II SAB/Bk 62/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-08-26
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku M. K. dotyczącego samowolnej przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a nie bezczynności, ponieważ podejmował czynności, choć z opóźnieniem i nie zawsze celowo. Stwierdzono, że organ nieprawidłowo rozdzielił postępowania dotyczące samowolnej przebudowy i zmiany sposobu użytkowania, a także podejmował zbędne czynności, co doprowadziło do opieszałości. Przewlekłość nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
M. K. złożyła wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o kontrolę klubu fitness w związku z samowolną przebudową i zmianą sposobu użytkowania budynku. PINB podjął czynności, ale skarżąca zarzuciła bezczynność i przewlekłość postępowania. Organ wyjaśniał, że zbierał informacje od innych instytucji, co opóźniało rozstrzygnięcie. Sąd rozpoznał skargę, oceniając działania PINB.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano PINB w B. do załatwienia wniosku skarżącej w zakresie samowolnej przebudowy budynku w terminie 30 dni od zwrotu akt. 2. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku w zakresie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku. 3. Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w obu zakresach. 4. Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 5. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w przedmiocie samowolnej przebudowy budynku i samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. do załatwienia wniosku skarżącej M. K. z dnia [...] stycznia 2016 r. w zakresie samowolnej przebudowy budynku, w terminie 30 dni od daty zwrotu akt organowi; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] stycznia 2016 roku w zakresie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku; 3. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie samowolnej przebudowy budynku oraz w zakresie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku; 4. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. na rzecz skarżącej M. K. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B.(dalej: PINB w B.) została wywiedziona na tle następujących okoliczności.
Dnia [...] stycznia 2016 r. M. K. wystąpiła do PINB w B. z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli klubu fitness "P." zlokalizowanego przy ul. [...] w B. We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że w przedmiotowym budynku została zmieniona forma prowadzenia działalności gospodarczej, a wewnątrz przeprowadzono remont z wyburzaniem ścian. Mieści się tam teraz klub fitness, którego działanie jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W skardze na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ skarżąca wskazała, że w jej ocenie wniosek z dnia [...] stycznia 2016 r. jest załatwiany opieszale, gdyż organ przez tak długi okres nie załatwił sprawy poprzez wydanie stosownego aktu. Wobec powyższego wniosła o:
1) zobowiązanie PINB w B. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,
2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga,
3) orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
4) zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę PINB w B. wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że M. K. pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. zwróciła się do organu o przeprowadzenie kontroli przedmiotowego klubu fitness, a następnie pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. wniosła o przeprowadzenie kontroli pomiaru drgań docierających z funkcjonującego klubu do jej budynku mieszkalnego. W związku z powyższym organ przeprowadził kontrolę, w trakcie której potwierdzono fakt, że od miesiąca stycznia 2016 r. w budynku usługowo-biurowym z usługami w zakresie szycia bielizny damskiej, funkcjonuje klub świadczący usługi z zakresu fitness. Ponadto stwierdzono, że przed uruchomieniem działalności klubu dokonano częściowej przebudowy niektórych pomieszczeń w budynku, bez ingerencji w elementy konstrukcyjne obiektu, powierzchnię zabudowy i kubaturę, a mianowicie przesunięto drzwi wejściowe w przedsionku, na parterze rozebrano część ścianek działowych, wydzielono pomieszczenie siłowni poprzez ułożenie mat gumowych na istniejących posadzkach i ustawieniu urządzeń do ćwiczeń siłowych. Na piętrze budynku wydzielono pomieszczenie szatni i umywalni oraz salki do ćwiczeń gimnastycznych.
Zdaniem organu, wykonane roboty budowlane mają charakter przebudowy, zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane, wymagającymi pozwolenia na budowę, natomiast wyjaśnienia wymagało, czy w wyniku podjęcia działalności typu fitness w przedmiotowym budynku zmieniły się warunki w zakresie: bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska. W tym celu w dniu [...] marca 2016 r. organ zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B., Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w B. i Państwowej Inspekcji Pracy oraz Prezydenta Miasta B. o udzielenie stosownych informacji, w zakresie ich właściwości, o zgodności zmian z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego dla tej części miasta.
W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2016 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. poinformował, że wprowadzona działalność fitness może zmienić warunki higieniczno-sanitarne, nie określając przyczyn i zakresu tych zmian.
Wobec tego organ ponownie zwrócił się w dniu [...] maja 2016 r. do tego organu o zajęcie jednoznacznego stanowiska, czy w związku z podjęciem działalności klubu fitness, nastąpiła zmiana warunków sanitarno - higienicznych, jeżeli tak to w jakim zakresie. W piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. organ odpowiedział, że nie prowadzi nadzoru nad podmiotami prowadzącymi działalność w formie klubu fitness, w związku z czym nie prowadzi również żadnego postępowania administracyjnego w sprawie spełnienia warunków sanitarno - higienicznych przez klub usytuowany przy ul. [...] w B.
Z kolei P. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. poinformował, że stosowne badania przeprowadzi w okresie letnim, kiedy źródła hałasu będą pracowały pełną mocą. Wobec tego PINB w B. pismem z dnia [...] maja 2016 r. zwrócił się do tego organu o wskazanie konkretnej daty przeprowadzenia badań emisji hałasu pochodzącego z działalności klubu oraz przedłożenie wyników tych badań. W odpowiedzi uzyskał informację, że inspektorat nie może określić konkretnej daty przeprowadzenia tych badań. Organ ponownie zatem pismem z dnia [...] maja 2016 r. zwróciłem się tego podmiotu o udzielenie informacji, jednakże jej nie uzyskał.
Zdaniem organu, skoro do chwili sporządzania odpowiedzi na skargę nie uzyskał on wiążących odpowiedzi w zakresie ewentualnej zmiany warunków sanitarno-higienicznych i ochrony środowiska, które są podstawą do kwalifikacji rozstrzygnięcia prowadzonego postępowania, tj. czy w oparciu o art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane czy też w oparciu o art. 71a w/w ustawy, to brak jest podstaw do zarzucenia mu bezczynności.
Na koniec organ wskazał, że w związku z występującymi trudnościami obiektywnymi w zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego, wynikającymi nie z winy tutejszego organu, dnia [...] maja 2016 r. termin rozpatrzenia sprawy został przedłużony do dnia [...] czerwca 2016 r. w oparciu o art. 36 § 1 k.p.a., o czym powiadomione zostały strony postępowania administracyjnego.
Na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2016 r. skarżąca złożyła do akt kserokopię decyzji PINB w B. z dnia [...] sierpnia 2016 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku usługowo – biurowego z usługami w zakresie szycia bielizny, zlokalizowanego na działkach o nr ew. gr. [...], [...] i [...] położonych przy ul. [...] w B.
Pełnomocnik organu wyjaśnił natomiast, że po kontroli z dnia [...] lutego 2016 r. zostało wszczęte z urzędu i nadal się toczy postępowanie w zakresie samowolnej przebudowy dokonanej w przedmiotowym budynku. Odnośnie decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. wskazał zaś, że jej wydanie wymagało zebrania szeregu informacji od różnych służb, albowiem przepisy prawa budowlanego wyraźnie wskazują, kiedy samowolna zmiana sposobu użytkowania ma miejsce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje,
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten - będąc właściwym w sprawie - nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu. W przypadku zaś przewlekłego prowadzenia postępowania nie dochodzi do załatwienia sprawy, ale z uwagi na podejmowanie czynności procesowych niezmierzających ku temu, a więc najczęściej tzw. czynności pozornych (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2567/15).
Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zostało spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Skarga natomiast może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – zażalenie na przewlekłość albo wniosek o usunięcie naruszenia prawa w myśl art. 37 k.p.a.
Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa zatem obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie natomiast do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Instytucja skargi na bezczynność oraz o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Na samym początku podkreślenia wymaga, że skarżąca wyczerpała tryb poprzedzający wniesienie skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., albowiem skierowała w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie do organu wyższego stopnia (pismo z dnia [...] lutego 2016 r.).
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że skarżąca w jednym piśmie wniosła skargę, w której zarzuciła PINB w B. zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie rozpoznania jej wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. W tej kwestii w orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że sąd administracyjny nie jest związany kwalifikacją wskazaną przez skarżącego. Ostateczną ocenę dotyczącą tego, czy w danej sprawie istnieje stan bezczynności organu, czy stan przewlekłego prowadzenia postępowania podejmuje sąd i daje temu wyraz w wyroku wydanym po zamknięciu rozprawy (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12). W postępowaniu, w którym możliwe jest wystąpienie zarówno bezczynności organu jak i przewlekłego prowadzenia postępowania za kryterium odróżniające obie instytucje należy uznać upływ terminu do załatwienia sprawy (art. 35 § 3, 4 i 5 k.p.a.). Znamiona przewlekłości postępowania mogą być wyczerpane, jeśli jeszcze w ramach terminu podstawowego sprawa mogła być załatwiona w czasie krótszym niż termin maksymalny lub gdy organ w bezzasadny sposób przedłuża termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a. Przewlekłość może mieć miejsce także wtedy, gdy bieg terminu został zatrzymany, w szczególności wskutek bezzasadnego zawieszenia postępowania lub jego niepodjęcia. Jeżeli jednak wskutek przekroczenia terminu załatwienia sprawy organ popadnie w zaskarżalną bezczynność, przewlekłość postępowania nie zostanie wyłączona a oba stany nałożą się na siebie (por. Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, PiP, z.6, W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., ZNSA 2011, nr 4). Zarzucenie zatem w jednym piśmie bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia postępowania nie mus stanowić skumulowania dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność postępowania w zakończeniu tej samej sprawy administracyjnej. W takiej sytuacji dopuszczalność objęcia jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub podjęcia czynności. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w konkretnym postępowaniu może być tylko jedna decyzja, postanowienie, inny akt lub podjęta czynność (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1495/13).
Kierując się powyższym, w ocenie Sądu, w sprawie niniejszej mamy do czynienia nie z bezczynnością organu, tylko z przewlekłym prowadzeniem postępowania. Organ bowiem sukcesywnie podejmował czynności, chociaż nie czynił tego w ustawowych terminach, zaś część tych działań, ze względu na ich opieszałe przeprowadzanie, nosiła cechy bezcelowości lub małej przydatności dla wyjaśnienia sprawy.
Na samym początku zauważenia wymaga, że wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2016 r. wszczął postępowanie nie tylko w zakresie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku położonego przy ul. [...] w B., ale i w zakresie samowolnej jego przebudowy. We wniosku tym bowiem w sposób jednoznaczny wskazano, że wnioskodawczyni domaga się kontroli nie tylko w zakresie "zmienionej formy prowadzonej działalności gospodarczej", ale i w zakresie "prowadzenia wewnątrz budynku remontu wraz z wyburzaniem ścian". A skoro tak, to jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 363/15, w sytuacji, gdy zmieniony samowolnie sposób użytkowania obiektu budowlanego jest związany z przystosowaniem obiektu budowlanego samowolnymi robotami budowlanymi do wypełniania nowej (innej niż dotychczas) funkcji, w pierwszej kolejności należy ocenić samowolę budowlaną a dopiero potem rozpocząć procedurę legalizacji zmienionego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ wprawdzie stwierdził, że wykonano roboty budowlane powiązane z przystosowaniem budynku do zmienionego sposobu użytkowania i że mają one charakter przebudowy, na które wymagane było pozwolenie na budowę (którego inwestor nie posiadał), ale mimo to poprowadził dwa niezależne postępowania, które w jego ocenie miały doprowadzić do samodzielnych i niezależnych rozstrzygnięć w zakresie samowolnej przebudowy budynku i samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku. W efekcie w postępowaniu dotyczącym samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku organ podjął wiele czynności w postaci zwracania się z pytaniami do wskazanych wyżej organów, aby przy ich pomocy ustalić, czy postępowanie w tym przedmiocie prowadzić w oparciu o art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290; dalej: P.b.) czy też w oparciu o art. 71a P.b.
Czynności te zaś, w ocenie Sądu, w niniejszym stanie faktycznym, były zbędne. Jak bowiem trafnie wskazano w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1380/14, gdy inwestor wykonuje roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania naprawczego na podstawie przepisów art. 50 i 51 P.b., nie zaś art. 71a P.b. W przypadku takim samowola budowlana polegająca na wykonaniu robót budowlanych i zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę nie podlega legalizacji na podstawie art. 71a P.b. Wynika to stąd, że dyspozycją art. 71a P.b. objęta jest tylko taka zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, która wymaga wyłącznie zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu. Natomiast jeśli inwestor zamierza dokonać zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, która wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia, obowiązany jest do złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, w którym jednocześnie powinien wskazać na okoliczność zmiany sposobu użytkowania obiektu. Wówczas organ architektoniczno-budowlany orzeka w przedmiocie całego wniosku, udzielając bądź odmawiając udzielenia pozwolenia na budowę.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie jest rzeczą Sądu nakazywanie organowi aby załatwił on wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2016 r. w określony sposób, gdyż nie jest to w niniejszej sprawie dopuszczalne. Jednakże badając trafność podejmowanych przez organ czynności Sąd musi ocenić ich przydatność dla rozstrzygnięcia w sprawie. Z tej perspektywy zatem jednoznacznie trzeba stwierdzić, że czynności organu polegające na zwracaniu się do innych organów w celu uzyskania informacji, czy w przedmiotowym budynku zmieniły się warunki w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, higieniczno – sanitarne i ochrony środowiska, aby następnie móc ocenić, w jakim trybie prowadzić postępowanie, było zbędne. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ nie mógł bowiem prowadzić postępowania wyłącznie w oparciu o art. 71a P.b. Żądając zaś powyższych informacji z art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b. organ pominął kwestię, że z przepisu tego wynika również, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się także podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej wielkość lub układ obciążeń. Taka zaś sytuacja w niniejszym stanie faktycznym miała miejsce.
Jeśli zaś chodzi o kwestię oceny postępowania w zakresie samowolnej przebudowy, to jeszcze raz trzeba podkreślić, że postępowanie w tym zakresie winno być połączone z badaniem samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku. Tak się jednak nie stało. W ramach zaś tego postępowania, które zostało wszczęte wnioskiem skarżącej z dnia [...] stycznia 2016 r., da się zauważyć, że organ już w dniu [...] lutego 2016 r. stwierdził, że w przedmiotowym budynku dokonano samowolnej przebudowy, jednakże dopiero postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., wydanym na mocy art. 81c ust. 2 P.b. i art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 P.b., nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej zawierającej ocenę prawidłowości wykonania robót budowlanych związanych z samowolną przebudową pomieszczeń w tym budynku. Powstaje więc uzasadnione pytanie, dlaczego organowi zajęło to prawie kolejne 5 miesięcy. Postępowanie to nie zostało także zakończone na dzień [...] sierpnia 2016 r. (data zamknięcia rozprawy sądowej w sprawie niniejszej).
Powyższe w ocenie Sądu jednoznacznie oznacza, że po pierwsze organ prowadził postępowanie nieprawidłowo dokonując rozdzielnia obu spraw, co miało bezpośredni wpływ na podejmowanie niepotrzebnych czynności, a po drugie, że postępowania te prowadzone były z naruszeniem ustawowych terminów. Oba zatem postępowania były prowadzone opieszale, zaś rodzaj podejmowanych czynności w istocie nie mógł się przekładać na jak najszybsze i skuteczne wyjaśnienie oraz zakończenie sprawy. Działanie organu cechował przy tym brak koncentracji działań powodujący w efekcie dokonywanie czynności nieadekwatnych do zaistniałej sytuacji. Wszystkie powyżej opisane okoliczności uzasadniają, w ocenie Sądu, stwierdzenie, że w sprawie wystąpiło przewlekłe prowadzenie postępowania.
Z art. 149 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postepowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Dodatkowo w art. 149 § 1a p.p.s.a. określono, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd uznał, że na mocy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zachodzi podstawa do zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] stycznia 2016 r., w zakresie samowolnej przebudowy przedmiotowego budynku, w terminie 30 dni od daty zwrotu akt organowi (pkt 1 wyroku).
W pkt drugim wyroku, z racji na wydanie przez organ decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W pkt trzecim wyroku orzeczono na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Z kolei w pkt czwartym orzeczono na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. W ocenie Sądu, zaistniałe w rozpoznawanej sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd miał w tym względzie na uwadze, że rażące naruszenie prawa należy pojmować jako naruszenie oczywiste i jaskrawe, relatywizowane do czasu i sposobu działania organu w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej. Termin "rażący" definiowany jest w języku polskim jako cecha ujemna, dająca się łatwo stwierdzić, wyraźna, oczywista, bardzo duża lub niewątpliwa. W przedmiotowym przepisie chodzi zatem o takie działania lub zaniechania podmiotu, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podjęcia działań zmierzających do załatwienia danej sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). W stanie faktycznym niniejszej sprawy nieprawidłowe działania organu wynikły nie z jego złej woli, tylko z niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Z racji na powyższe brak było także podstaw do wymierzenia organowi, na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a., grzywny albo przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło