II SAB/Bk 54/12
PostanowienieWSA w Białymstoku2012-09-13
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale ma zapewnione środki na pokrycie potrzeb bytowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie poniżej 50 zł?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł oraz ustanowienia adwokata, odmawiając w pozostałym zakresie. Uzasadniono to tym, że mimo wykazywania przez wnioskodawczynię wydatków przekraczających dochody, część z nich miała charakter okazjonalny, a kwota 50 zł kosztów sądowych mieści się w jej możliwościach płatniczych i nie doprowadzi do niedostatku.Stan faktyczny
J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej skargi na przewlekłość postępowania Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżąca wykazała miesięczny dochód rodziny w kwocie 3.121,02 zł netto, przy wydatkach 3.123,07 zł, spłacie kredytu bankowego oraz posiadaniu majątku w postaci mieszkania, domu i działek budowlanych. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną, ponoszącą zwiększone wydatki medyczne.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł oraz ustanowienia adwokata, a w pozostałym zakresie odmówiono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata sprawy ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł (pięćdziesięciu złotych) oraz ustanowienia adwokata, - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem E. W. Źródło miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny stanowi łączna kwota 3.121,02 zł netto, w tym: emerytura J. W. – 1.580,11 zł oraz 1.540,91 zł uzyskiwane przez E. W. z tytułu przyznanej emerytury i dodatku pielęgnacyjnego. Wykazane wydatki skarżącej za miesiąc [...] 2012 r. wynoszą 3.123,07, w szczególności: czynsz – 521,75 zł; telefon – 226,62 zł; kredyt 310,58 zł; odsetki i prowizje bankowe – 42,91 zł; lekarstwa – 215,59 zł; ksero – 75,65 zł; znaczki pocztowe – 36,05 zł; ubezpieczenie – 108,57 zł; telewizor – 111 zł; buty – 60,30 zł; energia elektryczna – 52,54 zł; dojazd na wieś – 100 zł; woda – 21,51 zł; porada prawna – 150 zł; naprawa komputera – 50 zł; mycie okien – 70 zł; inne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem – 970 zł. J. W. jest zadłużona
w banku z tytułu zaciągniętego kredytu na kwotę 2.653,76 zł (stan na [...] br.), zadłużenie to w [...] br. wynosiło około 2.000 zł. Dodatkowo w [...] br. skarżąca spłaciła dług adwokatowi w wysokości 500 zł oraz zaległą część raty w wysokości 200 zł. Majątek wnioskodawczyni stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m², s. drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa, opiekę medyczną
i rehabilitację. Skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 46 - 47).
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy).
Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu,
iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa.
W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej wynoszą 100 zł – wpis od skargi (k. 41).
Na dzień 11 września 2012 r., w tut. Sądzie jest zawisłych jeszcze dwanaście nieukończonych spraw ze skargi J. W. We wszystkich tych sprawach skarżącej przyznano zwolnienie od kosztów sądowych w części. Wnioskodawczyni uiściła koszty określone w prawomocnych postanowieniach o przyznaniu prawa pomocy (k. 49).
W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi 3.121,02 zł netto miesięcznie. Wykazane wydatki wynoszą aktualnie 3.123,07 zł miesięczne (min. czynsz, telefon, lekarstwa, wyżywienie, środki czystości). Ponadto skarżąca spłaca zaciągnięty kredyt bankowy, i aktualnie ma do spłacenia kwotę około 2.000 zł (stan na miesiąc [...] br).
W skład majątku skarżącej wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m², s. drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną.
W tym miejscu należy, zatem skonstatować, iż rodzina skarżącej ma zapewnione środki finansowe na pokrycie potrzeb bytowych. Ponadto, wnioskodawczyni z dochodu, którym dysponuje jest w stanie wygospodarować środki, które to mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu zakresu przyznanego zwolnienia). Z zestawienia wydatków przedstawionego przez J. W. wynika bowiem, że część poniesionych opłat ma charakter okazjonalny np. naprawa komputera czy mycie okien. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez J. W. kwoty 50 zł kosztów sądowych z całą pewnością nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu rodziny, przeciwnie mieści się w jej możliwościach płatniczych.
Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1125/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/).
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 1 - 4 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło