II SAB/Bk 54/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.) Sędziowie sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wyłączenie od orzekania sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego od orzekania w sprawie niniejszej J. W. złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie niniejszej sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego – na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Uzasadniając wniosek skarżąca powołała się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Trybunału Konstytucyjnego, z którego, w jej ocenie, wynika że przyczyną wyłączenia może być sama możliwość powstania wątpliwości zarówno u podmiotów zgłaszających wniosek, jak i u innych stron procesu. Jako okoliczności wywołujące wątpliwości co do braku bezstronności wskazała: - oddalenie przez sędziego Jacka Pruszyńskiego jej skargi na bezczynność Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie informacji publicznej (w sprawie II SAB/Bk 56/13) – pomimo wykazywania przez nią przewlekłości organu. Zdaniem skarżącej w tej sprawie "wystąpiła ewidentna stronniczość za organem administracyjnym"; - oddalenie przez sędziego Jacka Pruszyńskiego jej skargi na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie dotyczącej rozbiórki zbiornika na nieczystości wybudowanego w warunkach – jak twierdzi skarżąca – samowoli budowlanej i odmówienie jej w tej sprawie interesu prawnego, mimo że wprost wynika on z uzasadnienia NSA do wyroku w sprawie II OSK 208/06. Zdaniem skarżącej w sprawie tej sędzia Jacek Pruszyński wykazał, że "nie czuje się związany ustaleniami NSA". Skarżąca wskazała, że powyższe okoliczności podważają jej zaufanie do sędziego oraz wskazują na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności również i w sprawie niniejszej. Wskazała, że "W jej interesie leży dopilnowanie aby w tym konkretnym postępowaniu sądowym [sprawa – przyp. sądu] była rozstrzygnięta właściwie". W dniu 22 października 2013 r. wnioskowany do wyłączenia sędzia złożył oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie (k. 250). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu, bowiem w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie sędziego od orzekania. Spośród dwóch kategorii przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziego od rozpoznawania sprawy uregulowanych w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a. złożony w sprawie niniejszej wniosek odwołuje się do jednej z nich – uzasadniającej wyłączenie z uwagi na występowanie takich okoliczności, które mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość strony co bezstronności sędziego w danej sprawie. Nie inaczej należy bowiem interpretować wskazywanie, że sędzia nienależycie niezgodnie z prawem – zdaniem strony – rozstrzygnął jej skargi w innych sprawach. Odnośnie podstawy wyłączenia z art. 19 p.p.s.a. wypracowano w orzecznictwie stanowisko, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna, a nadto powinna mieć charakter obiektywny, a nie wyłącznie oparty na subiektywnym odczuciu strony. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2012 r. w sprawie II FZ 15/12 strona powinna uprawdopodobnić, że niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie, będące źródłem jej wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikało z okoliczności zewnętrznych lub wewnętrznych, leżących po stronie tego sędziego i mających wpływ na obiektywizm jego działania, że okoliczności te dalej istnieją i również dla obiektywnego obserwatora wynik postępowania w sprawie osądzonej przez sędziego, którego wniosek dotyczył, będzie zależny od tych właśnie okoliczności (związanych ze stosunkiem osobistym, ekonomicznym) – orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl (powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Uprawniony jest w związku z tym wniosek, że co do zasady uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia prowadzenie przez niego sprawy nawet z naruszeniem przepisów postępowania, o ile nie ma ono podstaw w innych okolicznościach niż ocena prawna sprawy dokonana w ramach niezawisłości sędziowskiej. Rozpoznając w tym kontekście przedmiotowy wniosek stwierdzić należy, że zarzuty skarżącej mają charakter zarzutów merytorycznych dotyczących prawidłowości wydanych wyroków w sprawach II SAB/Bk 56/13 i II SA/Bk 32/12. Odnośnie pierwszej sprawy zdaniem skarżącej doszło do "ewidentnej stronniczości" sędziego polegającej na bezpodstawnym, jej zdaniem, oddaleniu skargi mimo twierdzeń wskazujących na konieczność jej uwzględnienia. W sprawie II SA/Bk 32/12 skarżąca zarzuca sędziemu nieuwzględnienie posiadania przez nią interesu prawnego. Stanowisko strony odwołuje się zatem tylko i wyłącznie do okoliczności związanych z dokonaną przez sędziego oceną prawną sprawy, z którą skarżąca się nie zgadza. Podniesione zarzuty i twierdzenia nie dotyczą natomiast obiektywnych faktów pozaprocesowych wpływających na to, w jaki i to pozamerytoryczny sposób sędzia podchodzi do sprawy i ją rozstrzyga. Przedmiotowe zarzuty nie odwołują się do powiązań sędziego ze stroną, z organem, pozostawania sędziego w jakimś stosunku zależności, który wpływa na ocenę prawną rozpoznawanych przez niego spraw czy też do faktów wskazujących na celowe negatywne nastawienie do strony przy rozpoznawaniu spraw z jej udziałem. Nie wskazuje zatem strona na żadne osobiste "uwikłanie" sędziego w sprawę, co wyklucza jego wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Zarzuty merytoryczne odnośnie prawidłowości wydanych przez sędziego wyroków mogą zostać wskazane wyłącznie w skardze kasacyjnej, która jest właściwym środkiem prawnym do podważania legalności orzeczeń sądów administracyjnych. Sądowi z urzędu jest wiadome, że termin do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie II SAB/Bk 56/13 jest dla strony otwarty, a wyrok w sprawie II SA/Bk 32/12 uprawomocnił się bez poddania go kontroli instancyjnej. Zdaniem składu orzekającego w sprawie nie zachodzą również ustawowe powody do wyłączenia sędziego Jacka Pruszyńskiego od orzekania w sprawie, wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a., w tym w pkt 6 "a" tego przepisu. Stosownie do treści ostatnio wskazanej normy sędzia jest wyłączony z mocy ustawy od rozpoznawania spraw dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Sądowi z urzędu jest wiadome, że sędzia Jacek Pruszyński, oprócz spraw wymienionych we wniosku skarżącej (na przewlekłość i na działanie organów innych niż w sprawie niniejszej) był w składzie orzekającym w następujących sprawach z udziałem J. W.: II SA/Bk 649/11, w której oddalono skargę na postanowienie PPWIS w B. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie uzgodnienia warunków realizacji inwestycji na etapie wydania decyzji środowiskowej (wyrok prawomocny), II SA/Bk 20/12, w której oddalono skargę na niewłaściwe wykonanie przez Wojewodę P. wyroku w sprawie II SAB/Bk 52/08 (wyrok prawomocny). Sądowi również z urzędu jest wiadome, że sędzia Jacek Pruszyński jest sprawozdawcą w sprawach II SAB/Bk 5/12 ze skargi J. W. na przewlekłość Wojewody P. w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, II SAB/Bk 57/12 ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Wojewody P. w przedmiocie niewykonania postanowienia wyznaczającego termin do rozpoznania sprawy o wznowienie postępowania nieważnościowego dotyczącego wskazanego wyżej pozwolenia budowlanego, II SAB/Bk 53/13 ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Wojewody P. w przedmiocie niezałatwienia wniosku o wznowienie postępowania nieważnościowego dotyczącego wskazanego wyżej pozwolenia budowlanego. Ostatnio wymienione sprawy (II SAB/Bk 5/12, II SAB/Bk 53/13, II SAB/Bk 57/12) dotyczą jednak innego organu niż w sprawie niniejszej i innych przedmiotowo postępowań. Nadto termin ich rozpoznania wyznaczono na dzień 11 grudnia 2013 r. Nie istnieją zatem podstawy do zastosowania ani art. 18 § 1 pkt 6 "a" p.p.s.a. ani art. art. 19 p.p.s.a. Nie bez znaczenia dla oddalenia wniosku o wyłączenie jest również okoliczność złożenia oświadczenia przez sędziego o braku podstaw do jego wyłączenia, które to oświadczenia korzysta z domniemania prawdziwości ze względu na autorytet sprawowanego urzędu. Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.