II SAB/Bk 45/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. T. na bezczynność Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci nagrania rozmowy telefonicznej. 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi I. M. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 328,75 (trzysta dwadzieścia osiem złotych siedemdziesiąt pięć groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych: J. T. w dniu 20 marca 2007r. wystąpił do Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w B. (dalej powoływanego: SP ZOZ WSPR w B.) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej danych związanych z interwencją pogotowia ratunkowego w dniu 28 maja 2004r. we wsi G. [...] w sposób przetworzony lub naturalny, w celu zapoznania się z dokumentami oraz nagraniem wezwania zespołu karetki pogotowia, cele sporządzenia kopii. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ pismem z dnia 6 marca 2008r. zwrócił się do J. T. o sprecyzowanie wniosku i wskazanie, czy wniosek dotyczył udostępnienia dokumentacji medycznej w związku z korzystaniem ze świadczeń medycznych zakładu w dniu 28 maja 2004r. oraz o wskazanie sposobu udostępnienia dokumentacji medycznej, tj. określenia czy dokumentacja ma być udostępniona do wglądu, wydana w oryginale, czy też sporządzone mają być z niej wyciągi, odpisy lub kopie. J. T. w odpowiedzi na powyższe pismo wniósł o wyznaczenie terminu do zapoznania się z treścią dokumentacji oraz nagraniem wezwania karetki pogotowia. Jednocześnie, ze względu na stan zdrowia, wyznaczył swojego syna – S. T. do zapoznania się z przedmiotową dokumentacją. W wyznaczonym terminie SP ZOZ WSPR w B. udostępniła S. T., legitymującemu się upoważnieniem udzielonym przez J. T., całą dokumentację związaną z udzieleniem pomocy medycznej w dniu 28 maja 2004r. Pismem z dnia 28 maja 2008r. pełnomocnik J. T.– S. T. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność SP ZOZ WSPR w B. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej w zakresie zarejestrowanego nagrania z wezwania karetki pogotowia do J.T. W uzasadnieniu oświadczył, iż Pogotowie Ratunkowe w B. P. przekazało całą dokumentację medyczną wraz z nagraniem rozmowy S. T. z dyspozytorem Pogotowia do B. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie informując, iż całość dokumentacji związanej z udzieleniem pomocy medycznej na rzecz J. T. została udostępniona jego synowi – S. T. Dodatkowo podniósł, iż SP ZOZ WSPR w B. prowadzi dokumentację medyczną zgodnie z treścią Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2006r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej oraz sposobu jej przetwarzania, sporządza i archiwizuje dokumentację przewidzianą prawem. Z uwagi zaś na brak wymogów dotyczących sporządzania i archiwizowania zgłoszeń kierowanych do dyspozytorów pogotowia w formie nagrań, SP ZOZ WSPR w B. nie posiada nagrania z wezwania karetki pogotowia do J. T., o czym poinformowano zarówno skarżącego, jak i jego pełnomocnika. W piśmie procesowym z dnia 20 sierpnia 2008r. organ uzupełniająco wyjaśnił, iż dokumentacji medyczna SP ZOZ WSPR w B. prowadzona jest zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. Nr 64, poz. 565 ze zm.), tj. w postaci pisemnej i w takiej też formie została przekazana pełnomocnikowi skarżącego. Organ nie przedstawił natomiast dokumentacji w postaci elektronicznej, albowiem taką dokumentacją nie dysponuje. Pełnomocnik skarżącego adw. I. M. w piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2008r. uzupełniając zarzuty skargi wniósł o: udostępnienie informacji publicznej związanej z interwencją Pogotowia Ratunkowego w dniu 28 maja 2008r. w postaci nagrania wezwania przez skarżącego zespołu zgłoszeniowego oraz przeprowadzenia dowodu z bilingu rozmów skarżącego. Uzasadniając powyższe żądanie pełnomocnik skarżącego podniósł, iż SP ZOZ WSPR w B. nie zaprzeczyło, że dokonało rejestracji przedmiotowych zgłoszeń, tym bardziej, że zgodnie z § 50 ust.1 rozporządzenia w zw. z art. 18 ust. 4f ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej, zarejestrowane zgłoszenia wezwań karetki pogotowia powinny być przechowywane przez 20 lat. Na rozprawie w dniu 25 listopada 2008r. pełnomocnik organu ponownie podkreślił, że SP ZOZ WSPR w B. nie posiada nagrań rozmów telefonicznych dotyczących wezwania karetki pogotowia do skarżącego, gdyż przedmiotowe wezwanie kierowane było do terenowej placówki pogotowia w B. P., która w ogóle nie rejestrowała rozmów telefonicznych dotyczących wezwań karetki pogotowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga na bezczynność podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej: p.p.s.a. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), obejmuje również bezczynność organów. Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.). Dla uwzględnienia skargi na bezczynność konieczne jest, zatem uprzednie ustalenie, że istnieje określony przepis prawa, który w tej konkretnej sprawie zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności. W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w czasie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (vide: J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s.196). Jeżeli, zatem w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi. Nie można, bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (vide: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467). Merytoryczne rozważania dotyczące zasadności wniesionej skargi, należy poprzedzić rozstrzygnięciem kwestii formalnej, w związku z wnioskiem organu o odrzucenie skargi, zawartym w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 §2 cytowanej ustawy). Taka właśnie sytuacja występuje w omawianej sprawie. Przedmiotem skargi jest, bowiem prawo do informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Powyższa ustawa w sposób kompleksowy reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Jednocześnie ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Wobec powyższego w przypadku, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie jest wymagane wcześniejsze wezwanie danego organu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie k.p.a. (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt II SAB/Wa 40/2006, LEX nr 265495). Uznając, zatem skargę za dopuszczalną i przechodząc do rozważań natury merytorycznej w pierwszej kolejności wyjaśnić należało, czy informacja, o której udostępnienie wystąpił skarżący w postaci nagrania rozmowy telefonicznej z wezwania karetki pogotowia, stanowi informację publiczną. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust.1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W świetle powyższych regulacji informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie. Należy, zatem uznać, że informację publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy strefy faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej oprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczący organu, bez względu na to co jest ich przedmiotem. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i te, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań także te, które tylko w części dotyczą organu, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Charakteru informacji publicznej nie mają natomiast wnioski w sprawach indywidualnych, wnioski będące postulatem wszczęcia postępowania w innej sprawie, a także wnioski dotyczące przyszłych działań organów w sprawach indywidualnych (vide: postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2002r., II SAB 105/02, Lex nr 137863, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007r., II SAB/Wa 175/06, Lex Nr 340013 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2006r., II SAB/Wa 1/06, Lex nr 197599). Uwzględniając powyższe nie ulega wątpliwości, że publiczne zakłady opieki zdrowotnej mieszczą się w zakresie podmiotowym stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, a charakter informacji, o udzielenie której wystąpił skarżący tj. nagrania rozmowy telefonicznej z wezwania karetki pogotowia odpowiada przedstawionej wyżej definicji informacji publicznej. W dalszej kolejności rozważyć, zatem pozostało, czy Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego w B. miała obowiązek udzielenia żądanej informacji, ewentualnie czy powiadamiając pisemnie skarżącego, że nie posiada żądanych dokumentów pozostała w bezczynności. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 7 ust. 1 przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych. I tak możliwe jest jej udostępnienie (art. 7 ust. 1 ustawy), jak również odmowa udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1), czy też stwierdzenie przez organ, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas organ powiadamia jedynie wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (tak: NSA w Warszawie w wyroku z dnia 25 marca 2003r., II SA 4059.02 niepublik., wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007r. sygn. akt II SA/Wa 162/07, niepublik.). Forma decyzji administracyjnej wymagana jest natomiast tylko wówczas, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 cytowanej ustawy. Pod pojęciem "odmowy udostępnienia informacji publicznej" należy rozumieć sytuację, w której organ posiada informację o charakterze publicznym, ale jej nie udostępnia z uwagi na ochronę danych osobowych, tajemnicę zawodową, służbową, państwową, skarbową, statystyczną czy inną tajemnicę ustawowo chronioną bądź prawo do prywatności (vide: wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 3301/02, Monitor Prawniczy z 2003 r. Nr 5, poz. 195). W sytuacji natomiast, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej z tego powodu, że nie dysponuje żądanymi informacjami, wówczas forma decyzji administracyjnej przewidziana dla odmowy udzielenia informacji nie jest wymagana. Z tegoż względu Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego w B. odmawiając udzielenia informacji publicznej skarżącemu ze wskazaniem, że nie posiada żądanego przez niego nagrania rozmowy telefonicznej z wezwania karetki pogotowia, nie musiał wydawać decyzji administracyjnej, a mógł to uczynić w dowolnej formie, dopuszczalną i wystarczająca formą było udzielenie pisemnej odpowiedzi. Zaznaczyć przy tym należy, że w przypadku w którym organ administracji odpowiada na wniosek o udzielenie informacji publicznej, lecz nie może podać żądanych informacji, bo ich nie ma, odpowiedź organu należy traktować jako udzielenia informacji, a nie jako bezczynność organu. W przeciwnym razie, w sytuacji, gdy organ nie ma żądanej informacji ewentualne orzeczenie sądu zobowiązujące do udzielenia informacji byłoby w ogóle niewykonalne. Nie można, bowiem zobowiązać organu do udzielenia informacji, której nie ma (tak: WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 lipca 2006r., II SA/Wa 48/06, Lex nr 271609). Podsumowując dotychczasowe rozważania uznać należy, że Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego w B. w sposób prawidłowy załatwił wniosek skarżącego z dnia 20 marca 2007r., informując, że nie posiada żądanego nagrania, albowiem wezwanie karetki pogotowia skierowane było do terenowej placówki pogotowia w B. P., która w ogóle nie rejestrowała rozmów telefonicznych dotyczących takich wezwań. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 w zw. z art. 210 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z §18 ust.1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).