II SAB/Bk 6/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie B. P. sprawy ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Wojewody P. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty H. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł (pięćdziesięciu złotych) oraz ustanowienia adwokata, - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie B. P. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem E. W. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowią emerytury małż. W. w łącznej kwocie 2.997,84 zł, w tym: emerytura J. W. – 1.522,50 zł oraz 1.475,34 zł uzyskiwane przez E. W. z tytułu przyznanej emerytury i dodatku pielęgnacyjnego. Wykazane wydatki skarżącej wynoszą za [...] 2011 r. łącznie 3.080,81 zł, w szczególności: czynsz (po rozliczeniu ogrzewania) – 106,41 zł; telefon – 127,38 zł; lekarstwa – 449,49 zł; kserokopie – 112,96 zł; znaczki pocztowe – 49,40 zł; energia elektryczna – 66,22 zł; rata spłaty kredytu – 461,97 zł; materiały biurowe – 276,83 zł; podróż do W. - 92 zł; wpisy sądowe z opłatą pocztową – 305 zł; odsetki i prowizje bankowe – 33,16 zł; życie, środki czystości, kosmetyki, fryzjer i drobne opłaty za pomoc – 1.000 zł. J. W. jest zadłużona na koniec 2011 r. w banku na kwotę 2.398,40 zł, dodatkowo skarżąca pożyczyła 100 zł u sąsiadki na zakup lekarstw. Majątek wnioskodawczyni stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m², [...] drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Skarżąca nie czerpie pożytków z nieruchomości wiejskich. Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi ([...] grupa inwalidzka), ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną. Wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 16 – 17). Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej wynoszą 100 zł – wpis od skargi (k. 2). Na dzień [...] lutego 2012 r., w tut. Sądzie jest zawisłych jeszcze dziewięć spraw skarżącej, w tym: w sprawach sygn. II SAB/Bk 5/12 (wpis 100 zł) i II SAB/Bk 81/11 wnioski o przyznanie prawa pomocy są w trakcie rozpoznawania. W pozostałych sprawach skarżąca uiściła wymagane wpisy tj. sygn. akt II SA/Bk 649/11; II SAB/Bk 28/11; II SA/Bk 32/12. Dodatkowo w sprawach sygn. akt II SA/Bk 20/12, II SAB/Bk 4/12, II SA/Bk 848/11 skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł. Nadto w sprawie II SAB/Bk 8/12 wezwano dopiero skarżącą do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł (k. 18). W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi łącznie 2.997,84 zł netto. Wykazane wydatki za miesiąc [...] 2011 r. wynoszą 3.080,81 zł (czynsz; telefon; lekarstwa; kserokopie; znaczki pocztowe; energia elektryczna; rata spłaty kredytu; materiały biurowe; podróż do W.; wpisy sądowe z opłata pocztową; odsetki i prowizje bankowe; życie, środki czystości, kosmetyki, fryzjer, drobne opłaty za pomoc), nieznacznie przekraczają osiągany dochód. J. W. posiada zadłużenie w banku (debet dopuszczalny) w wysokości 2.398,40 zł, dodatkowo. skarżąca pożyczyła 100 zł u sąsiadki na zakup lekarstw. W skład majątku skarżącej wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m², [...] drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną. W tym miejscu należy, zatem skonstatować, iż rodzina skarżącej ma zapewnione środki finansowe na pokrycie potrzeb bytowych. Ponadto, wnioskodawczyni z dochodu, którym dysponuje jest w stanie wygospodarować środki, które to mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu zakresu przyznanego zwolnienia). Z zestawienia wydatków przedstawionego przez J. W. wynika, że w [...] 2011 r. uiściła ona koszty sądowe w kwocie 300 zł. W związku z powyższym należy zauważyć, że w lutym bieżącego roku wnioskodawczyni również powinna wygospodarować środki, które będą przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych m.in. w sprawie niniejszej. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez J. W. kwoty 50 zł kosztów sądowych z całą pewnością nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu rodziny, przeciwnie mieści się w jej możliwościach płatniczych. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1125/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dodatkowo koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Odnośnie wniosku J. W. w zakresie ustanowienia adwokata w osobie B. P., to informacyjnie jedynie należy wskazać, że stosownie do treści art. 244 § 3 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnienie do wyznaczenia wskazanego imiennie przez wnioskodawcę pełnomocnika do reprezentowania go w sprawie niniejszej w ramach przyznanego prawa pomocy przysługuje w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem właściwej miejscowo okręgowej radzie adwokackiej. Tut. Sąd poinformuje wzmiankowany ostatnio organ samorządu zawodowego o pełnym zakresie wniosku skarżącego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 1 - 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.