II SAB/Bk 30/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Starosty M. w przedmiocie nie wydania uchwały dotyczącej składek członkowskich gminnej spółki wodnej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę S. D. wniósł skargę na bezczynność Starosty M. w sprawie braku podjęcia uchwały dotyczącej wskazania, za co członek Gminnej Spółki Wodnej "J." w K. ma obowiązek opłacania składek członkowskich. Skarżący, dnia [...] grudnia 2012 r. zwrócił się do Starosty M. o wydanie powyżej opisanej uchwały. Starosta M. w prowadzonej ze Skarżącym korespondencji wyjaśnił o braku podstaw do powzięcia przedmiotowej uchwały oraz przesłał Skarżącemu dwie kserokopie uchwały Walnego Zgromadzenia Delegatów GSW "J." w K. z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wysokości składki członkowskiej. S. D. złożył kolejno zażalenie (bez daty) na nie wydanie ww. uchwały, które zostało uznane, postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...], przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. za nieuzasadnione, albowiem stosunek członkostwa w spółce wodnej posiada, pomimo nadzoru i kontroli starosty, charakter cywilnoprawny, a co tym idzie, także składka członkowska ma charakter świadczenia cywilnoprawnego. Zatem kwestie związane z ustaleniem wysokości składki członkowskiej należnej spółce wodnej, mają charakter cywilno-prawny, do których nie stosuje się przepisów postępowania administracyjnego. Wskutek otrzymania powyższego postanowienia SKO w B., S. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność Starosty M. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zgodnie z normami przepisanymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez sądy administracyjne objęte zostały przede wszystkim formy władczej i jednostronnej działalności organów administracji publicznej wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 j.t., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., tj. decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, jak również postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne, zatem tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. W związku z powyższym podkreślić trzeba, że spółki wodne działają na podstawie przepisów zamieszczonych w dziale VII ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 j.t.). Zgodnie z art. 170 § 1, 2, 3 i 5 tej ustawy członek spółki wodnej jest obowiązany do wnoszenia składek i ponoszenia na jej rzecz innych określonych w statucie świadczeń, niezbędnych do wykonywania statutowych zadań spółki. Wysokość składek i innych świadczeń na rzecz spółki wodnej powinna być proporcjonalna do korzyści odnoszonych przez członków spółki, w związku z działalnością spółki. Jeżeli uchwalone przez spółkę wodną zajmującą się utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych składki i inne świadczenia nie wystarczają na wykonanie przewidzianych na dany rok zadań statutowych, starosta może wystąpić do organów spółki o podwyższenie wysokości tych składek i innych świadczeń; jeżeli spółka wodna zajmująca się utrzymaniem urządzeń wykonanych przy udziale środków publicznych, mimo wystąpienia starosty, nie podjęła odpowiedniej uchwały, starosta może, w drodze decyzji, podwyższyć wysokość tych składek i innych świadczeń. Do egzekucji składek i świadczeń, o których mowa w ust. 1, na rzecz spółki wodnej stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji należności podatkowych. Zgodnie z art. 178 ustawy Prawo wodne, nadzór i kontrolę nad działalnością spółek wodnych sprawuje starosta. Funkcję nadzoru nad działalnością tego typu spółek starosta wykonuje z urzędu, a nie na wniosek. W przypadku, gdy norma prawa materialnego ustanawia zasadę oficjalności: wszczęcia postępowania z urzędu, wyłączając zasadę skargowości, jednostka nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania, a następnie zarzucać bezczynności organu. Brak podstaw prawnych do skutecznego złożenia podania powoduje, że nie można skutecznie zarzucić bezczynności w załatwieniu sprawy (vide: wyrok NSA z 7 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1314/06, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że składka członkowska ma charakter świadczenia cywilnoprawnego a poddanie jej egzekucji administracyjnej nie pozbawia jej tego charakteru. Zgodnie z art. 2 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2012, poz. 1015 j.t.) poddanie obowiązku egzekucji administracyjnej nie przesądza o wyłączeniu sporu, co do jego istnienia lub wysokości przed sądem powszechnym, jeżeli z charakteru obowiązku wynika, że do rozpoznania takiego sporu właściwy jest ten sąd (postanowienie SN z 11 sierpnia 2004 r., sygn. akt II CK 481/03, LEX nr 271669). Kwestia dotycząca wnoszenia składek i ich wysokości przez członków spółki wodnej na jej rzecz, ma charakter świadczenia cywilnoprawnego, co oznacza, że wszelkie spory w tym zakresie podlegają kognicji sądów powszechnych. Mając powyższe na uwadze skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.