II SA/Bk 976/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. S. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S., decyzją z dnia [...].07.2014 roku nr [...], na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1074 roku – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 z 1074 roku, poz. 229 z późn. zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 roku – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 roku, poz.1409) oraz art. 104 kpa – nakazał Panu K. S. wykonać rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu o wymiarach 18,10 m x 9,85 m na działce oznaczonej nr ewid. gruntów [...] w miejscowości N., gm. P. Na skutek odwołania Pana K. S. P. wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzja z dnia [...].08.2014 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt wybudowania garażu w latach 1991 – 1993 bez wymaganego pozwolenia na budowę. W świetle powyższego należało zastosować przepis art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku, który stanowi, ze obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującym w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce w dwóch przypadkach: gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z uwagi na ustalenia poczynione w trakcie oględzin w dniu [...].05.2014 roku P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uznał, ze zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 roku Prawo budowlane. Organ odwoławczy stwierdził, że na części budynku zawalona jest złamana konstrukcja więźby dachowej, ponadto widoczne są pęknięcia murłat, słupów i innych elementów konstrukcyjnych. Garaż został wybudowany m.in. ze zdemontowanych słupów energetycznych, które nie są przystosowane do przenoszenia obciążeń, którym zostały poddane, a sposób połączenia tych słupów z pozostałymi elementami konstrukcyjnymi obiektu nie daje żadnej gwarancji bezpieczeństwa. Słupy te, z uwagi na ich widoczne pęknięcia i ubytki, też stanowią zagrożenie. W konsekwencji organy orzekły rozbiórkę przedmiotowego garażu, gdyż istnienie realne zagrożenie dla ludzi i mienia. Skargę na powyższą decyzję do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł Pan K. S. zarzucając naruszenie: – art. 7 i 8 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych; – art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 kpa poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, tj. pominiecie wniosków dowodowych skarżącego w przedmiocie: 1) dowodu z zeznań świadków; 2) biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność stanu technicznego garażu; – ponadto skarżący zarzucił organom zaniechanie wszczęcia postępowania o odtworzenie akt zezwolenia budowlanego na remont budynku inwentarskiego z adaptacją na garaż, przeznaczonego do przechowywania maszyn rolniczych w sytuacji, gdy skarżący twierdził, że było pozwolenie na budowę wydane ojcu skarżącego A. S., które zaginęło i w związku z tym żądał przesłuchania świadków na te okoliczność. W konsekwencji Pan K. S. wnosił o: – uchylenie zaskarżonych decyzji obu instancji; – wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji; – zasądzenie kosztów procesu; – dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych świadków; – przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego; – przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi w postaci kserokopii umowy z [...].05.1990 roku oraz 4 sztuk zdjęć przedmiotowego obiektu. W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podkreślił, ze w rejestrach (spisach) wydawanych przez Urząd Gminy P. pozwoleń na budowę prowadzonych od 1985 roku i przekazanych do Starostwa Powiatowego w S. nie ma wzmianki o wydaniu pozwolenia dotyczącego przedmiotowego garażu. Nie jest zatem możliwe, aby pozwolenie zostało wydane i jednocześnie nie zarejestrowane. Dlatego też niezasadny jest wniosek o odtworzenie akt, bowiem one nigdy nie istniały. Zdaniem organu niezasadny jest także wniosek o powołanie biegłego, ponieważ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego posiada odpowiednie uprawnienia do samodzielnej oceny stanu technicznego obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuję: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, tym samym wyłączona jest kognicja tychże sądów z punktu widzenia celowości i zasad sprawiedliwości społecznej zaskarżonych orzeczeń organów. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, ze skarga powinna być oddalona, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z prawem. Na wstępie należy podkreślić, ze organy nadzoru budowlanego właściwie przyjęły, iż w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do prowadzenia postepowania legalizacyjnego w trybie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 roku, bowiem bezspornym i niekwestionowanym przez strony faktem jest, że przedmiotowy garaż został posadowiony w latach 1991 – 1993. Zgodnie zaś z treścią art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 roku Prawo budowlane do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest przed 1.01.1995 roku, wyłączone jest stosowanie art. 48 ustawy. Organy właściwie przyjęły wyżej wymieniony tryb postępowania, ponieważ uznały, że przedmiotowy garaż jest samowolą budowlaną. Sąd podziela powyższe stanowisko organów. Jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej przez Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. mgr. inż. K. O. (k. 36 akt administracyjnych), na podstawie rejestru wydanych pozwoleń na budowę oraz rejestru zgłoszeń robót budowlanych (od 1985r.) – ustalono, że nie wydano pozwolenia i nie zgłoszono zamiaru prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych związanych z budową garażu na działce o nr geod. [...] w N., gm. P., stanowiącej własność Pana K. S. W świetle treści powyższej notatki trudno uznać za zasadne twierdzenie skarżącego, że pozwolenie mogło być wydane na jego poprzedników prawnych, bowiem ustalenia organu dotyczyły nie osoby, ale obiektów posadowionych na konkretnej, będącej przedmiotem sporu, działce o nr geod. [...] w N., gm. P. Sugerowanie przez skarżącego, że starostwo mogło prowadzić rejestry pozwoleń budowlanych po dniu [...].01.1999r. nie ma żadnego odniesienia do niniejszej sprawy, ponieważ bezspornym jest wybudowanie przedmiotowego garażu w latach 1991-1993. Własne poszukiwania Pana K. S. doprowadziły jedynie do uzyskania informacji z Archiwum Państwowego w S. o nieodnalezieniu żadnych dokumentów dot. chlewa, jedynie przy akcie własności ziemi [...] znajduje się podanie – odwołanie z dnia [...].11.1974r. Pani J. M., w którym informuje, ze syn rok temu wziął kredyt na 100 tysięcy złotych na budowę chlewa. Natomiast jej mąż S. S. już 10 lat temu wybudował chlew (k.96 akt sądowych). Treść powyższej notatki zasugerowała skarżącemu wywiedzenie tezy, iż kamienny chlew został wybudowany w latach 60-tych zgodnie z prawem, a potem, po zakupie kombajnu zmieniono go na garaż (k.91 akt sądowych). Stanowisko to nie da się jednak obronić. Jak bowiem wynika z licznych zdjęć dołączonych do akt – przedmiotowy garaż stanowi samodzielny, zbudowany od podstaw obiekt budowlany, na który wymagane jest zezwolenie na budowę. Takiego pozwolenia skarżący nie przedstawił. Wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na istnienie powyższego pozwolenia - nie był zasadny w świetle zebranego materiału dowodowego w tym zakresie. Należy zaznaczyć, że skarżący może w każdym czasie wszcząć odrębne postępowanie o odtworzenie konkretnie sprecyzowanych akt administracyjnych w trybie księgi czwartej Kodeksu postępowania cywilnego, dotyczącego postępowania w razie zaginięcia lub zniszczenia akt, tj. art. 716-729 kpc, bowiem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają norm regulujących postępowanie w tej kwestii. Jednak zarzut, że to postępowanie należy przeprowadzić w tej sprawie nie znajduje uzasadnienia w świetle zebranego materiału dowodowego. Przytoczone wyroki (np. II SA/Wa 2226/04, II SA/Po 95/07) dotyczą zupełnie innego stanu faktycznego, w którym, w toku postępowania, zgromadzono szereg dowodów na istnienie decyzji organu. Mając na uwadze dotychczasowe rozważania należy jeszcze raz podkreślić, że organy zasadnie uznały, iż mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Dlatego też słusznie, w procesie legalizacji zastosowano art. 37 § 1 pkt 1 i 2 – prawa budowlanego z 1974r. Organ w pierwszym rzędzie ustalił, że obiekt budowlany nie znajdował się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony był pod zabudowę innego rodzaju. Jednak na skutek kontroli przeprowadzonej w dniu [...].04.2014 roku (k. 35 akt administracyjnych) a następnie oględzin w dniu [...].05.2014 roku (k. 35 akt administracyjnych) przez inspektorów nadzoru budowlanego organ uznał, że przedmiotowy garaż jest w złym stanie technicznym. Stwierdzono, że na części budynku jest zawalona i złamana konstrukcja więźby dachowej. Widoczne są pęknięcia murłat, słupów i innych elementów konstrukcyjnych. Inwestor zastosował elementy nieprzeznaczone do stosowania w tego rodzaju budownictwie, tj. zdemontowanych słupów energetycznych, które nie są przystosowane do przenoszenia obciążeń, którym zostały poddane. Stan techniczny tych słupów budzi także zastrzeżenia, bowiem widoczne są pęknięcia i ubytki. W konsekwencji organ uznał, że zachodzą przesłanki wynikające z art. 37 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku, bowiem obiekt budowlany w tym stanie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mieniu. Sąd w pełni podziela powyższe stanowisko organu, a zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności zdjęcia potwierdzają jego słuszność. W takiej sytuacji jedynie należało orzec rozbiórkę przedmiotowego obiektu. W świetle wyżej wymienionego materiału dowodowego i faktu, że kontroli oraz oględzin dokonywali inspektorzy nadzoru budowlanego, posiadający kwalifikacje do dokonywania oceny stanu technicznego obiektów budowlanych – zarzut nie zlecenia przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego – jest niezasadny. Należy podkreślić, że niezrozumiałe jest stanowisko skarżącego, który twierdzi że jest w stanie przedmiotowy obiekt wyremontować, jednak od marca 2014 (wskazana data huraganu) do [...] maja 2014 roku (dzień oględzin) nie uczynił żadnych starań, aby zabezpieczyć dach garażu – tym samym narażając siebie i swoją rodzinę w tym troje małych dzieci (garaż nie ma drzwi – co stanowi łatwy dostęp do jego wnętrza). Trzeba także dodać, że Sąd nie dopuścił dowodów z zeznań wnioskowanych w składzie świadków oraz opinii biegłego na okoliczność stanu technicznego budynku, bowiem przepisy Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dają podstawy prawnej do tego rodzaju czynności procesowych. Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2002 r., poz. 270 ze zm.). W świetle treści wniosku o uzasadnienie wyroku – trzeba zaznaczyć, że organ jak i Sąd kierowały się wyłącznie przepisami prawa a nie faktem przynależności skarżącego do określonej grupy społecznej. Należy podkreślić, że zgodnie z Konstytucją RP prawo jest równe dla wszystkich (art. 32) i nie preferuje żadnych grup społecznych ani zawodowych. Zasady tej nie złamano w sprawie niniejszej.