II SAB/Bk 5/12

II SAB/Bk 5/12 P O S T A N O W I E N I E Dnia 05 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.) Sędziowie sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał sędzia WSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 05 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wyłączenie od orzekania w sprawie sędzi Małgorzaty Roleder w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Wojewody P. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty H. o pozwoleniu na budowę p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędzi WSA Małgorzaty Roleder od orzekania w sprawie niniejszej. Pismem z 24.05.2012 r. (k. 68-70) J. W. złożyła w sprawie niniejszej, z jej własnej skargi na przewlekłość postępowania Wojewody P., wniosek o wyłączenie od orzekania sędzi WSA Małgorzaty Roleder. Jako główny powód wyłączenia wskazała błędne, jej zdaniem, procedowanie sędzi w sprawach: II SAB/Bk 46/11 – w której nie stwierdziła, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz odmówiła sprostowania własnego błędu, II SAB/Bk 36/11 – w której nie sprostowała mylnie użytego w sentencji sformułowania "odrzucić skargę", co doprowadziło do dwoistości rozstrzygnięć w tej sprawie i sprawie II SAB/Bk 46/11 zainicjowanych tą samą skargą, II SAB/Bk 38/11 – w której uczestniczyła w składzie orzekającym, który nie dostrzegł rażącej bezczynności w postępowaniu organu. Zdaniem skarżącej istnieje obawa, że również w przedmiotowej sprawie dojdzie do powyższych uchybień, które stały się – w wymienionych sprawach – podstawami skarg kasacyjnych złożonych przez skarżącą. Zakwestionowała ona również fakt wyznaczania sędzi do kolejnych spraw, w których skarżąca jest stroną np. II SAB/Bk 5/12, mimo posiadania przez sąd wiedzy o jej obawach co do bezstronności sędzi. J. W. wskazała również na nierozpoznane zażalenie na postanowienie WSA w Białymstoku z 22.03.2012 r. o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędzi Małgorzaty Roleder. Stwierdziła, że nie jest w stanie wymienić wszystkich błędów tej sędzi, natomiast sąd nie powinien uwzględniać - orzekając w przedmiocie jej wyłączenia – "do jakich celów zostanie spożytkowane orzeczenie o rażącym naruszeniu prawa", którego skarżąca domagała się w sprawach błędnie osądzonych w tym zakresie przez wymienioną sędzię. Wskazała na orzecznictwo SN i TK wyjaśniające, jej zdaniem, instytucję wyłączenia sędziego. Wnioskowana do wyłączenia sędzia złożyła oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu, bowiem w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie sędzi Małgorzaty Roleder od orzekania. Spośród dwóch kategorii przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziego od rozpoznawania sprawy uregulowanych w art. 18 § 1 i art. 19 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., złożony w sprawie niniejszej wniosek odwołuje się do jednej z nich – uzasadniającej wyłączenie z uwagi na występowanie takich okoliczności, które mogą wywołać uzasadnioną wątpliwości strony co bezstronności sędziego w danej sprawie. Nie inaczej należy bowiem interpretować wskazywanie, że sędzia nienależycie – zdaniem strony – rozstrzygnął jej skargi w innych sprawach. Odnośnie podstawy wyłączenia z art. 19 p.p.s.a. wypracowano w orzecznictwie stanowisko, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna, a nadto powinna mieć charakter obiektywny, a nie wyłącznie oparty na subiektywnym odczuciu strony. Jak wskazał NSA w postanowieniu z 26.01.2012 r. w sprawie II FZ 15/12 strona powinna uprawdopodobnić, że niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie, będące źródłem jej wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikało z okoliczności zewnętrznych lub wewnętrznych, leżących po stronie tego sędziego i mających wpływ na obiektywizm jego działania, że okoliczności te dalej istnieją i również dla obiektywnego obserwatora wynik postępowania w sprawie osądzonej przez sędziego, którego wniosek dotyczył, będzie zależny od tych właśnie okoliczności (związanych ze stosunkiem osobistym, ekonomicznym) – orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Uprawniony jest w związku z tym wniosek, że co do zasady uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia prowadzenie przez niego sprawy z naruszeniem – zdaniem strony - przepisów postępowania, o ile nie ma ono podstaw w innych okolicznościach niż ocena prawna sprawy dokonana w ramach niezawisłości sędziowskiej. Rozpoznając w tym kontekście przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego stwierdzić należy, że zarzuty skarżącej mają charakter stricte zarzutów procesowych i opierają się na zakwestionowaniu konkretnej treści rozstrzygnięć w sprawach II SAB/Bk 46/11, II SAB/Bk 38/11, a nie na wskazaniu okoliczności obiektywnych podważających bezstronność sędziego. Zamieszczenie przez sędziego w orzeczeniu stwierdzenia, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa jest wynikiem jego niezawisłej oceny. Strona nie wiąże treści tych sformułowań z żadnymi innymi okolicznościami pozaprocesowymi, odwołującymi się do powiązań sędziego ze stroną, z organem, pozostawania sędziego w jakimś stosunku zależności, który wpływa na ocenę prawną rozpoznawanych przez niego spraw. O procesowym charakterze zarzutów świadczy chociażby fakt podniesienia ich, jak sama strona wskazuje, w skargach kasacyjnych. Świadczy to o tym, że nie mają one charakteru pozaprawnego. Również taki sam charakter ma zarzut dotyczący skutków wydania postanowienia o odrzuceniu skargi w sprawie II SAB/Bk 38/11 i wyroku zobowiązującego do wyeliminowania bezczynności w sprawie II SAB/Bk 46/11. Z kolei w sprawie II SAB/Bk 4/12, w której tutejszy sąd oddalił wniosek o wyłączenie sędzi Małgorzaty Roleder – wyeliminowana już została zawisłość postępowania wpadkowego w przedmiocie wyłączenia, bowiem z urzędu składowi orzekającemu jest wiadomo, że NSA postanowieniem z 08.05.2012 r. w sprawie II OZ 345/12 oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Białymstoku z 22.03.2012 r. Co prawda orzeczenie NSA nie jest jeszcze dostępne w CBOSA, jednak skarżąca jako strona tego postępowania powinna je otrzymać. Natomiast oddalenie przez tutejszy sąd wniosków skarżącej o wyłączenie sędzi Małgorzaty Roleder od orzekania w sprawach II SAB/Bk 21/12, II SAB/Bk 20/12, II SAB/Bk 19/12 i złożenie od nich zażaleń do NSA nie wyklucza merytorycznego rozpoznania wniosku o wyłączenie tej sędzi w sprawie niniejszej, zwłaszcza że w wymienionych wyżej sprawach nie podzielono stanowiska skarżącej co do występowania powodów wyłączenia. Odnośnie przywołanego przez skarżącą orzecznictwa dotyczącego instytucji wyłączenia sędziego to stwierdzić należy, że wynika z niego obowiązek wyłączenia sędziego zawsze wówczas, gdy powstają wątpliwości co do jego bezstronności oraz konieczność obiektywnego charakteru tych wątpliwości. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej, co wyżej wskazano. Jeszcze raz podkreślić należy, że sam fakt, iż strona podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowości w wykonywaniu przez sędziego swych obowiązków procesowych, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego. Zdaniem składu orzekającego w sprawie nie zachodzą również ustawowe powody do wyłączenia sędzi Małgorzaty Roleder od orzekania w sprawie, wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a. Nie bez znaczenia dla oddalenia wniosku o wyłączenie jest również okoliczność złożenia oświadczenia przez sędziego o braku podstaw do jego wyłączenia, które to oświadczenia korzysta z domniemania prawdziwości ze względu na autorytet sprawowanego urzędu. Jedynie na marginesie wskazać należy, że złożenie przez stronę kilku wniosków o wyłączenie konkretnego sędziego nie wyklucza jego wyznaczania do kolejnych spraw z udziałem tej samej strony, zwłaszcza gdy wnioski te są oddalane, a sam sędzia w żadnej ze spraw nie dostrzega podstaw do wykluczenia swojego udziału. Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.