II SAB/Bk 47/12

II SAB/Bk 47/12 P O S T A N O W I E N I E Dnia 13 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie wydania wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a odrzucić skargę Wnioskiem z dnia 14.02.2008 r. J. B. zwrócił się do Burmistrza S. o wydanie działek nr [...] i nr [...] oraz podjęcie niezbędnych czynności mających na celu ich wydzielenie z nieruchomości tworzących obecnie ulice S. i G., w skład których weszły. Zakreślił organowi termin na wykonanie powyższych czynności. Wskazał, że wymienione działki zostały wywłaszczone decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. nr [...] z [...].07.1983 r., której nieważność stwierdził Wojewoda P. decyzją z [...].10.2007r. Wnioskodawca identyczne żądanie przedłożył Staroście S. Ustosunkowując się do powyższego wniosku Burmistrz S. poinformował J. B. o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy i o konieczności wykazania przez niego praw do spadku po W. B., od którego wywłaszczono działki (pismo z 20.02.2008 r.), a następnie wskazał, że zgodnie z art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami w przedmiotowej sprawie właściwy jest Starosta S. (pismo z 23.04.2008 r.). Niezależnie od powyższego własne postępowanie zainicjowane wnioskiem z 14.02.2008 r. prowadził Starosta S. Pismem z 15.03.2012 r. J. B. złożył zażalenie na bezczynność Burmistrza S. w załatwieniu sprawy wydania wywłaszczonej nieruchomości. Rozpoznając przedmiotowe zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało następujące rozstrzygnięcia: - postanowieniem z [...].05.2012 r. znak [...] zwróciło wnioskodawcy podanie z 14.02.2012 r. wskazując, że jego załatwienie nie leży we właściwości organów administracji, bowiem zawiera ono żądanie wydania mające podstawę cywilnoprawną w art. 222 k.c. Właściwym do rozpatrzenia sprawy jest zatem sąd powszechny. Ten sam organ rozpoznając wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy w całości zaakceptował argumentację z postanowienia z [...].05.2012 r. i utrzymał je w mocy w dniu [...].06.2012 r.; - postanowieniem z [...].06.2012 r. znak [...] uznało za nieuzasadnione zażalenie J. B. w zakresie zarzuconej w nim bezczynności Burmistrza S. polegającej na niewydaniu postanowienia o przekazaniu sprawy z wniosku z 14.02.2008 r. według właściwości innemu organowi na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. SKO wskazało, że z dniem 11.04.2011 r. zniesiony został obowiązek wydawania takich postanowień, a przekazanie odbywa się obecnie w drodze czynności materialno – technicznej. J. B. złożył do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Burmistrza S. w załatwieniu jego wniosku z 14.02.2008 r. o wydanie nieruchomości. Wskazał, że po stwierdzeniu przez Wojewodę P. nieważności decyzji wywłaszczającej z [...].07.1983 r. Burmistrz S. wszczął z urzędu postępowanie o wydzielenie działek nr [...] i nr [...] z nieruchomości drogowych stanowiących obecnie ulice S. i G. Jego zdaniem po dokonaniu podziału działki miały mu zostać zwrócone, jednak Burmistrz opóźniał wykonanie tych czynności, co skutkowało z jego strony złożeniem spornego wniosku. Nie został on jednak potraktowany jak roszczenie cywilnoprawne lecz żądanie administracyjne i skierowany do załatwienia w postępowaniu administracyjnym, które nie zostało zakończone. Zdaniem skarżącego zachodzi wyraźna bezczynność w postępowaniu Burmistrza, który nie tylko nie załatwił sprawy potraktowanej przez niego jako administracyjna, ale też uznając swą niewłaściwość nie przekazał jej właściwemu organowi. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie jako niezasadnej wskazując, że J. B. wystąpił do Sądu Rejonowego w S. z powództwem o wydanie nieruchomości wskazanych we wniosku z 14.02.2008 r. Pozwanymi są Gmina S. oraz Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę S. Postępowanie toczy się pod sygnaturą I C [...] i jest obecnie zawieszone z uwagi na konieczność wykazania przez powoda legitymacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z treścią art. 184 zd. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej tylko w zakresie określonym w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność podstawowe znaczenie ma art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., zgodnie z którym skarga na bezczynność jest dopuszczalna wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek wydać decyzję, postanowienie lub dokonać innej czynności rozstrzygającej o prawach i obowiązkach stron – a przedmiotowych działań nie podejmuje. Przedmiotowa skarga może zatem dotyczyć tylko i wyłącznie takiej sytuacji, w której organ na wniosek uprawnionej strony nie wszczyna postępowania administracyjnego, chociaż powinien lub też nie podejmuje czynności w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Nie można zatem skarżyć bezczynności organu administracji publicznej w sytuacji, gdy nie ma on podstaw do wszczynania postępowania administracyjnego, do działania w formie władczej w zakresie swoich kompetencji i właściwości. Inaczej rzecz ujmując, skarga na bezczynność jest niedopuszczalna w sytuacji, gdy sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżący kwestionuje bezczynność Burmistrza S. w załatwieniu jego wniosku z 14.02.2008 r. dotyczącego wydania nieruchomości wywłaszczonych w 1983 r., co do których decyzję o wywłaszczeniu wyeliminowano z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia jej nieważności. Zdaniem sądu tak zakreślony przedmiot bezczynności nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, a Burmistrz S. nie miał obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie żądania zawartego we wniosku skarżącego z 14.02.2008 r. Przede wszystkim już z treści tego wniosku nie wynika żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego. Wnioskodawca wyraźnie wskazuje, że chodzi mu o zwrot oznaczonych działek pod rygorem wystąpienia o ich wydanie na drogę sądową (stwierdził: "w przypadku niewydania wymienionych wyżej nieruchomości wystąpię do Sądu o eksmisję"). Jak słusznie zauważyło SKO w postanowieniu z [...].05.201 r., którym zwrócono skarżącemu podanie z 14.02.2008 r. – należało rozróżnić żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości mające podstawę w przepisach ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz żądanie wydania nieruchomości realizowane na drodze cywilnej na podstawie art. 222 k.c. Przedmiotowe rozróżnienie było o tyle uzasadnione, że - jak wynika z wniosku z 14.02.2008 r. - stwierdzono nieważność decyzji wywłaszczeniowej. To wskazywało na możliwość zakwalifikowania żądania wyłącznie jako cywilnego, bowiem wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest składany w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym decyzji wywłaszczeniowej, ale przy niezrealizowaniu celu wywłaszczenia, co wynika z art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powyższa konkluzja co do cywilnego charakteru i drogi załatwienia żądania z 14.02.2008 r. znajduje potwierdzenie w informacji zawartej w odpowiedzi na skargę. Wynika z niej złożenie przez J. B. powództwa o wydanie nieruchomości wymienionych w powyższym żądaniu. Uzasadnione jest zakwalifikowanie pisma z 14.02.2008 r. jako wezwania przedsądowego, a tym samym podlegającego załatwieniu nie w drodze administracyjnej, ale cywilnej. W konsekwencji przedmiotowe pismo nie mogło doprowadzić do wszczęcia postępowania administracyjnego przed Burmistrzem S., ani też nie ma podstaw do twierdzenia o pozostawaniu przez ten organ w bezczynności w jego władczym załatwieniu. Skoro o bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a można mówić wyłącznie w sprawie administracyjnej, to brak jest podstaw do stwierdzania bezczynności organu w sprawie cywilnej. Tytułem wyjaśnienia wskazać natomiast należy na treść art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Przepis ten w zasadzie mógłby być zastosowany przez Burmistrza S., o ile ten prawidłowo zakwalifikowałby podanie z 14.02.2008 r. jako przedsądowe wezwanie w sprawie cywilnej. Brak jest jednak podstaw do dokonywania merytorycznej oceny wystąpienia bezczynności tego organu skoro sprawa ma charakter cywilny, a zwrot podania ze wskazaniem jako właściwego sądu powszechnego nastąpił postanowieniem SKO z [...].05.2012 r. Zgodzić się natomiast należy z SKO, że brak było podstaw do wydawania przez Burmistrza S. postanowienia o przekazaniu sprawy według właściwości w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a., skoro od dnia 11.04.2011 r. takiego postanowienia się nie wydaje, a przekazanie sprawy następuje w drodze czynności materialno – technicznej niepodlegającej zaskarżeniu (vide postanowienie NSA z 18.01.2012 r., I OSK 38/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Reasumując stwierdzić należy, że sprawa o wydanie nieruchomości wywłaszczonej w sytuacji, gdy decyzja o wywłaszczeniu została wyeliminowania z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności, ma charakter cywilny i nie pozostaje we właściwości organów administracji publicznej. W konsekwencji nie jest dopuszczalna skarga na bezczynność organów administracji w załatwieniu takiej sprawy wniesiona na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.