II SAB/Bk 37/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 czerwca 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Dyrektora Centrum Kultury i Rekreacji w S. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Centrum Kultury i Rekreacji w S. do załatwienia w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej wniosku T. K. z dnia [...] stycznia 2022 r.; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. nie wymierza organowi grzywny; 5. zasądza od Dyrektora Centrum Kultury i Rekreacji w S. na rzecz skarżącego T. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2022 r. T. K. (dalej również jako "skarżący") zwrócił się do D. w S. o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie informacji o wysokości środków przeznaczonych z budżetu C. w S. w roku 2021 na zadania kulturalne organizowane we wsi G. Poza tym skarżący poprosił o przekazanie informacji jakie dochody uzyskało C. w S. w roku 2021 za wynajem pomieszczeń dla Rady Seniorów Gminy S. Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. (które wpłynęło do organu [...] kwietnia 2022 r.) skarżący złożył skargę na bezczynność D. w S. w nieudzieleniu informacji publicznej, o którą wnioskował wnioskiem z dnia [...] stycznia 2022 r. Działający w imieniu skarżącego pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nie udzielenie informacji publicznej, o której udostępnienie wnosił skarżący wnioskiem z dnia [...] stycznia 2022 r., pomimo że informacja o którą wnosił stanowi informację publiczną, a adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz pomimo upływu ustawowego terminu do jego załatwienia w całości. Autor skargi wniósł o: 1) zobowiązanie D. w S. do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) zasądzenie od D. w S. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Do uznania sądu pełnomocnik pozostawił orzeczenie na podstawie art. 149 § 1a i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi wskazano, że na skutek wniosku pismem datowanym na dzień 4[...] kwietnia 2022 r. (po upływie prawie 3 miesięcy od złożenia wniosku) Dyrektor C. w S. poinformował wnioskodawcę, że wydatki poniesione w 2021 roku na obiekty wskazane w piśmie to kwoty przywołane w treści pisma. Podmiot zobowiązany nie odniósł się w żadnym zakresie do wniosku co do informacji o dochodach jakie CKiR w S. uzyskał w roku 2021 za wynajem pomieszczeń dla Rady Seniorów Gminy S.. Wobec powyższego, wniosek skarżącego nie został rozpatrzony po pierwsze w ustawowym terminie, a po wtóre nie został rozpatrzony w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2022 r. oraz o oddalenie pozostałych wniosków w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Przedmiotowy wniosek dotyczył udzielenia informacji publicznej i skierowany został do organu obowiązanego do jej udzielenia. Wniosek ten nie doczekał się realizacji zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami prawa. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej: "u.d.i.p."), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Podkreślenia wymaga, że istotą skargi na bezczynność jest to, aby w przypadku uwzględnienia skargi sąd zobowiązał organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Oceniając czy organ pozostaje w bezczynności, sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania. Z treści art. 149 § 1 p.p.s.a wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu po wniesieniu skargi na bezczynność wyłącza możliwość zobowiązania organu do załatwienia sprawy. W rozpatrywanym przypadku nie ulega wątpliwości, że organ nie udzielił skarżącemu żądanych informacji w terminie wynikającym z ustawy, ani też nie poinformował w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o braku możliwości udzielenia informacji w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku ze wskazaniem powodów opóźnienia i nowego terminu załatwienia wniosku. Na dzień złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, gdyż nie udzielił pełnej informacji publicznej w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W dniu [...] kwietnia 2022 r. organ udzielił odpowiedzi w zakresie wydatków CKiR na działania kulturalne skierowane do mieszkańców miejscowości G.. Odpowiedź na drugie zagadnienie dotyczące dochodów uzyskanych przez CKiR w roku 2021 za wynajem pomieszczeń dla Rady Seniorów Gminy S. organ udzielił już po otrzymaniu skargi, przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r. Z tego powodu bezprzedmiotowe stało się orzekanie o zobowiązaniu organu do udzielenia informacji i sąd umorzył postępowanie w tym zakresie, co też znalazło swój wyraz w pkt 1 sentencji wyroku, a podstawę ku temu stanowi przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Taki sposób rozstrzygnięcia, będący następstwem podjęcia przez organ stosownego działania po wniesieniu skargi na bezczynność, nie zwalnia jednak sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie organ dopuścił się bezczynności i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku, stwierdzając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności. Przy czym dla stwierdzenia stanu bezczynności nie mają znaczenia takie okoliczności jak urlop, czy zwolnienie lekarskie Dyrektora CKiR. Dla stwierdzenia bezczynności wystarczające jest stwierdzenie obiektywnego stanu rzeczy w postaci braku reakcji na określone, wymagane prawem sytuacje. Stwierdzenie bezczynności lub jej braku nie jest uzależnione od zawinienia podmiotu zobowiązanego do działania prawem określonego. Czyniąc zadość obowiązkowi nałożonemu przepisem art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, że bezczynność organu nie miała cech wskazujących na to, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z akt wynika, że organ udzielił częściowej odpowiedzi jeszcze przez wniesieniem skargi do sądu. Po wniesieniu skargi odpowiedział zaś na pominięte wcześniej zagadnienie. Brak jest przesłanek do uznania, że nieudzielenie informacji publicznej w ustawowym terminie było celowym i nacechowanym złą wolą opóźnieniem rozpatrzenia wniosku skarżącego. Opóźnienie w udzieleniu stronie żądanych informacji wynikało z zaniedbania obowiązku takiego zorganizowania pracy, aby podczas nieobecności Dyrektora spowodowanej chorobą, czy też urlopem, możliwe było niezakłócone działanie C. Niemniej w okolicznościach tego przypadku nie może być mowy o kwalifikowanym naruszeniu prawa. Z tego też powodu sąd orzekł stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. jak w punkcie 3 sentencji wyroku. Skarżący pozostawił do uznania sądu orzeczenie o ewentualnej grzywnie. Sąd uznał, że powyższe okoliczności uzasadniały odstąpienie od wymierzenia grzywny. Celem grzywny jest oddziaływanie mobilizujące i prewencyjne na organ. W przypadku, gdy sąd zobowiązuje pozostający w bezczynności organ do załatwienia sprawy, grzywna jest środkiem mającym dodatkowo wzmocnić to zobowiązanie, stanowiąc jednocześnie karę za szczególnie naganny przypadek zwłoki. Zdaniem sądu, z taką szczególnie naganną sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Poza tym sąd nie stwierdził aby doszło do rażącego naruszenia prawa. Brak było zatem podstaw do wymierzenia grzywny. Dlatego w tym zakresie sąd orzekł jak w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł natomiast po myśli art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Do kosztów tych zaliczono uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika, które zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 265) wynosi 480 zł, jak też opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł). Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.