II SAB/Bk 49/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. N. na bezczynność Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w H. w przedmiocie bezczynności w sprawie drogi przeciwpożarowej p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu J. N. uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 (sto) złotych. , J. N. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w H. zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, poprzez niewydanie postanowienia lub decyzji administracyjnej w sprawie przebiegu drogi pożarowej przy bloku mieszkalnym (działka nr [...] przy ul. [...]. Organowi zarzucił naruszenie praworządności, nieprzestrzeganie prawa i interesu skarżącego. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Opisał szczegółowo przebieg korespondencji ze skarżącym w celu wykazania, że dla przedmiotowego obiektu zapewniona jest droga pożarowa. Zdaniem organu skarga powinna zostać odrzucona, ze względu na fakt, iż wskazane w treści skargi zarzuty dotyczące naruszenia praworządności, nieprzestrzeganie prawa i interesu skarżącego przez Komendanta Powiatowego PSP w H. nie znajdują się w katalogu spraw objętych kontrolą przez sądy administracyjne w myśl art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a."). Ponadto organ podniósł, że po stronie skarżącego brak jest legitymacji do wniesienia skargi, w kwestii przeprowadzonych kontroli przez KP PSP w H. wobec Spółdzielni Mieszkaniowej, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wówczas podlega ona odrzuceniu. Stosownie zaś do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; (5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; (7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; (8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; (9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z powyższego, skarga do sądu administracyjnego kwestionująca bezczynność, może być wniesiona tylko wówczas, gdy organ jest zobowiązany do podjęcia określonego aktu lub czynności, tj. gdy wpłynie w tym zakresie konkretne żądanie podlegające załatwieniu rozstrzygnięciem władczym, lub gdy organ jest zobowiązany podjąć takie rozstrzygnięcie z urzędu w określonym terminie, a także gdy wydanie takiego rozstrzygnięcia przewiduje przepis prawa. Natomiast kontrola sprawowana przez sąd administracyjny nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na zaniechanie organów, gdy przepis prawa nie przewiduje obowiązku podjęcia działania przez organ. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi do tutejszego sądu jest zdaniem skarżącego bezczynność, naruszenie praworządności, nieprzestrzeganie prawa i interesu skarżącego przez Komendanta Powiatowego PSP w H. w sprawie dotyczącej niezapewnienia drogi pożarowej dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego w H. przy ul. [...], którego zarządcą jest Spółdzielnia Mieszkaniowa w H. Z nadesłanych wraz ze skargą akt wynika, że skarżący w latach 2018-2019 kierował korespondencję do różnych służb (Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w H., Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w H., Komendy Powiatowej Policji w H.), dotyczącą niezapewnienia drogi pożarowej dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Z treści pism kierowanych przez skarżącego do Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w H. wynika, że wyraża on dezaprobatę dla odpowiedzi organu, który informował skarżącego o przeprowadzonych na ww. obiekcie czynnościach kontrolno-rozpoznawczych oraz ustaleniach wskazujących, że ma on zapewnioną drogę pożarową. Skarżący zarzucał w tych pismach nieznajomość i lekceważenia przepisów prawa, niekompetencję oraz zapewniał o użyciu wszelkich środków prawnych aby ich adresat poniósł konsekwencje karne i służbowe. Zdaniem więc Sądu, inicjująca przedmiotowe postępowanie skarga ma charakter skargi składanej w trybie art. 227-240 k.p.a. Taki charakter sprawy wynika nie tylko z treści pism i skarg samego skarżącego, ale i pism wystosowanych do skarżącego przez organ. Należy podkreślić, że uprawnienie do składania petycji, skarg i wniosków jest prawem konstytucyjnym, przewidzianym w art. 63 Konstytucji RP, które przysługuje każdemu, zarówno w interesie własnym, innej osoby, jak i w interesie społecznym (art. 221 § 3 k.p.a.). Jak wynika z powyższych regulacji sąd administracyjny nie jest właściwy ani do rozpatrzenia takiej skargi, ani też przeprowadzenia kontroli postępowania skargowego prowadzonego przez organ, ponieważ nie nadzoruje działalności organów administracji państwowej, a do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności zaskarżonych czynności, aktów i decyzji administracyjnych oraz bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach, w których owe czynności, akty i decyzje są wydawane. Przepisy o postępowaniu skargowo-wnioskowym, zamieszczone w dziale VIII k.p.a., nie mają zatem zastosowania do postępowania sądowo-administracyjnego. Innymi słowy, skarga składana w trybie art. 227 k.p.a. nie może skutecznie uruchomić merytorycznej kontroli sądowo-administracyjnej. Sąd administracyjny ocenia bowiem zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty lub bezczynność organów administracji – mieszczące się w katalogu art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., a takie akty, jak wynika z dokumentacji dołączonej do sprawy nie zostały w sprawie wydane. W sprawach dotyczących postępowania skargowego, uregulowanego w dziale VIII k.p.a., nie przysługuje zatem skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 948/06, postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1110/04, postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 394/16, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje bowiem możliwości kontroli przez wojewódzki sąd administracyjny postępowania dotyczącego rozpoznania skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a., zarówno w odniesieniu do czynności podejmowanych przez właściwy organ jak i ewentualnej jego bezczynności. W konsekwencji należało uznać, że złożona w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Komendanta Powiatowego PSP w H. nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Z tych względów Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 p.p.s.a. o odrzuceniu skargi. O zwrocie wpisu postanowiono w myśl art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.