II SAB/Bk 15/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w przedmiocie nakazania rozbiórki zbiornika na gnojowicę. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. do załatwienia sprawy z wniosku J. W. z dnia 14 marca 2008 r. poprzez wydanie aktu administracyjnego w terminie 30 dni od daty zwrotu akt organowi. Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności faktycznych: W dniu 18 marca 2008 r. wpłynął do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wniosek J. W., W. K. i J. G. z dnia 14 marca 2008 r. Wnioskodawcy domagali się rozbiórki szczelnego zbiornika na gnojowicę o pojemności ponad 1.200 m2 znajdującego się na terenie działki nr 25 we wsi I. gm. N. Wniosek ten postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. został przekazany do rozpoznania, jako organowi właściwemu, Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w H. Przed organem tym w dniu 25 lutego 2008 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowy przedmiotowego budynku inwentarskiego. Pismem z dnia 22 maja 2009 r., powiatowy organ nadzoru budowlanego poinformował, że wniosek z dnia 14 marca 2008 r. został potraktowany jako uzupełnienie wniosku o rozbiórkę obory wraz z urządzeniami budowlanymi z dnia 25 kwietnia 2007 r. Nadto podano, że ustalono 30 – dniowy termin rozpatrzenia wniosku po ostatecznym rozstrzygnięciu postępowań dotyczących pozwolenia na użytkowanie i pozwolenia na budowę zbiornika na gnojowicę. Kolejnym pismem z dnia 19 czerwca 2009 r. organ poinformował, że skoro wnioskodawcom nie odpowiada potraktowanie ich wniosku jako uzupełnienie wniosku o rozbiórkę obory, to zostanie on rozpatrzony w drodze odrębnego postępowania administracyjnego. Termin jego załatwienia określono na 30 dni od dnia "ostatecznego zakończenia prowadzonego postępowania dotyczącego tego zbiornika". Na skutek wezwania do wykonania wniosku organ następnym pismem z dnia 15 stycznia 2010 r. podał, że zostanie on rozpatrzony w terminie 30 dniu po uzyskaniu przez decyzję Wojewody P. z dnia 8 grudnia 2009 r. waloru ostateczności (decyzją tą odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Starosty H. z dnia 18 listopada 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę m.in. przedmiotowego zbiornika na gnojowicę). W dniu 19 stycznia 2010 r. J. W. i W. K., w trybie art. 37 § 1 kpa, wniosły zażalenie do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na niezałatwienie przez powiatowego inspektora ich wniosku z dnia 14 marca 2008 r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. zażalenie nie zostało uwzględnione. Organ stwierdził, że pismem z dnia 15 stycznia 2010 r. wnioskodawczynie zostały poinformowane, że rozpatrzenie ich wniosku może nastąpić dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu kwestii legalności wybudowania zbiornika. Dlatego też organowi I instancji nie można postawić zarzutu niezałatwienia sprawy w terminie. Po ostatecznym rozstrzygnięciu kwestii legalności wybudowania zbiornika, decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. wydaną w przedmiocie utrzymania w mocy własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2009 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty H. z dnia [...] listopada 2004 r., powiatowy inspektor nadzoru budowlanego zobowiązał inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego zbiornika na gnojowicę (decyzja z dnia [...] marca 2010 r.). Odnośnie wniosku z dnia 14 marca 2008 r. organ po raz kolejny pismem, poinformował wnioskodawców o tym, że decyzja Starosty H. z dnia [...] listopada 2004 r. definitywnie wróciła do obiegu prawnego, jest ostateczna i podlega wykonaniu. Niemniej jednak z uwagi na to, że wnioskodawcy nie brali udziału na prawach strony w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji to nie ma podstaw prawnych do zapewnienia im udziału na prawach strony w prowadzonym postępowaniu dotyczącym istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego przy budowie zbiornika i uwzględnienia ich wniosku przy rozstrzyganiu tej sprawy. Końcowo zaznaczono, że wnioskodawcy nie będą informowani o dalszych czynnościach podejmowanych w tym postępowaniu (pismo z dnia 18 marca 2010 r.). W dniu 9 marca 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wpłynęła do sądu skarga J. W. i W. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadozru Budowlanego w H. na niezałatwienie wniosku z dnia 14 marca 2008 r. Skarżące wniosły o orzeczenie bezczynności organu, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku zgodnie z treścią art. 104 § 1 kpa i zasądzenie na ich rzecz kosztów sądowych. Skarga W. K. została odrzucona postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie i podał, że na wszystkie pisma dotyczące przedmiotowego zbiornika udzielane były odpowiedzi, informowano również o terminie rozpatrzenia wniosku. Podano, że postępowanie administracyjne w sprawie zbiornika prowadzone jest z urzędu. W postępowaniu tym uznano za zasadne wydanie decyzji oraz rozpatrzenie wniosku z dnia 14 marca 2008 r. po ostatecznym zakończeniu postępowania w sprawie legalności decyzji Starosty H. z dnia [...] listopada 2004 r. Po wpłynięciu w dniu 15 marca 2010 r. do organu ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. została wydana "nowa decyzja", którą zobowiązano inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego zbiornika na gnojowicę (decyzja z dnia [...] marca 2010 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej: p.p.s.a. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), obejmuje również bezczynność organów. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.). Przesłanką dopuszczalności skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a). W razie skargi na niewydanie decyzji w ustawowo określonym terminie służy w postępowaniu administracyjnym zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, zgodnie przepisem art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego W stanie faktycznym sprawy skarżąca wyczerpała opisany wyżej tryb zażaleniowy, bowiem w dniu 19 sierpnia 2010 r. złożyła do organu wyższego stopnia, tj. P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. Przechodząc do oceny merytorycznej skargi podać należy, że zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie bezczynność organu administracji publicznej zachodzi w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji czy innego aktu. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; wyrok NSA z 05.11.1987r., SAB 23/87, ONSA 1988/1/13; wyrok NSA z 22.12.1998r., III SAB 77/98, LEX nr 36590; wyrok WSA w Warszawie z 08.06.2004r., III SAB/Wa 8/04, LEX nr 160109) Terminy załatwienia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji zostały określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 35 §1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 §3 kpa). Terminy te należy traktować jako maksymalne (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2006 roku, VII SAB/Wa 40/06, LEX nr 255859). Zgodnie natomiast z art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że wniosek J. W., W. K. i J. G. z dnia 14 marca 2008 r. wszczynał odrębne postępowanie administracyjne. Z treści pism samego organu wynika, że wniosek ten miał być rozpatrzony w odrębnym postępowaniu w terminie 30 dni od dnia ostatecznego zakończenia sprawy dotyczącej kwestii legalności budowy zbiornika. Tymczasem po ostatecznym zakończeniu postępowania związanego z legalnością decyzji Starosty H. z dnia [...] listopada 2004 r. o pozwoleniu na budowę, powiatowy organ nadzoru budowlanego ograniczył się jedynie do podjęcia kolejnych czynności w postępowaniu toczącym się z urzędu, a mianowicie decyzją z dnia [...] marca 2010 r. zobowiązał inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego zbiornika na gnojowicę. Organ nie zakończył natomiast w sposób formalny postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 14 marca 2008 r. Do dnia orzekania przez Sąd organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia dotyczącego powyższego wniosku. Załatwienia wniosku nie może stanowić pismo wystosowane do wnioskodawców w dniu 18 marca 2010 r., albowiem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują takiej formy załatwienia sprawy. W świetle powołanych wyżej przepisów i wskazanych faktów, należało stwierdzić, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. pozostaje w bezczynności w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 14 marca 2008 r. Uzasadniało to więc zobowiązanie tego organu do wydania aktu administracyjnego, w terminie 30 dni od daty zwrotu akt organowi - art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).