II SA/Bk 983/13

WyrokWSA w Białymstoku2014-03-14

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję zezwalającą na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych, jeśli właściciel sąsiedniej nieruchomości nie wyraża zgody na wejście, a zamiast rekompensaty żąda odsprzedaży części swojej nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję zezwalającą na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych, jeśli nie dojdzie do porozumienia między stronami, a właściciel sąsiedniej nieruchomości nie wyraża zgody na wejście bez spełnienia nieproporcjonalnych warunków, takich jak odsprzedaż części nieruchomości. W takiej sytuacji organ rozstrzyga o niezbędności wejścia i określa warunki korzystania z nieruchomości.
Stan faktyczny
Inwestor złożył zgłoszenie robót budowlanych polegających na ociepleniu i elewacji budynku od strony sąsiedniej działki. Po bezskutecznych próbach uzyskania zgody od sąsiada (skarżącego), który postawił warunek odsprzedaży części swojej nieruchomości, inwestor wystąpił do starosty o wydanie decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości. Starosta wydał pozwolenie, a Wojewoda utrzymał je w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2014 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania ocieplenia wraz z elewacją budynku oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu B. z dnia [...] lipca 2013 r. udzielającą Panu P.K. (dalej jako Inwestor) pozwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości o nr geodezyjnym 21/1 położonej w miejscowości Z., gmina S., stanowiącej własność Pana J.D. (dalej jako Skarżący), w celu ocieplenia wraz z elewacją budynku mieszkalnego, na podstawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Przedmiotowa decyzja wydana została na podstawie następującego stanu faktycznego. Dnia [...].03.2013 r., znak [...] Inwestor dokonał w Starostwie Powiatowym w B. skutecznego zgłoszenia wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu ocieplenia wraz z elewacją ściany budynku mieszkalnego od strony działki 21/1 na działce o numerze geodezyjnym 22/4. Roboty miały polegać na ociepleniu części ściany styropianem o grubości 5cm w obrębie działki 22/4, bez trwałego naruszenia sąsiedniej nieruchomości 21/1 oraz wykonaniu elewacji (siatka plus tynk) na wcześniej ocieplonej ścianie granicznej. Inwestor zastrzegł, że ocieplenie nie wejdzie na działkę sąsiada. Pismem z dnia [...].05.2013 r. Inwestor zwrócił się do Skarżącego o wyrażenie zgody na udostępnienie części jego działki, celem wykonania tych prac. Skarżący nie udzielił odpowiedzi. Dnia [...].05.2013 r. pisemnie Inwestor ponowił swoją prośbę. Pismem z dnia [...].05.2013 r. Skarżący udzielił odpowiedzi, w której zaznaczył, że zgody udzieli pod warunkiem odsprzedania mu przez Inwestora części działki o numerze 22/2 szerokości 4 mb. Wnioskiem z dnia [...].06.2013 r. Inwestor zwrócił się do Starosty Powiatu B. o wydanie decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej działki nr 21/1, celem wykonania robót budowlanych. Zawiadomieniem z dnia [...].06.2013 r. organ I instancji poinformował strony o wszczętym na wniosek Inwestora postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji rozstrzygającej o niezbędności wejścia na teren sąsiadującej nieruchomości. W odpowiedzi na zawiadomienie Skarżący w piśmie z [...].06.2013 r. podkreślił, że nie ma nic przeciwko ociepleniu domu przez Inwestora, ale w zamian za zgodę na wejście Inwestora na własną nieruchomość, żąda odsprzedania mu części gruntu potrzebnego do zalegalizowania jego domu w ilości 191 m2. Decyzją z dnia [...].07.2013 r., znak [...] Starosta Powiatu B. udzielił Inwestorowi pozwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości o nr geoid. 21/1, położonej w miejscowości Z., celem wykonania robót budowlanych. W decyzji organ I instancji określił granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości. W odwołaniu z dnia [...].07.2013 r. Skarżący podniósł, że decyzja uwzględnia potrzeby tylko jednej strony postępowania oraz błędnie interpretuje art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. – dalej jako Pr.bud.). Po rozpoznaniu sprawy Wojewoda P., decyzją z dnia [...].09.2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, że niepodważalnym jest fakt występowania Inwestora z dwoma pismami do Skarżącego z prośbą o umożliwienie wejścia na teren jego nieruchomości. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że nie zostały naruszone przepisy Prawa budowlanego w tym zakresie i że organ I instancji prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Z powyższą decyzją Wojewody P. nie zgodził się Pan J.D. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze skarżący zarzuca, że decyzja ta została wydana na korzyść tylko jednej strony konfliktu powołując się na art. 47 § 2 Prawa budowlanego, twierdząc że przepis ten ma zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach, takich przypadki klęski żywiołowej, zagrożenia życia, zdrowia i mienia. Skarżący twierdzi także, że ocieplenie domu sąsiada wcale nie jest konieczne, gdyż, jak podaje Skarżący, dom nie był ocieplany od 40 lat i nic się nikomu z tego powodu nie stało. Ponadto skarżący zarzuca naruszenie przepisów art. 114 – 122 KPA, poprzez niewykorzystanie przez organy możliwości nakłaniania do ugody. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji nie narusza obowiązujących przepisów prawa. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 47 Prawa budowlanego oraz na prośby inwestora o wyrażenie zgody na wejście na jego teren. Z tych względów organ wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – dalej jako p.o.u.s.a., oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka nie zachodzi. Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu są w istocie stosunki sąsiedzkie w ramach wykonywanych prac budowlano-remontowych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że decyzja organu drugiej instancji jest decyzją prawidłową. Przede wszystkim należy odnieść się do zarzutów zawartych w skardze. Skarżący wywodzi z art. 47 ust. 2 Pr.bud. szczególne przypadki prawa do wejścia na grunt sąsiedni. Tymczasem przepis ten odnosi się do sytuacji, gdy nie dojdzie do porozumienia pomiędzy stronami konfliktu. Wówczas to organ jest uprawniony do wydania decyzji zezwalającej na wejście na nieruchomość sąsiedzką celem wykonania niezbędnych prac w zakresie własnej nieruchomości. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 47 Pr.bud., jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania, a także ewentualną rekompensatę (ust. 1). Powyższe oznacza, że w istocie zakres pojęcia zgody obejmuje dwa elementy: wyrażenie oświadczenia woli oraz uzgodnienie warunków (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19.10.2006, sygn. akt II SA/Bk 521/06, CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dalej, w razie nieuzgodnienia powyższych warunków, właściwy organ, na wniosek Inwestora rozstrzyga o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości określając jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z nieruchomości (ust. 2). Z akt sprawy wynika, że Inwestor zwracał się do skarżącego z takimi prośbami dwukrotnie, lecz skarżący postawił warunek odsprzedaży części nieruchomości, co w istocie oznacza, że nie wyraził zgody na wejście na swoją nieruchomość bez tej odsprzedaży. Zdaniem Sądu odsprzedaż 191 m2 nieruchomości w tym przypadku nie może być traktowane jako rekompensata z tytułu wejścia na nieruchomość Skarżącego, ze względu na nieproporcjonalność wartościową świadczeń. Oznacza to w istocie także o braku zgody, na co słusznie powołał się organ w zaskarżonej decyzji. Wobec braku takiej zgody decyzję wydaje organ właściwy. Podkreślić należy także, że przepis art. 47 ust. 2 Pr.bub. nie odnosi się w żadnym razie wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, na co wskazywał Skarżący. Odnosi się on wyłącznie do sytuacji braku porozumienia między stronami konfliktu. Organ bowiem w razie braku porozumienia może tylko zezwolić na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości oraz określić warunki korzystania z niej (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5.05.2011 r., sygn. akt II SA/Bk 96/11, CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów zarzut naruszenia przez organ art. 47 ust. 2 Pr.bud. należy uznać za nieuzasadniony. Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 114-122 KPA w zakresie obowiązku nakłaniania do ugody. Z przepisów tych wynika, że strony mogą lecz nie muszą dążyć do zawarcia ugody na etapie postępowania administracyjnego. Jak słusznie stwierdził także organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę przepisy te nie obligują organu do dążenia do zawarcia ugody. Do zawarcia ugody potrzebna jest bowiem wola obydwu stron konfliktu. W sytuacji, która zachodziła w niniejszej sprawie wynika, iż woli ugodowej nie było przede wszystkim ze strony Skarżącego. Inwestor bowiem, co wynika z dołączonych akt sprawy, proponował skarżącemu rekompensatę za zajęcie nieruchomości, lecz Skarżący nie wyrażał na nią zgody, żądając wyłącznie odsprzedaży części nieruchomości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło