II SAB/Bk 20/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.) Sędziowie sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys sędzia WSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA Anny Sobolewskiej – Nazarczyk w sprawie ze skargi J. W. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie niewydania zaświadczenia p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Anny Sobolewskiej – Nazarczyk od orzekania w sprawie niniejszej Podczas rozprawy w dniu 23 września 2010 r. w sprawie niniejszej ze skargi J. W. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie niewydania przez ten organ zaświadczenia – skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Anny Sobolewskiej – Nazarczyk. W pisemnym uzasadnieniu wniosku wywodziła, że istnieją po stronie wskazanej sędzi okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Wskazała, że postępowanie sędzi w sprawach II SA/Bk 51/05, II SAB/Bk 46/08, II SAB/Bk 47/08, II SAB/Bk 48/08, II SAB/Bk 51/08, II SAB/Bk 55/08 stanowiło obrazę przepisów art. 46 § 1, art. 50 § 1, art. 53, 54 § 1 i 2, art. 57 § 1, art. 141 § 2, art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), natomiast w sprawach II SAB/Bk 6/10 i II SAB/Bk 10/10 – doszło do naruszenia art. 149 p.p.s.a. Na tej podstawie, jak skarżąca podała, "zwątpiła" w zdolność sędzi Anny Sobolewskiej – Nazarczyk do szczegółowego, rzetelnego zapoznania się z przedmiotem skargi i wydania sprawiedliwego orzeczenia. Jako główny zarzut niweczący, zdaniem skarżącej, bezstronność wymienionej sędzi, wskazała orzekanie przez nią z pominięciem stanowiska NSA z wyroku z 28 marca 2007 r. w sprawie II OSK 208/06. W wyroku tym, jak oceniła wnioskodawczyni, NSA przesądził kwestię posiadania przez nią interesu prawnego w sprawach związanych z kwestionowanym pozwoleniem na budowę, co potwierdził WSA w Białymstoku w uzasadnieniu postanowienia w sprawie II SAB/Bk 37/08. Tymczasem, jak stwierdziła skarżąca, mimo stanowiska NSA z wyroku z 28 marca 2007 r., sędzia w sprawach II SAB/Bk 46/08, II SAB/Bk 47/08 i II SAB/Bk 48/08 odrzuciła skargi traktując jej zażalenia złożone w trybie art. 37 Kpa właśnie jako skargi i podzielając w tym przedmiocie stanowisko organu, przy czym w sprawie II SAB/Bk 48/08 przy ewidentnej i trwającej ponad rok bezczynności organu. Również odrzucenie skarg nastąpiło w sprawach II SAB/Bk 51/08 i II SAB/B 55/08. Zdaniem skarżącej postępowanie sędzi, w szczególności dopuszczenie się przez nią naruszenia ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma wpływ na stan spraw zainicjowanych przez skarżącą oraz utwierdza organy w błędnej praktyce, jak np. w sprawie II SA/Bk 51/05, w której bezpodstawnie traktowano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako stronę postępowania, a ten nie podejmował działań w zakresie wstrzymania robót budowlanych. Wskazała przykładowo na nieprawidłowe, jej zdaniem, załatwienie jej wniosku z 07 stycznia 2005 r. dotyczącego stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji Wojewody P. z 31 grudnia 2004 r. Wskazała również na sprawy II SAB/Bk 6/10 i II SAB/Bk 10/10, w których "odniosła wrażenie" nieprzygotowania sędzi i biernej postawy pozostałych członków składu sędziowskiego wobec błędów referenta. Skarżąca wywodziła, że powyższe postępowania pozostają w związku ze sprawą niniejszą II SAB/Bk 20/10, w której Wójt Gminy N. jako organ niewłaściwy wszczął i prowadził postępowanie środowiskowe bez ustalenia właściwego adresu jednej ze stron postępowania. Na tej podstawie, zdaniem skarżącej, już samo uczestnictwo sędzi Anny Sobolewskiej – Nazarczyk "może mieć wpływ na wynik orzeczenia sądu". Wnioskowana do wyłączenia sędzia złożyła oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (iudex suspectus). Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama wątpliwość strony w tym zakresie, bądź wyłącznie utrata zaufania co do bezstronności sędziego. Nie ma znaczenia zatem subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania sprawy (vide postan. NSA z 15.09.2008 r., II FZ 397/08, Lex nr 493907). Orzeczenie o wyłączeniu powinno być oparte o w pełni zobiektywizowane przesłanki dotyczące sprawy, w której wniosek został złożony. Nadto, jak zauważa się w orzecznictwie, wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia nawet prowadzenie przez niego rozprawy z naruszeniem przepisów postępowania, czy też niewłaściwa postawa sędziego oraz wadliwe prowadzenie rozprawy w innej sprawie (postanowienie NSA z 22.12.2004 r., OZ 863/04, niepubl.). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że argumentacja wniosku skarżącej nie wskazuje na istnienie po stronie Sędziego referenta okoliczności mogącej budzić wątpliwości co do jego bezstronności w tej konkretnej sprawie. Podniesienie zarzutów o, zdaniem strony, wadliwym procesowo postępowaniu w innych sprawach, czy wydaniu kilku lub nawet kilkunastu nieuwzględniających zarzutów skargi orzeczeń, ewentualnie o błędnych decyzjach co do kwalifikacji pism procesowych - nie może być podstawą twierdzenia, że mamy do czynienia z iudex suspectus. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Zatem sędziowie podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania niekorzystnych, w odbiorze strony, rozstrzygnięć, jest uruchomienie kontroli instancyjnej i w ten sposób poddanie orzeczenia ocenie sądu wyższej instancji. Natomiast nawet fakt wielokrotnego wydania niekorzystnych dla strony rozstrzygnięć przez tego samego sędziego – nie oznacza, że utracił on przymiot bezstronności. Podobnie podważenie przez stronę prawidłowości sposobu procedowania, przygotowywania się sprawy do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, nie uzasadnia w sposób wiarygodny istnienia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, działającego w ramach zagwarantowanej konstytucyjnie niezawisłości, natomiast również może być kwestionowane instancyjnie. Skarżąca wskazała, że Sędzia będąca referentem w sprawie niniejszej nie respektuje stanowiska NSA z wyroku w sprawie II OSK 208/06, czym narusza przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie składu rozpoznającego wniosek o wyłączenie, nie przesądza to o dyskryminującym traktowaniu skarżącego czy nadużywaniu władzy sądowej, natomiast pozostaje w sferze niezawisłego wykonywania czynności sędziowskich. Również zarzut kilkakrotnego "odrzucenia skargi" nie może mieć jakiegokolwiek znaczenia dla rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Rozstrzygnięcie jest podejmowane przez sąd w składzie trzyosobowym lub jednoosobowym, na podstawie przepisów prawa mających zastosowanie w konkretnym przypadku. Brak zgody skarżącej na treść zapadłego w sprawie orzeczenia może być, jak wyżej wspomniano, uzewnętrzniony poprzez złożenie środka zaskarżenia. Nie może ujść uwadze, że Sędzia referent złożyła oświadczenie o braku po jej stronie okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Tytułem uzupełnienia wskazać należy, że skład rozpoznający przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego nie stwierdził również z urzędu w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. (iudex inhabilis). Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.