II SAB/Bk 51/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 02 grudnia 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. W. na bezczynność P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie niezałatwienia zażalenia na bezczynność organu w przedmiocie niewstrzymania wykonania robót budowlanych p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. przyznać adwokatowi M. H. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Skargą złożoną w dniu [...] lipca 2008 r. (data nadania) J. W. zarzuciła P. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. bezczynność w przedmiocie nie załatwienia - w trybie art. 37 § 1 kpa - jej zażalenia na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H., złożonego w dniu [...] lutego 2008 r. w sprawie nie wstrzymania wykonania robót budowlanych na działce nr [...] we wsi I. gmina N. oraz nie powstrzymania się z wydaniem decyzji [...] czerwca 2006 r. Jednocześnie skarżąca podważyła pod względem prawnym stanowisko organu nadzorczego wyrażone w trybie art. 37 § 2 kpa w postanowieniu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] o odmowie wyznaczenia P. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dodatkowego terminu do załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wskazał, że pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. o nr [...] udzielił odpowiedzi skarżącej na jej wystąpienia w przedmiocie zabudowy działki o nr geod. [...] we wsi I., w tym na zażalenie z dnia [...] lutego 2008 r., dotyczące wskazywanej przez J. W. bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w zakresie wstrzymania robót budowlanych. Końcowo organ podniósł, iż czynność organu wyższego stopnia podjęta w następstwie rozpatrzenia zażalenia na bezczynność organu I instancji nie podlega zaskarżeniu do sądu. Na tej podstawie organ wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na bezczynność P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z treści skargi wynika, że brak działania w sprawie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest zarzucany temu organowi w związku z niewłaściwym, zdaniem strony, rozpatrzeniem skargi na bezczynność organu I instancji, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w przedmiocie wniosku skarżącej z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie wstrzymania robót budowlanych dotyczących zbiornika na gnojowicę znajdującego się na działce o nr geod. [...] we wsi I.. Czynności zaś podejmowane przez organ wyższego stopnia nad organem I instancji w związku z zażaleniem strony na brak działania w sprawie organu I instancji są czynnościami niepodlegającymi zaskarżeniu do sądu administracyjnego (vide: postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. II SA/Ka 767/04). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a artykułu 3 § 2 w/w ustawy, tj. decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, jak również postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. W myśl tego przepisu zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Rozstrzygnięcie w przedmiocie załatwienia przez organ II instancji zażalenia na bezczynność organu I instancji niezależnie od formy nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wydał postanowienia w przedmiocie zażalenia na bezczynność organu I instancji, a na zażalenie skarżącej odpowiedział pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. o nr [...]. Nie mniej jednak, nie miało to zasadniczego znaczenia, bowiem gdyby nawet organ ten wydał takie postanowienie to i tak byłoby ono niezaskarżalne. Zaskarżanie bezczynności organu do sądu administracyjnego jest możliwe tylko w odniesieniu do postanowień zaskarżalnych, ewentualnie kończących postępowanie lub rozstrzygających sprawę, co do istoty. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. I OSK 306/05 (LEX nr 196463) rozstrzygnięcie organu II instancji w przedmiocie bezczynności organu I instancji nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, nie przysługuje też od niego zażalenie. Jest to postanowienie wynikające w toku postępowania, lecz nie rozstrzygające, co do istoty sprawy. Tego rodzaju postanowienia nie podlegają zaś zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Podobnie w wyroku z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 572/1999 (Lex 54803) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu (...) i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne." Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. w wyroku z dnia 4 grudnia 2006 r. w sprawie II SA/Bk 14/06 (LEX nr 284727) podkreślił, iż (...) przy ocenie dopuszczalności skargi sądowoadministracyjnej na bezczynność organu znaczenia decydującego nie może mieć (...) sposób rozpoznania takiego zażalenia przez organ wyższego stopnia. Niezależnie od formy załatwienia przez organ wyższego stopnia zażalenia na bezczynność organu I instancji, stronie zostaje bowiem otwarta droga do podniesienia przed sądem administracyjnym bezczynności organu I instancji. Nie podlega natomiast zaskarżeniu do sądu administracyjnego czynność organu wyższego stopnia podjęta w następstwie rozpatrzenia zażalenia na bezczynność organu I instancji. Teza ta poparta jest także w literaturze, gdzie warunkuje się wniesienie skargi na bezczynność organu I instancji, a nie organu wyższego stopnia (vide: J. Borkowski [w] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 285). Także obecny skład sądu popiera powyższe stanowisko. Rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia (niezależnie od jego formy) w przedmiocie bezczynności organu I instancji jako nie mieszczące się w kategorii postanowień, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., skutkuje tym, że nie może być przedmiotem skargi na bezczynność organu, wniesionej do sądu administracyjnego. W tej sytuacji niniejszą skargę jako niepodlegającą rozpoznaniu przez sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało odrzucić. Marginalnie podnieść należy, iż zarzuty dotyczące postępowania przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego nie podlegają kognicji sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł oraz opłatę skarbową za udzielone pełnomocnictwo w kwocie 17 zł.