II SAB/Bk 16/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie wyegzekwowania wykonania decyzji w sprawie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom p o s t a n a w i a odrzucić skargę Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] nakazał S. Z. oraz A. Z. wykonania określonych prac i urządzeń zapobiegających szkodom dla gruntów sąsiednich. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2012 r. wydanym w sprawie [...] WSA w Białymstoku oddalił skargę na tę decyzję. W związku z tym, że prawomocna decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] maja 2011 r. nie została wyegzekwowana, A. Z. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę na bezczynność organu w przedmiocie doprowadzenia do wykonania przez S. Z. obowiązku wynikającego z tej decyzji. SKO postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. uznało skargę za uzasadnioną i zobowiązało Wójta do podjęcia w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych celem wykonania przez S. Z. i A. Z. decyzji z dnia [...] maja 2011 r. Jednocześnie A. Z. złożył skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Wójta Gminy G. i wniósł o wyegzekwowanie decyzji z dnia [...] maja 2011 r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że w związku z postanowieniem SKO z dnia [...] marca 2014 r., wystosował upomnienie oraz zawiadomienie o przeprowadzeniu oględzin w dniu 19 marca 2014 r. Organ podniósł, że niewykonanie nakazów po upływie terminu nadanego w upomnieniu staje się podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czego bez zbędnej zwłoki dokona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. W przedmiotowej sprawie skarżący – A. Z. zarzucił Wójtowi Gminy G. bezczynność polegającą na nie wyegzekwowaniu prawomocnej decyzji z dnia [...] maja 2011 r. Przy tak sformułowanej skardze w pierwszym rzędzie należało ustalić kwestię związaną z jej dopuszczalnością. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. nr 153, poz. 270 ze zm. dalej powoływana jako p.p.s.a.) sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, a więc gdy dotyczy ona: decyzji administracyjnych (pkt 1), postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (pkt 2), postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach (4a). Z treści skargi wynika, że skarżący domaga się podjęcia przez Wójta Gminy G., który jest w tym postępowaniu organem egzekucyjnym pierwszej instancji, czynności zmierzających do wykonania decyzji z dnia [...] maja 2011. Chodzi tu więc o bezczynność w postępowaniu egzekucyjnym, stąd konieczne jest dokonanie oceny skargi na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. dalej powoływana jako u.p.e.a.), posiada ona bowiem własne rozwiązania prawne regulujące kwestie bezczynności organu egzekucyjnego. Stosownie do art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel (podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku) powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu tych czynności służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia, zaś na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (§ 1a tego przepisu), a w dalszej kolejności - stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. - skarga do sądu administracyjnego. Przepis art. 6 § 1a u.p.e.a. ma charakter przepisu szczególnego do art. 35 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i wyłącza jego zastosowanie w sprawach prowadzonych na podstawie przepisów tej ustawy. Wprowadzono w nim samoistną możliwość złożenia przez podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, skargi na bezczynność polegającą na niepodejmowaniu przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. W przypadku takiej skargi organ wyższego stopnia ma obowiązek ustosunkować się do niej w formie postanowienia, które - odmiennie niż w przypadku art. 37 k.p.a. - jest zaskarżalne. Ustawodawca wprowadził więc szczególny tryb kwestionowania bezczynności w postępowaniu egzekucyjnym. Z powyższej regulacji wynika, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje dopiero na postanowienie organu wyższego stopnia i to tylko na postanowienie oddalające skargę na bezczynność i tylko po uprzednim wyczerpaniu trybu zażaleniowego. W związku z tym stwierdzić należy, że dopuszczalna jest skarga na bezczynność organu wyższego stopnia w wydawaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 6 § 1a u.p.e.a. bądź nierozpoznania zażalenia na postanowienie odmawiające uwzględnienia skargi. Natomiast z regulacji tej nie wynika uprawnienie do wniesienia skargi na bezczynność organu egzekucyjnego pierwszej instancji nawet wówczas, gdy organ wyższego stopnia wydał postanowienie nakazujące dokonanie takich czynności (vide: w szczególności postanowienie WSA w Gliwicach z 24 września 2012 r., II SAB/GL 48/12, WSA w Łodzi z 27 lipca 2012 r., II SAB/Łd 65/12, w Opolu z 23 listopada 2010 r., II SAB/Op 16/10 pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Wójta Gminy G. – wierzyciela zobowiązanego do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych jest niedopuszczalna. Skarżący skargę w pierwszej kolejności powinien skierować do właściwego organu wyższego stopnia, czyli w tym wypadku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Z akt sprawy wynika, że skarga taka została złożona. Dopiero na postanowienie organu wyższego stopnia oddalające skargę na bezczynność i po wyczerpaniu trybu zażaleniowego, przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. W sprawie niniejszej SKO postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. uznało skargę za uzasadnioną, a zatem nie zachodziła bezczynność organu wyższego stopnia. Nadto uwzględnienie skargi czyni takie postanowienie ostatecznym od którego nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia a w konsekwencji skarga do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.