II SA/Bk 979/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-10-16

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy syndyk masy upadłości spółki w upadłości likwidacyjnej wykazał, że spółka nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Syndyk masy upadłości nie wykazał, że spółka w upadłości likwidacyjnej nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych. Pomimo zgłaszanych trudności finansowych, spółka posiada znaczną wartość środków trwałych i kapitał zakładowy, a także wykazywała nieregularne wpływy i ponosiła znaczące wydatki na usługi księgowe i pełnomocników, co podważa twierdzenie o braku środków na wpis sądowy. Sama strata bilansowa nie oznacza automatycznie braku płynności finansowej.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki w upadłości likwidacyjnej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej cofnięcia rejestracji automatu do gier. Syndyk argumentował, że spółka nie prowadzi działalności, znajduje się w procesie likwidacji majątku, a środki są przeznaczane na spłatę wierzycieli i koszty postępowania. Wskazał na niskie środki na rachunkach bankowych i w kasie, utratę źródeł finansowania z umów dzierżawy oraz znaczące zaległości podatkowe i inne zobowiązania. Sąd analizował sytuację finansową spółki, w tym wartość jej majątku, kapitał zakładowy, straty bilansowe, wpływy i wydatki.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości S. Sp. z o.o. w Upadłości Likwidacyjnej w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Syndyk Masy Upadłości S. Sp. z o.o. w Upadłości Likwidacyjnej w W.- dalej "skarżący" lub "syndyk" wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, ponieważ znajduje się w upadłości obejmującej likwidację majątku. Upadłość likwidacyjna została ogłoszona postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. P. P. w W. w dniu [...] maja 2012 r. Proces upadłościowy prowadzony jest w celu zaspokojenia wszelkich ciążących zobowiązań wobec wierzycieli, wszelkie środki pozyskiwane z tytułu upłynniania majątku przekazywane są na zabezpieczenie spłaty wskazanych zobowiązań oraz w celu pokrywania kosztów postępowania upadłościowego. Zgodnie z danymi zawartymi we wniosku, wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 1.000.000 zł. Według bilansu za rok 2013 spółka poniosła stratę w wysokości 277.624,21 zł, wartość środków trwałych firmy wynosi 4.178.877 zł. Na rachunku bankowym w Banku M. S.A. spółka posiada środki w łącznej wysokości 39,17 zł, natomiast w Banku Z. [...] w kwocie 67,60 zł. Ponadto spółka posiada środki finansowe w wysokości 1.97,83 zł znajdujące się w kasie. W uzasadnieniu swego wniosku syndyk podkreślił, iż koszty postępowania upadłościowego były finansowane przez niego praktycznie od samego początku (tj. od lipca 2012r.) z dochodów z zawartej umowy dzierżawy zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz umowy dzierżawy z dnia [...]07.2012 r. Z uwagi to, że dzierżawca od października 2013 r. całkowicie zaprzestał przekazywania środków na podatek POG, zaś od stycznia 2014 r. przestał płacić również czynsz, umowy dzierżawy nie zostały przedłużone i wygasły z końcem lutego 2014 r. Tym samym syndyk został pozbawiony źródła finansowania kosztów postępowania upadłościowego, pozostając jednocześnie z zaległościami podatkowymi wygenerowanymi przez dzierżawcę w kwocie 344.000,00 zł plus odsetki. Co prawda syndykowi udało się zmniejszyć stratę bilansową jednakże na koniec 2013 r. i tak wyniosła ona 277.624,21 zł. Syndyk wystąpił również z powództwem o zapłatę przeciwko dzierżawcy jednakże na razie, poza uzyskaniem zwolnienia od kosztów sądowych sprawie nie nadano biegu. W związku z utratą źródeł finansowania postępowania upadłościowego środki masy ulegają systematycznemu zmniejszeniu i wynoszą - według stanu na dzień [...]10.2014 r. zaledwie 304,60 zł (197,83 zł w kasie oraz 67,60 zł i 39,17 zł na rachunku). Syndykowi nie udało się pomimo intensywnych starań zlikwidować masy upadłości - sprzedać cały majątek upadłego i pozyskać w ten sposób środki finansowe. Syndyk kontynuuje działania w tym kierunku, jednakże do czasu zlikwidowania składników masy nie może liczyć na przychody. Jednocześnie uzyskanie środków z tytułu sprzedaży majątku wymaga poniesienia kosztów - m.in. na znaczki pocztowe, ogłoszenia prasowe, utrzymanie biura, wynagrodzenia pracowników itp. Bez tego kontynuowanie postępowania upadłościowego nie jest możliwe. Oznacza to - zdaniem syndyka - że wprawdzie 304,60 zł wystarczy na uiszczenie wpisu w niniejszej sprawie, to nie może być przeznaczone na ten cel bez uszczerbku dla postępowania upadłościowego. Końcowo syndyk podniósł, iż obecnie uczestniczy w kilkudziesięciu postępowaniach administracyjnych dotyczących majątku upadłego i od lipca 2014 r. złożył już 15 wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach rozpoznawanych przez WSA. Łączna wysokość wpisów przekracza obecnie kwotę 3.000 zł, a zatem posiadane przez Syndyka środki są niewystarczające do ich pokrycia. Ponadto miesięczne koszty postępowania upadłościowego wynoszą około 18.447,52 zł i z powodu braku środków syndyk nie pokrywa wszystkich kosztów. Zaległości w płatnościach dotyczą podatku od nieruchomości – 8.390 zł, czynszu najmu lokali – 29.520 zł, usług księgowych – 9.840 zł, wynagrodzenia zleceniobiorców – 28.000 zł oraz obowiązkowego ZUS-u od działalności syndyka – 6.176,48 zł (k. 17-21). W konkluzji syndyk stwierdził, że spółka znajdująca się w stanie upadłości likwidacyjnej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Do wniosku skarżący dołączył: sprawozdanie finansowe (k.22-29), opis i oszacowanie wartości przedsiębiorstwa (k. 30), wyciągi z rachunków bankowych (k. 31-35), raporty kasowe (k. 36-37), pozew o zapłatę (k. 39-46) oraz wyciągi z treści ksiąg wieczystych (k. 47-65). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Ze złożonego wniosku wynika, że S. Sp. z o.o. w W. znajduje się w stanie w upadłości likwidacyjnej. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 1.000.000 zł. Według bilansu za rok 2013 spółka poniosła stratę w wysokości 277.624,21 zł, wartość środków trwałych firmy wynosi 4.178.877 zł. Na rachunku bankowym spółka posiada środki w łącznej wysokości 106,77 zł. Obecnie upadła spółka nie uzyskuje dochodów oraz posiada gotówkę w kasie w kwocie 197,83 (według stanu na dzień [...] października 2014 r.) Koszty sądowe w niniejszej sprawie na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego ograniczają się do wpisu od skargi w wysokości 500 zł. W tym miejscu należy zatem skonstatować, iż niewątpliwie uszczupleniu ulega ilość środków finansowych na rachunkach bankowych Spółki i w jej kasie, niemniej z przedłożonych dokumentów wynika, że zdarzają się nieregularne wpływy (np. raport kasowy z lipca – przychód 5.000 zł k. 37). Wątpliwości, w świetle oświadczeń Syndyka o trudnej sytuacji finansowej Spółki, budzą przedłożone za lipiec i sierpień 2014 r. raporty kasowe (k. 37-38). Wynika z nich również, że w lipcu 2014 r. opłacono usługę księgową w kwocie 2.460 zł, zaś w sierpniu 2014 r. opłacono koszty pełnomocników na kwotę 2.960 zł. Wobec poniesienia tych wydatków (stosunkowo wysokich mając na uwadze kwotę wymaganego w sprawie wpisu) traci wiarygodność oświadczenie Syndyka, jakoby nie posiadał środków na uiszczenie kosztów sądowych, w tym w sprawie niniejszej w kwocie 500 zł. Nie może również ujść uwadze, że wartość masy upadłości jest na tyle znacząca, iż mimo zgłaszanych trudności w sprzedaży nieruchomości i zabezpieczonych na nich wierzytelności Syndyk nadal prowadzi to postępowanie. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 1.000.000 zł a wartość przedsiębiorstwa Spółki – 2.218.505 zł. Wprawdzie według bilansu za rok 2013 firma poniosła stratę w wysokości 277.624,21 zł, jednak zgodzić się należy ze stanowiskiem NSA w sprawie II GZ 355/11 (postanowienie dostępne w CBOSA), że "strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej". Obowiązek spłaty zobowiązań wobec wierzycieli nie wyklucza obowiązku partycypowania spółki w kosztach postępowania sądowego. Koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego, przy czym w omawianym stanie faktycznym bez znaczenia pozostaje okoliczność, że S. Sp. z o.o. w W. jest w stanie upadłości likwidacyjnej. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi także fakt posiadania przez stronę skarżącą źródła dochodów pozwalającego na pokrycie kosztów ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru. W związku z tym należy stwierdzić, iż syndyk nie udowodnił, że S. Sp. z o.o. w W. w upadłości likwidacyjnej nie ma dostatecznych środków na poniesienie części kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło