II SAB/Bk 18/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-05-28

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego lub referendarza od orzekania, oparty jedynie na przypuszczeniach strony o braku bezstronności, bez przedstawienia konkretnych dowodów lub uprawdopodobnienia, może stanowić podstawę do uwzględnienia takiego wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego lub referendarza od orzekania, oparty wyłącznie na subiektywnym przekonaniu strony o braku bezstronności lub potencjalnym naruszeniu prawa, bez przedstawienia konkretnych, zobiektywizowanych przesłanek lub dowodów, podlega oddaleniu. Strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności, a samo kwestionowanie merytoryczne rozstrzygnięć sądu nie jest podstawą do wyłączenia.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie F.Z. w likwidacji złożyło skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Następnie Stowarzyszenie złożyło wniosek o wyłączenie od orzekania w tej sprawie szeregu sędziów NSA i WSA oraz referendarzy, wskazując jako uzasadnienie przypuszczenia o ich niekorzystnym działaniu na niekorzyść skarżącego, prawdopodobnie z naruszeniem prawa, w tym przykładowo odmowę udzielenia pomocy prawnej czy brak wyłączenia sędziego mimo braku bezstronności. Sąd administracyjny rozpoznał wniosek o wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie od orzekania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Andrzej Melezini, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2014 r. wniosku Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego NSA Ireneusza Henryka Darmochwała, sędziego NSA Grażyny Gyglaszewskiej, sędziego NSA Mieczysława Markowskiego, sędziego WSA Piotra Pietrasza, sędziego NSA Sławomira Presnarowicza, sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego, sędziego NSA Stanisława Prutisa, sędziego WSA Małgorzaty Roleder, sędziego WSA Urszuli Barbary Rymarskiej, sędziego NSA Anny Sobolewskiej-Nazarczyk, sędziego WSA Wojciecha Stachurskiego, sędziego NSA Elżbiety Trykoszko, sędziego NSA Danuty Tryniszewskiej-Bytys, sędziego WSA Mirosława Wincenciaka, referendarza Tomasza Oleksickiego oraz referendarza Barbary Romanczuk w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F.Z. w B. w likwidacji na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku p o s t a n a w i a oddalić wniosek Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku. Pismem z dnia 24 stycznia 2014 r. Stowarzyszenie F. Z.w B. w likwidacji, złożyło wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego NSA Ireneusza Henryka Darmochwała, sędziego NSA Grażyny Gyglaszewskiej, sędziego NSA Mieczysława Markowskiego, sędziego WSA Piotra Pietrasza, sędziego NSA Sławomira Presnarowicza, sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego, sędziego NSA Stanisława Prutisa, sędziego WSA Małgorzaty Roleder, sędziego WSA Urszuli Barbary Rymarskiej, sędziego NSA Anny Sobolewskiej-Nazarczyk, sędziego WSA Wojciecha Stachurskiego, sędziego NSA Elżbiety Trykoszko, sędziego NSA Danuty Tryniszewskiej-Bytys, sędziego WSA Mirosława Wincenciaka, referendarza Tomasza Oleksickiego oraz referendarza Barbary Romanczuk. Jako uzasadnienie przedmiotowego wniosku skarżący wskazali, ze ww. sędziowie i referendarze orzekając w sprawach skarżących działali na ich niekorzyść prawdopodobnie z naruszeniem prawa (np. poprzez odmowę udzielenia prawa pomocy, nie wyłączenia sędziego NSA Stanisława Prutisa pomimo braku jego bezstronności) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu. Instytucję wyłączenia sędziego regulują przepisy Rozdziału 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Wyłącznie sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis) reguluje przepis art. 18 ww. ustawy, zaś o wyłączeniu na żądanie lub na wniosek (iudex suspectus) traktuje art. 19 p.p.s.a., stanowiąc, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Składając wniosek o wyłączenie sędziego strona winna uprawdopodobnić przyczyny tego wyłączenia (art. 20 p.p.s.a). Sędzia zaś powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie (art. 21 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy nie wykazali w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości, co do bezstronności wymienionych sędziów i referendarzy. Samo przypuszczenie o braku bezstronności sędziego orzekającego w sprawie, bez żadnego nawet uprawdopodobnienia w tym zakresie, winno skutkować oddaleniem wniosku. Jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu wystąpienie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Uzasadnioną wątpliwością, co do bezstronności nie jest również, co należy podkreślić w kontekście powołanej we wniosku argumentacji, przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces nieobiektywnie czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09). Na uwagę zasługuje fakt, iż sędziowie i referendarze objęci wnioskiem o wyłączenie, ustosunkowując się do wniosku, złożyli do akt sprawy stosowne oświadczenia, z których nie wynika, iż istnieją jakiekolwiek okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności w niniejszej sprawie (k.34-45). W kontekście złożonych oświadczeń zauważyć należy, że brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (tak NSA w postanowieniach z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 9 grudnia 2010 r. w sprawie I OZ 934/10 "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego". W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszy wniosek, skoro skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, aby po stronie sędziów i referendarzy istniały realne okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości, co do ich bezstronności w niniejszej sprawie, to przyjąć należy, że oświadczenia złożone przez sędziów i referendarzy nie zostały skutecznie podważone. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie uprawdopodobniłą, zatem faktu jakiejkolwiek stronniczości sędziów i referendarzy w stosunku do którejkolwiek ze stron postępowania. Samo zaś przeświadczenie, że dany sędzia/referendarz jest stronniczy lub brak mu obiektywizmu w prowadzeniu sprawy nie stanowi przesłanki wyłączenia. Ponadto na uwagę zasługuje fakt, że sędziowie NSA: Stanisław Prutis, Ireneusz Henryk Darmochwał, Sławomir Presnarowicz oraz Piotr Pietrasz nie orzekają w chwili obecnej w tut. sądzie, a zatem wniosek o ich wyłączenie jest bezpodstawny. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło