II SAB/Bk 51/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi T. D. na bezczynność P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w przedmiocie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu 1 sierpnia 2014 r. (data nadania pocztowego) T. D. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. polegającą na niewydaniu przez ten organ postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec obwinionych. Skarżący podał, iż w dniu 16 kwietnia 2014 r. zwrócił się z wnioskiem do ww. organu w przedmiocie wszczęcia postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w S. W dniu 11 czerwca 2014 r. organ poinformował go, że wnioskowi nadano formalny tok, a następnie w dniu 4 czerwca 2014 r. wskazano, że w sprawie nie będzie wszczynane postępowanie dyscyplinarne, ponieważ w zachowaniu wymienionych we wniosku funkcjonariuszy Policji organ nie doszukał się czynów świadczących o naruszeniu dyscypliny służbowej. W rezultacie organ zaniechał wydania w tej sprawie postanowień w trybie art. 135 ust. 2 Ustawy o Policji. Dalej skarżący wyjaśnił, że w związku z powyższym zachowaniem Komendanta Wojewódzkiego, w dniu 17 czerwca 2014 r. zwrócił się do organu nadrzędnego, tj. Komendanta Głównego Policji w B. z pisemnym zażaleniem na bezczynność. Ponadto w tej samej dacie skarżący wezwał Komendanta Wojewódzkiego do usunięcia naruszenia prawa. Ten zaś odmówił pismem w dniu 23 czerwca 2014 r. Końcowo skarżący zarzucił, że organ pozbawia go również prawa do wglądu w akta tej sprawy, uniemożliwiając mu w ten sposób odniesienie się do ich zawartości. Z uwagi na powyższe w niniejszej sprawie organ nie tylko dopuszcza się naruszenia prawa poprzez zaniechanie wydania postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, ale i również poprzez ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądowej kontroli postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę P. Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Organ wyjaśnił, że na skutek trzech wniosków złożonych przez skarżącego, w których ww. domagał się wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec imiennie wskazanych tam funkcjonariuszy policji, Komendant Wojewódzki wszczął stosowne czynności wyjaśniające. W trakcie tego postępowania organ ustalił brak przesłanek do wszczęcia w stosunku do tych osób procedur dyscyplinarnych w oparciu o przepisy ustawy o Policji. Brak pożądanego przez wnioskodawcę skutku w postaci wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie może być jednak traktowany jako bezczynność organu. Odnosząc się natomiast do zarzutu niewydania w sprawie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, organ uzasadnił to faktem nieposiadania przez zawiadamiającego przymiotu bycia stroną. W tym stanie rzeczy uwzględniając treść art.135 ust. 2 ustawy o Policji, który określa katalog osób, którym doręcza się takie postanowienie uznano, że skoro wnioskodawca nie jest pokrzywdzonym a zatem nie można mu doręczyć odpisu takiego aktu, bezcelowym jest jego wydawanie w zasadzie wyłącznie ad acta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Na wstępie zauważyć należy, iż badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone jest sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) – zwanej dalej "p.p.s.a.", zakres przedmiotowy skargi na bezczynność oznaczony jest w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a powołanej ustawy. Skarga ta może być wniesiona w wyniku nie wydania przez organ w określonym przepisami terminie: decyzji administracyjnych; postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę, co do istoty; postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz innych niż określone powyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Tak, więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Do wniesienia skargi na bezczynność konieczne jest również spełnienie warunku zawartego w treści art. 52 § 1 p.p.s.a. stanowiącego, iż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż w konkretnej sprawie pierwszy z wyżej wymienionych warunków nie został spełniony. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. polegająca na niewydaniu przez ten organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, a więc orzeczenia, o którym mowa w art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm. - zwanej dalej "ustawa o Policji"). Tymczasem w myśl poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w postanowieniu z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 1067/12 (publ. Lex 1336294), które to stanowisko Sąd w składzie obecnym w pełni podziela, "na rozstrzygnięcia wydane w oparciu o art. 135 ust. 2 ustawy z 1990 r. o Policji skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna". Jak podkreślił NSA w uzasadnieniu ww. wyroku kontrola sądu administracyjnego w sprawach administracyjnych dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. W odniesieniu do postępowań dyscyplinarnych dotyczących funkcjonariuszy Policji takim przepisem szczególnym, dopuszczającym kontrolę sądu administracyjnego jest art. 138 ustawy o Policji, zgodnie z którym od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że tylko orzeczenie oraz postanowienie kończące postępowanie dyscyplinarne może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, wnoszonej przez policjanta. NSA zauważył przy tym, że wprawdzie przepis 135 ustawy o Policji określa, że na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz na orzeczenie o umorzeniu tego postępowania pokrzywdzony może wnieść odpowiednio zażalenie lub odwołanie, w terminie 7 dni od dnia ich doręczenia, to jednakże postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie kończy takiego postępowania dyscyplinarnego, a dodatkowo rozstrzygnięcia wydawane w tego rodzaju sprawach nie mają charakteru administracyjnego. Z powyższego wynika, że na rozstrzygnięcia wydane w oparciu art. 135 ust. 2 ustawy o Policji skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna. W tym miejscu wskazać również należy za NSA, że istota sprawy nie sprowadzała się do zagadnienia, któremu podmiotowi służy prawo skargi – pokrzywdzonemu żądającemu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, czy też tylko policjantowi mającemu ponieść odpowiedzialność dyscyplinarną, gdyż art. 138 ustawy o Policji wprost stanowi o zaskarżeniu wyłącznie orzeczenia lub postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne i dlatego zaskarżeniu nie podlegają inne orzeczenia lub postanowienia, w tym postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Przepis art. 138 ustawy o Policji wyraźnie zatem wskazuje na rozstrzygnięcia postępowania dyscyplinarnego, które podlegają zaskarżeniu i to bez względu na legitymację skargową w tym zakresie. Reasumując stwierdzić należy, że przedmiot skargi nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych, a co za tym idzie wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność w powyższym zakresie, jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono jak na wstępie.