II SAB/Bk 133/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Burmistrza Goniądza w przedmiocie dowożenia dzieci p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. P. B. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Burmistrza Goniądza (dalej: "Burmistrz", "organ") w przedmiocie niewydania decyzji administracyjnej dotyczącej zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka. Skarżąca wskazała, że skarga złożona jest na pismo Burmistrza z 10 października 2025 r., a organ dopuścił się bezczynności i naruszenia prawa. Wyjaśniła, że pismem z dnia 6 października 2025 r. (data wpływu do organu 7 października 2025 r.) złożyła do organu wniosek o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka niepełnosprawnego, a organ nie wydał w sprawie decyzji, poprzestając na piśmie informacyjnym z 10 października 2025 r. Treść skargi została tak skomponowana, że w jej dalszej części skarżąca wniosła o "1. Zobowiązanie Burmistrza do niezwłocznego wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zapewnienia dziecku niepełnosprawnemu bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola zapewniającego odpowiednie warunki rewalidacyjno-terapeutyczne, zgodnie z art. 39a ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe" oraz o "2. Zobowiązanie organu do ponownego merytorycznego rozpatrzenia wniosku z dnia z początkiem czerwca oraz wniosku z dnia 25.08.2025 z uwzględnieniem rzeczywistych potrzeb dziecka wynikających z orzeczenia z potrzebie kształcenia specjalnego oraz stanu faktycznego, tj. braku możliwości zapewnienia odpowiednich zajęć terapeutycznych w placówce w Goniądzu". Ewentualnie wniosła zaś o "5. Stwierdzenie, że Burmistrz Goniądza dopuścił się bezczynności oraz naruszenia prawa w sprawie wniosku skarżącej z dnia 25 sierpnia 2025 r. dotyczącego wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka niepełnosprawnego – L. C.– do przedszkola terapeutycznego w G.". Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że w dniu 7 października 2025 r. skarżąca wystąpiła do niego z wnioskiem o wydanie przedmiotowej decyzji. Dalej uzasadnił dlaczego wniosek ten był niezasadny i dlaczego organ nie pozostaje w bezczynności. Do odpowiedzi na skargę organ dołączył też akta administracyjne, w których pierwszym pismem jest wniosek skarżącej z dnia 6 października 2025 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II z 4 listopada 2025 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dowodu wniesienia do właściwego organu ponaglenia do załatwienia sprawy. Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w terminie 7 dni od dnia otrzymania spowoduje odrzucenie skargi. Kolejnym zarządzeniem z 4 listopada 2025 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z 10 listopada 2025 r. wskazała, że z początkiem czerwca 2025 r. złożyła do Burmistrza Goniądza wniosek o zapewnienie jej córce bezpłatnego transportu oraz opieki w czasie przewozu do placówki przedszkolnej w G., do której dziecko uczęszcza w związku z orzeczoną niepełnosprawnością oraz potrzebą kształcenia specjalnego. W dniu 22 sierpnia 2025 r. organ odmówił zapewnienia bezpłatnego transportu oraz opieki w czasie przewodu do placówki przedszkolnej w G. Zdaniem skarżącej Burmistrz powinien wydać w sprawie decyzję. Skarżąca kolejne tożsame wnioski złożyła w dniu 25 sierpnia 2025 r. i 7 października 2025 r. (pismo opatrzone datą 6 października 2025 r., data wpływu oznaczona jako 7 października 2025 r.). We wniosku z 6 października 2025 r. skarżąca zażądała wydania przez organ decyzji administracyjnej. W związku z brakiem reakcji organu, skarżąca uważa, że czynność ta powinna zostać potraktowana jako ponaglenie w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. Skarżąca przyznała, że nie złożyła odrębnego pisma nazwanego "ponagleniem", jednak faktyczny charakter podjętej czynności spełnia przesłanki takiego środka w świetle przepisów postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej braki formalne skargi zostały uzupełnione. Do pisma skarżąca załączyła potwierdzenie uiszczenia opłaty od złożonej skargi oraz pismo z 6 października 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: W myśl art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Według zaś art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego środkiem zaskarżenia jest ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Powołany przepis stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), a także gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (§ 3 pkt 1), do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3 pkt 2). Wnosząc skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu administracji skarżący obowiązany jest wykazać, że skorzystał z trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Natomiast skarga wniesiona bez zachowania wymogów określonych w art. 52 p.p.s.a. jest skargą niedopuszczalną i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W ocenie Sądu nadesłane przez skarżącą (przy piśmie z 10 listopada 2025 r.) pismo z 6 października 2025 r. nie stanowi ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Pismo skarżącej z 6 października 2025 r., jak sama wskazuje w skardze i w piśmie z 10 listopada 2025 r., nie było kolejnym wnioskiem w sprawie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka niepełnosprawnego tylko wnioskiem o wydanie decyzji administracyjnej w tej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych, organ pismem z 10 października 2025 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na jej wniosek z 6 października 2025 r. Organ wskazał skarżącej, że 30 września 2025 r. skarżąca otrzymała informację na temat odmowy zapewnienia przez gminę bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka. Skarżąca wnosząc skargę na bezczynność wskazała, że nie zgadza się z formą rozstrzygnięcia organu z dnia 10 października 2025 r. i domaga się wydania decyzji. Dodatkowo jednoznacznie wyjaśniła, że nie złożyła odrębnego pisma nazwanego ponagleniem. W kontekście powyższego wskazać należy, że ponaglenie jest podaniem (żądaniem), do którego stosuje się m.in. art. 63 k.p.a. Powinno ono zawierać oznaczenie strony, która wnosi ponaglenie, adres strony wnoszącej ponaglenie, żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, ewentualnie także żądanie stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z naruszeniem prawa, podpis wnoszącego ponaglenie. Ponadto jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie oprócz danych określonych w art. 63 k.p.a. ponaglenie zawierać musi uzasadnienie (por. m.in. P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, t. 12 komentarza do art. 37 k.p.a.; postanowienie NSA z 28 września 2021 r. sygn. akt II OSK 5504/21). W orzecznictwie podkreśla się, że dla skuteczności ponaglenia kluczowe jest jego złożenie, jednakże treść pisma musi wskazywać, jakiej sprawy dotyczy i na czym polegała przewlekłość organu. Tymczasem we wskazanym piśmie ani razu nie pada słowo "ponaglenie", "bezczynność" lub "przewlekłość" (por. wyrok NSA z 3 marca 2020 r., sygn. II OZ 190/20). Dokumentu spełniającego wskazane warunki, brak jest również w aktach administracyjnych przekazanych przez organ wraz ze skargą. Tym samym, skarżąca przed zainicjowaniem przedmiotowego postępowania sądowo-administracyjnego, nie wyczerpała wskazanego trybu ponaglenia. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W przypadku skargi na bezczynność niezbędne jest złożenie ponaglenia, o czym stanowi art. 37 § 3 k.p.a. Dopiero po wyczerpaniu wskazanego trybu strona może wnieść skargę na bezczynność (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 52/23). Powyższe oznacza, że skarżąca po wniesieniu stosownego ponaglenia będzie mogła następnie w każdym czasie złożyć do sądu skargę na bezczynność organu. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu wniesionej skargi (pkt 1 sentencji postanowienia). O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji postanowienia).