II SAB/Bk 21/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.W. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości skarżącego p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi A.C.-R. od Skarbu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.- Skargę nadaną drogą pocztową w dniu [...] lipca 2004 r. A.W. zarzucił Wójtowi Gminy G. bezczynność w sprawie dotyczącej rozgraniczenia jego nieruchomości położonej w P. z nieruchomościami sąsiednimi. Podał, że żądanie rozgraniczenia zgłosił po raz pierwszy w 2001 r. a ponowił w kwietniu 2004 r., a organ administracji nie wszczął w sprawie postępowania. Wójt Gminy G. wniósł o oddalenie skargi twierdząc, iż jest przedwczesna ponieważ została skierowana do sądu bez uprzedniego rozpatrzenia zażalenia na bezczynność skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. ustalił i zważył, co następuje: Z akt administracyjnych wynika bezspornie, że A.W. wnioskował o przeprowadzenie rozgraniczenia jego nieruchomości położonej w P. a oznaczonej numerem geodezyjnym [...]/22 z działkami sąsiednimi co najmniej od 2003 r. oraz że na pewno ponowił wniosek o rozgraniczenie w piśmie z [...] kwietnia 2004 r., które wpłynęło do Urzędu Gminy G. w dniu [...] kwietnia 2004 r. W odpowiedzi na to pismo organ I instancji poinformował skarżącego pismem z [...] czerwca 2004 r., że sprawa nie może być załatwiona w terminie, bowiem dokumenty dotyczące wydzielenia działki Nr [...]/22 znajdują się w Sądzie Rejonowym w S. a nadto organ zwrócił się do skarżącego o "... uzgodnienie spraw finansowych i wskazanie (...) uprawnionego geodety, do którego ma (...) zaufanie (...)" i poinformował końcowo stronę, że "(...) wyznaczenie i upoważnienie biegłego geodety do wykonania rozgraniczenia nie należy do kompetencji gminy (...)". Po otrzymaniu tego pisma skarżący w dniu [...] lipca 2004 r. nadał do sądu administracyjnego niniejszą skargę na bezczynność wójta, a także drugim pismem nadanym w tej samej dacie zakwestionował opieszałość wójta w skardze skierowanej do Starosty Powiatowego w S., która jako zażalenie na bezczynność organu I instancji wpłynęła w dniu [...] lipca 2004 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. SKO w S. postanowieniem z [...] lipca 2004 r. uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Wójtowi Gminy G. dodatkowy miesięczny termin do załatwienia sprawy przez wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Z akt administracyjnych i dalszych ustaleń sądu wynika, że Wójt Gminy G. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe i jest ono w toku. Wójt Gminy G. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Wyczerpanie trybu zaskarżenia sprawy w stadium postępowania administracyjnego jest zatem warunkiem dopuszczalności skargi (vide: postanowienie NSA z 14 marca 1999 r. sygn. III SA 7254/98, lex nr 43843). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne i możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany art. 37 kpa, bowiem zażalenie, o którym mowa w podanym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem odwoławczym w rozumieniu powołanego wcześniej art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 cytowanej ustawy. Przepis art. 37 kpa stanowi wprost, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia. Art. 52 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś, dając definicję "wyczerpania środków zaskarżenia" stanowi, że należy pod tym pojęciem rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis ten wyraża zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a zatem że nie może zostać wszczęte dopóki toczy się postępowanie administracyjne. Strony powinny dochodzić swoich praw w pierwszej kolejności w toku postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej warunek wyczerpania przed wniesieniem skargi trybu zażaleniowego nie został spełniony. Skarga do sądu na bezczynność Wójta Gminy G. została bowiem złożona w dniu [...] lipca 2004 r. (data nadania skargi w urzędzie pocztowym) i w tej samej dacie zostało wniesione też zażalenie skarżącego na bezczynność wójta skierowane do organu administracji. Zatem skarżący skierował skargę do sądu nie czekając na załatwienie sprawy w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż bez względu na formę czynności jaką podejmuje organ właściwy do rozpoznania zażalenia z art. 37 § 1 kpa – zażalenie takie można uznać za skuteczne w postępowaniu sądowym w przedmiocie bezczynności organu, dopiero po upływie okresu umożliwiającego organowi wyższego stopnia dokonanie czynności, o których mowa w art. 37 § 1 kpa, który to okres z mocy art. 35 § 3 kpa wynosi jeden miesiąc (vide: postanowienie NSA z 29 kwietnia 1998 r. sygn I SAB/Gd 8/97, lex 33599). W dacie wniesienia niniejszej skargi postępowanie zażaleniowe zostało jedynie otwarte, ale nie "wyczerpane", bowiem dla SKO w S. nie upłynął jeszcze ustawowy termin do rozpoznania zażalenia (nota bene zażalenie strony SKO w S. uwzględniło postanowieniem z [...] lipca 2004 r.). Stąd dostrzegając niedopuszczalność skargi w dacie jej wniesienia (przesłanki dopuszczalności skargi ocenia się według stanu na dzień złożenia skargi), Sąd skargę odrzucił (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).