający podziela w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyrokach z 8 lipca 2011r. (sygn. akt II OSK 1152/10) i 3 października 2008 r. (sygn. akt II OSK 1115/09), zgodnie z którym zamiar skarżącego jako inwestora budowy przydomowej oczyszczalni ścieków jest modyfikacją rozwiązania kwestii odprowadzania ścieków, która nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego. Skoro przepisy prawa budowlanego stanowią, że przydomowa oczyszczalnia ścieków ze względu na jej charakter nie musi być realizowana na podstawie pozwolenia na budowę, lecz wystarczające jest zgłoszenie organowi architektoniczno-budowlanemu, wtedy nie można wymagać od inwestora, aby zamiast dokonać zgłoszenia, wystąpił o zmianę pozwolenia na budowę. Uwzględniając powyższy aspekt nie można jednak utracić z pola widzenia, iż w wyniku dokonanej przez skarżących zmiany sposobu odprowadzania nieczystości doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie przydomowej oczyszczalni ścieków do stanu zgodnego z prawem. Jako prawidłową należy zatem uznać orzeczenie organów nadzoru budowlanego nakazujące rozbiórkę przedmiotowej oczyszczalni na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W niniejszej sprawie nie było możliwości nałożenia na inwestora obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane albowiem kontrolowana przydomowa oczyszczalnia ścieków została wybudowana bez zachowania minimalnych odległości od studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Z przepisu § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika, że przydomowa oczyszczalnia ścieków powinna być usytuowana w odległości co najmniej 30 m od studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, licząc od osi studni do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej. Tymczasem, jak potwierdza materiał zgromadzony w sprawie, kontrolowana oczyszczalnia znajduje się w odległości 18,5 m od studni, przy wymaganych 30 m. Skarżący w żaden sposób nie podważyli w postępowaniu administracyjnym prawidłowości tych ustaleń, w tym nie przedstawili własnej oceny technicznej lub mapy wskazującej na inne niż ustalone przez organy, a zgodne z prawem, odległości. Bez znaczenia przy tym jest podnoszona przez skarżących kwestia jakoby odprowadzanie ścieków z szamba szczelnego zwiększało zagrożenie środowiska oraz kosztów związanych z odbiorem i utylizacją ścieków. W związku z powyższym podzielić należy stanowisko organów nadzoru, że w niniejszej sprawie doszło do takiego naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, które uniemożliwiło doprowadzenie kontrolowanej oczyszczalni do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji skoro nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa to organy nadzoru budowlanego były uprawnione do zastosowania nakazu rozbiórki wymienionego w art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Końcowo ustosunkowując się do podnoszonego w skardze aspektu społecznego sprawy należy przypomnieć, że decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane jest decyzją związaną. Oznacza to, że organ administracji w przypadku stwierdzenia przesłanek do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części ma obowiązek wydania decyzji nakazującej taką rozbiórkę. Nie może odstąpić o wydania takiej decyzji, uzasadniając to, np. względami społecznym (tak: NSA w wyroku z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 1693/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Konkludując należy uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd, na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło