II SAB/Bk 13/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-06-09

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada znaczące oszczędności i majątek, może zostać uznany za osobę niezdolną do ponoszenia kosztów postępowania sądowego w celu przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wnioskodawca wykazał posiadanie znaczących oszczędności w kwocie 20.000 zł, które są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Posiadanie stałych źródeł dochodu, oszczędności i majątku wyklucza zaliczenie wnioskodawcy do kategorii osób, którym przysługuje prawo pomocy ze względu na trudną sytuację materialną.
Stan faktyczny
B. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wykazał miesięczny dochód rodziny w wysokości 4.870 zł, roczne wydatki na poziomie 15.650 zł, a także posiadanie domu, nieruchomości rolnej, samochodu oraz oszczędności w kwocie 20.000 zł. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 09 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. S. na bezczynność Prezesa Zarządu Koła Łowieckiego "J." w B. w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. B. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką L. S. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi: renta wnioskodawcy – 3.170 zł oraz emerytura L. S. – 1.700 zł. Wykazane stałe wydatki roczne to: opał – 4.000 zł; ubezpieczenie – 150 zł; media – 1.000 zł; telefon – 500 zł; koszty leczenia i rehabilitacji – około 10.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m2 (wartość 400.000 zł); nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (nieużytki) wraz budynkiem drewnianym o powierzchni [...] m2 (całość warta około 20.000 zł) oraz samochód osobowy [...] [...], rok prod. [...] (wartość 7.000 zł). Dodatkowo B. S. ma zgromadzone oszczędności w kwocie 20.000 zł (k. 73 – 77). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył decyzję w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2013 r. (k. 80). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sadowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu B. S. wykazał, iż wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny to łączna kwota 4.870 zł. Wykazane wydatki roczne wynoszą łącznie 15.650 zł (opał, ubezpieczenie, media, telefon, koszty leczenia i rehabilitacji), co stanowi 1.304,16 zł w przeliczeniu na poszczególne miesiące roku. Majątek małż. S. stanowi: dom o powierzchni [...] m2); nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (nieużytki) wraz budynkiem drewnianym o powierzchni [...] m2; samochód osobowy [...] [...], rok prod. [...] oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 20.000 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez B. S. i pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym współmałżonkę stałych źródeł dochodu (renta i emerytura), poczynione przez wnioskodawcę oszczędności w kwocie 20.000 zł w połączeniu z wykazanym majątkiem, pozwalają na uznanie, iż skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe oraz koszty ustanowienia adwokata z wyboru w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym stanowi przede wszystkim fakt posiadania przez małż. S. oszczędności w wysokości 20.000 zł, kwota ta jest wystarczająca do pokrycia kosztów postepowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Dodatkowego podkreślenia wymaga, iż w dniu [...] maja br. wnioskodawca dysponował oszczędnościami w wysokości 12.000 zł (k. 60), natomiast w dniu [...] maja br. kwota zgromadzonych oszczędności urosła do 20.000 zł (k. 75). W okresie niecałych dwóch tygodni B. S. zaoszczędził sumę 8.000 zł. Poza wszelką wątpliwością pozostaje zatem, iż zgromadzone środki pieniężne powinny być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawcy, której rodzina ma źródła utrzymania, zgromadzone oszczędności i majątek. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło