II SA/Bk 94/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. G. i T. G. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania rozbiórki samowolnie wybudowanych urządzeń wodnych p o s t a n a w i a - odmówić przyznania Stowarzyszeniu F. Z. w B. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Stowarzyszenie F. Z. w B. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 82; k. 122; k. 147; k. 154 - 155). Do akt sprawy dołączono postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] [...] [...] – [...] [...] [...], zarządzające likwidację Stowarzyszenia. Orzeczenie to stało się prawomocne na skutek oddalenia apelacji przez Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...] [...] [...] (k. 159 - 160). Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Przepis ten wskazuje podmioty uprawnione do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Podmiotem tym jest strona postępowania lub uczestnik postępowania (art. 12 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Definicję strony postępowania sądowoadministracyjnego zawiera art. 32 cytowanej ustawy, który stanowi, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Uczestnikiem postępowania na prawach strony jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego (art. 33 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stowarzyszenie F. Z. w B. nie jest stroną postępowania (tj. skarżącym lub organem), wystąpiło natomiast o dopuszczenie do udziału w sprawie. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. w sprawie [...] [...] [...] – [...] [...] [...] Sąd Rejonowy w B. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowił o rozwiązaniu Stowarzyszenia F. Z. w B. oraz zarządził jego likwidację z jednoczesnym ustanowieniem likwidatora w osobie R. M. K.. Sąd Okręgowy w B. [...] Wydział Gospodarczy postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. w sprawie [...] [...] [...] oddalił apelację od powyższego rozstrzygnięcia. Do chwili obecnej skarżące Stowarzyszenie nie zostało wykreślone z Krajowego Rejestru Sądowego Stowarzyszenie znajdujące się w stanie likwidacji, do czasu jego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego, posiada osobowość prawną, a w konsekwencji zdolność sądową (postanowienie NSA z dnia 09 lipca 2013 r., sygn. akt II GZ 334/13, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Pamiętać jednakże należy, że rozwiązanie Stowarzyszenia rozpoczyna proces jego likwidacji, który to proces prowadzi likwidator, a którego celem jest zrekonstruowanie majątku i zakończenie spraw związanych z tym majątkiem. Działalność likwidatora rozciąga się wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie statutową działalność Stowarzyszenia, dlatego też stowarzyszenie w likwidacji nie może prowadzić działalności określonej w statucie (P. Suski, por. Paweł Suski "Stowarzyszenia i fundacje" wydanie 4, Biblioteka Prawnika, wydawnictwo LexsisNexis, Warszawa 2011 r., s. 302). Powyższe może wskazywać, że Stowarzyszeniu w likwidacji - z uwagi na brak interesu prawnego (nie może prowadzić działalności określonej w statucie) - nie przysługuje przymiot uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji Stowarzyszenie nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze uznano, że wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony. Na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono zatem jak w sentencji.