II SA/Bk 964/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym z urzędu w sprawie ze skargi A. K. – S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2013 r. znak [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe w sprawie Decyzją z dnia [...] września 2013 r. SKO w B. utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy J. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. odmawiającą przyznania A. K. – S. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Skargę na decyzję SKO złożyła do sądu administracyjnego A. K. - S. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Koniecznym warunkiem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na wskazanej podstawie jest sytuacja, gdy w postępowaniu wyłoniło się zagadnienie prawne (prejudykat) pozostające w związku przyczynowym z wynikiem rozpoznawanej sprawy i mające wpływ na jego treść, którego sąd nie jest w stanie rozstrzygnąć we własnym zakresie, jako że rozstrzyga o nim inny organ lub sąd. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Podstawą prawną zaskarżonych decyzji były m.in. przepisy art. 16 "a" ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 z późn. zm.), powoływanej dalej jako u.ś.r. Organy odmówiły przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego ze względu na: - niewykazanie przez nią rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej powodowanej koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką (niewykazanie przesłanki z art. 16 "a" ust. 1 u.ś.r.). SKO ustaliło, że skarżąca nie pracuje od 1987 r., a niepełnosprawność matki orzeczono od dnia 16 listopada 2011 r., a więc po upływie 25 lat od ustania zatrudnienia skarżącej. Nie można zatem, w ocenie Kolegium, przyjąć że zrezygnowała z zatrudnienia, - z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, bowiem zdaniem SKO dochód łączny rodziny wnioskodawczyni i jej matki wynosi w przeliczeniu na osobę 900, 37 zł przy ustawowym kryterium obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji 623 zł (niespełnienie przesłanki z art. 16 "a" ust. 2 u.ś.r.). Wskazać trzeba, że została zakwestionowana konstytucyjność przepisów będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji, bowiem: - postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. WSA w Poznaniu wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o następującej treści: "Czy art. 16 "a" ust. 1 u.ś.r., w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji RP. Pytanie prawne na dzień wydawania niniejszego postanowienia nie zostało zarejestrowane przez Trybunał; - grupa posłów na Sejm VII kadencji wystąpiła do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie zgodności z art. 2, art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP przepisów art. 16 "a" ust. 2, 3, 4 i 5 u.ś.r. w zakresie, w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego osobom obciążonym obowiązkiem alimentacyjnym na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (zdolnym do pracy, a niezatrudnionym ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny) poprzez wprowadzenie tzw. kryterium dochodowego. Wniosek został zarejestrowany pod sygnaturą K 38/13. Zdaniem sądu istnieje zależność wyniku niniejszej sprawy od rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny wskazanych wyżej zagadnień przedstawionych przez WSA w Poznaniu oraz grupę posłów. Stwierdzenie bowiem przez Trybunał niezgodności art. 16 "a" ust. 1 u.ś.r. z Konstytucją w zakresie objętym pytaniem prawnym zdezaktualizuje argument SKO o braku prawa skarżącej do specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na brak rezygnacji z zatrudnienia. Spowoduje tym samym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji celem ponownej oceny przez organy wniosku o przyznanie świadczenia, tym razem pod kątem spełnienia pominiętej przez ustawodawcę przesłanki niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, której to przesłanki organy nie oceniały. Wskazać też trzeba, że WSA w Poznaniu w uzasadnieniu pytania prawnego podkreślił, iż wątpliwość dotycząca odmiennego traktowania przez ustawodawcę osób rezygnujących z zatrudnienia i niepodejmujących zatrudnienia dotyczy wprost "kategorii osób, które przed 1 stycznia 2013 r. uzyskiwały pomoc w postaci świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 u.ś.r." Skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad matką w okresie 16 listopada 2011 – 30 czerwca 2013 r. Natomiast stwierdzenie przez Trybunał niezgodności z Konstytucją przepisu art. 16 "a" ust. 2 u.ś.r. zdezaktualizuje argument SKO o przekroczeniu przez skarżącą kryterium dochodowego z tego przepisu i również spowoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Dostrzegając zatem zależność wyniku niniejszego postępowania od treści orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego wydanych na skutek zadanego pytania prawnego i złożonego przez grupę posłów wniosku – sąd stwierdził konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym do czasu wydania przez Trybunał przedmiotowych orzeczeń.