II SA/Bk 939/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-12-09
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Paweł Janusz Lewkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby, podczas gdy skarżący zarzucił bezprzedmiotowość postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby, nie postąpił prawidłowo, stosując art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w sposób błędny. Właściwym byłoby uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jednakże, mimo tego uchybienia proceduralnego, sąd oddalił skargę, ponieważ umorzenie postępowania było korzystne dla skarżącego, który w dalszym ciągu pozostawał w służbie, a sąd nie mógł wydać orzeczenia na jego niekorzyść.Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji zwolnił funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie orzeczenia lekarskiego o trwałej niezdolności do służby. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że organ pierwszej instancji naruszył przepis o 12-miesięcznym okresie ochronnym przed zwolnieniem. Funkcjonariusz zaskarżył decyzję organu odwoławczego, zarzucając bezprzedmiotowość postępowania i niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że umorzenie postępowania, mimo błędów proceduralnych, było korzystne dla skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji w sprawie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Rozkazem Personalnym nr [...] z dnia [...].08.2014r. P. Komendant Wojewódzki Policji uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...].06.2014r. i umorzył postępowanie I instancji. Uchylony rozkaz personalny dotyczył zwolnienia ze służby w Policji mł. asp. T. D. z dniem [...].07.2014r. na podst. art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: W dniu [...].05.2014r. Komendant Powiatowy Policji w S. (zwany dalej KPP) uzyskał informację z Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w W. wraz z załączonym orzeczeniem lekarskim nr [...], z którego wynikało, że policjant T. D. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, a inwalidztwo istnieje od [...].12.2013r. KPP uznał, że orzeczenie o inwalidztwie jest prawomocne. W dniu [...].05.2014r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia T. D. ze służby w Policji. W trakcie postępowania T. D. złożył wniosek o jego zawieszenie z uwagi na toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Warszawie postępowanie mające rozstrzygnąć o prawomocności orzeczenia lekarskiego nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. Organ odmówił zawieszenia postępowania i rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...].06.2014r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6.04.1990r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2011r., nr 287, poz. 1687 ze zm.), zwolnił T. D. ze służby w Policji z dniem [...].07.2014r. Organ wskazał, że zwolnienie ze służby jest obligatoryjne, jeżeli funkcjonariusz uzyska orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, a w niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie stało się ostateczne w dniu [...].01.2014r. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnienie policjanta ze służby (m.in. na podst. art. 41 ust. 1 pkt 1) nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Organ I instancji nie zastosował odmowy wynikającej z cyt. art. 43 ust. 1 ustawy, uznając iż przepis ten nie ma zastosowania, skoro T. D. zaprzestał pełnienia służby od [...].01.2014r. z powodu zwolnienia lekarskiego, zaś orzeczenie lekarskie o inwalidztwie stało się ostateczne dnia [...].01.2014r. i był to moment, w którym należało zwolnić skarżącego ze służby.
W wyniku odwołania, P. Komendant Wojewódzki Policji (zwany dalej PKW) rozkazem personalnym nr [...] uchylił decyzję KPP i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne.
Organ II instancji nie podzielił argumentacji KPP, co do braku zastosowania wobec T. D. okresu ochronnego 12 miesięcy, wynikającego z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. PKW powołał, w uzasadnieniu, uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.06.2014r. ( I OPS 16/13), z której wynika, że nie ma różnicy w uprawnieniu policjanta do 12 miesięcznej ochrony przed zwolnieniem ze służby, bez względu na to, czy zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby (zwolnienia lekarskiego) czy dopiero z chwilą wydania ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej o niezdolności do służby. Wskazano, że jeżeli funkcjonariusz przed wydaniem orzeczenia o trwałej niezdolności do służby zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby, okres ochronny rozpoczyna się od tego dnia, natomiast gdy policjant nie zaprzestał pełnienia służby przed wydaniem orzeczenia to okres ochronny rozpoczyna się od dnia, w którym policjant zaprzestał służby z powodu choroby stwierdzonej w orzeczeniu o trwałej niezdolności do służby.
Mając na względzie treść w/w uchwały NSA, PKW stwierdził, że organ I instancji naruszył przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, ponieważ nie zastosował wobec T. D.12 miesięcznego okresu ochronnego. Organ stwierdził, że inne, toczące się postępowania nie miały znaczenia dla wyniku tego postepowania i niezasadny był wniosek o jego zawieszenie.
W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, T. D. zarzucił decyzji PKW naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 zd. 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. Wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji bądź stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji i uchylenie decyzji dwuinstancyjnej. Zażądał zobowiązania organu II instancji do przekazania kompletu akt sprawy. Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi, skarżący kwestionuje umorzenie postępowania przed organem I instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego. Jego zdaniem nie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, skoro istnieje strona postępowania i jego przedmiot w postaci zwolnienia ze służby w Policji. Stwierdzona przez organ II instancji niewłaściwa wykładnia przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji nie upoważniała tego organu do umorzenia postępowania przed organem I instancji. Dalej skarżący wyraża swoje niezrozumienie związane z dwukrotnym zwolnieniem skarżącego ze służby na podstawie tego samego orzeczenia lekarskiego.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i wskazując na niespójność zarzutów odwołania z zarzutami przedstawionymi w skardze do Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeśli doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast, stwierdzenie nieważności decyzji następuje z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub wymienionych w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 w/w ustawy). Żadna z tych podstaw nie miała miejsca w sprawie niniejszej.
Organ II instancji uchylając decyzję (rozkaz personalny) KPP w S. i umarzając postępowanie I instancji powołał jako podstawę prawną art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. Sąd rozważył przyczynę uchylenia i umorzenia postępowania w oparciu o treść powołanego przez organ art. 138 § 1 ust. 2 kp.p.a. Wydanie przez organ II instancji decyzji kasacyjnej, tj. eliminującej z obrotu prawnego decyzję KPP w S. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, było jak najbardziej prawidłowe i nie budziło zastrzeżeń nawet samego zainteresowanego. Natomiast, umorzenie postępowania przed organem I instancji nie było procesowo poprawne, bowiem po stwierdzeniu przez KPW, że organ I instancji niewłaściwie zastosował wykładnię art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, właściwym byłoby uchylenie decyzji I instancji i przekazanie sprawy KPP w S. do ponownego rozpatrzenia. Taka decyzja oznaczałaby, że postępowanie dotyczące zwolnienia T. D. ze służby w Policji toczyłoby się nadal przed organem I instancji. Organ odwoławczy nie wyjaśnił, de facto, z jakiej przyczyny uznał za zasadne umorzenie postępowania. W literaturze przedmiotu dopuszcza się uchylenie, przez organ odwoławczy, decyzji pierwszoinstacyjnej i umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. w przypadku bezprzedmiotowości tego postępowania. Pojęcie bezprzedmiotowości należy interpretować analogicznie do treści art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość ma miejsce, najogólniej rzecz ujmując, wówczas, gdy przestał istnieć jakiś element sprawy administracyjnej bądź brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W ocenie Sądu, przesłanka bezprzedmiotowości nie zachodziła w niniejszym postępowaniu, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący. Tym samym, co należy wyeksponować, skarżący sprecyzował zarzut proceduralny ewidentnie niekorzystny dla swojej sytuacji prawnej(!). Gdyby bowiem, organ II instancji przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, to postępowanie toczyłoby się nadal, a w zaistniałej sytuacji zostało zakończone, co jest korzystne dla strony. Skarżący, jak słusznie podkreśli organ, w odpowiedzi na skargę, pozostaje nadal w służbie w Policji będąc formalnie zwolniony z obowiązku jej pełnienia i zachowując przy tym wszelkie korzyści i uprawnienia z nią związane. Zatem skarga wywiedziona do Sądu od korzystnej decyzji może, co najmniej, budzić zdziwienie.
Jak podkreślono na wstępie, sąd administracyjny może uchylić zaskarżoną decyzję tylko wówczas, gdy naruszenie przepisów proceduralnych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a.). Takiego istotnego wpływu, pomimo niewłaściwego zastosowania instytucji umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego – Sąd nie stwierdził. Co więcej – eliminacja z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji prowadziłaby do pogorszenia sytuacji, a zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności.
Wbrew zarzutowi skargi, nie zachodziła żadna przyczyna nieważności zaskarżonej decyzji w świetle art. 156 k.p.a. Skarżący nie wyjaśnił, w czym upatruje nieważności postępowania przed organem I instancji. Niewłaściwa wykładnia i błędne zastosowanie przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji nie jest przesłanką nieważności, a co najwyżej stanowi podstawę uchylenia decyzji, co też uczynił organ odwoławczy.
Podobnie, niezrozumiałym jest zarzut skierowany pod adresem organu I instancji, iż podejmuje dwukrotnie próbę zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie tego samego orzeczenia lekarskiego. Otóż każde postępowanie kończy się jakimś orzeczeniem, jest postępowaniem zamkniętym i od orzeczenia (decyzji, postanowienia) za każdym razem przysługuje skarżącemu środek odwoławczy.
Podczas toczącego się postępowania przed Sądem skarżący złożył wniosek dowodowy w dniu 14.11.2014r. w postaci postanowienia WSA w Warszawie z dnia 24.10.2014r. (sygn.. akt II SA/Wa 1017/14), z którego wynika, że Sąd odrzucił skargę T. D. na zatwierdzenie przez Okręgową Komisję Lekarską Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...].12.2013r. nr 380/I/2013.
Oceniając powyższy dokument, Sąd stwierdza, iż nie ma on żadnego znaczenia dla wyniku sprawy niniejszej, bowiem postępowanie administracyjne, w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w oparciu o w/w orzeczenie Komisji Lekarskiej z dnia [...].12.2013r. – przestało istnieć.
Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło