II SAB/Bk 7/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2010 r. sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Wójta Gminy K. B. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu 28 stycznia 2010 r. (data nadania - k. 3) S. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność Wójta Gminy K. B. W uzasadnieniu wskazał, że organ pomimo złożenia właściwego wniosku, do tej pory nie podjął postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego działki położonej w S. P. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. B. wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarżący nie złożył zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, a tym samym nie wyczerpał przysługującego mu środka zaskarżenia. Zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2010 r. wezwano S. C. do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wykazanie, że składał on zażalenie do organu wyższego stopnia w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 kwietnia 2010 r. (k. 20), jednakże w zakreślonym terminie 7 dni od tej daty, tj. do dnia 23 kwietnia 2010 r. (czwartek) skarżący nie usunął braków formalnych skargi. W dniu 27 kwietnia 2010 r. wpłynęło natomiast do Sądu pismo skarżącego, w którym informuje on, iż w sprawie niniejszej zaszły nowe istotne okoliczności. Wójt Gminy K. B. podjął bowiem w sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania rozgraniczającego i w dniu 29 marca 2010 r. przesłał jego zażalenie na to postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W ocenie skarżącego droga zażaleniowa jest drogą szybszą do osiągnięcia celu prawnego, jakim jest rozgraniczenie działek niż skarga na bezczynność. Z tego powodu wnosi o zawieszenie postępowania przed sądem do czasu rozpatrzenia tej sprawy przez Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Merytoryczne badanie przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności administracyjnej jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Podstawową przesłanką dopuszczalności skargi, czyli warunkiem prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności, jest wyczerpanie środków zaskarżenia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego - art. 52 § 1, 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Postępowanie sądowoadministracyjne nie zastępuje bowiem postępowania administracyjnego i nie może być uruchomione, jeżeli nie zostały uruchomione środki weryfikacji kwestionowanego aktu lub bezczynności organu dostępne stronie skarżącej w postępowaniu administracyjnym. Wykluczone jest natomiast skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu administracji z pominięciem trybu instancyjnego. Na wstępie wskazać należy, iż właściwość sądu administracyjnego w zakresie bezczynności organu administracji wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego paragrafu. Zatem sąd rozpatruje skargi na bezczynność organu w sprawach dotyczących wydania decyzji administracyjnej, postanowienia wydawanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku skarg na bezczynność organów kontrola sprawowana przez sądy administracyjne ogranicza się do zbadania, czy postępowanie organu zaskarżane jako bezczynność nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zagadnienie bezczynności organu administracji publicznej wypływa ze sformułowanej w art. 12 k.p.a. zasady szybkości działania. Jako uszczegółowienia tej zasady i celem wzmocnienia sytuacji strony postępowania administracyjnego wprowadzono maksymalne terminy załatwiania spraw (art. 35 § 3 i § 4 k.p.a.) oraz instytucję zawiadamiania stron o przypadkach niezałatwienia spraw w terminie z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Ponadto ustawodawca umożliwił stronom postępowania administracyjnego uruchomienie czynności nadzorczych organów wyższego stopnia nad opieszałymi organami poprzez złożenie przez stronę zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 k.p.a.). Tylko jeżeli strona złoży takie zażalenie do organu wyższego stopnia, będzie mogła złożyć skargę na bezczynność organu do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, gdy stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Do środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. należy zaliczyć również zażalenie do organu wyższego stopnia uregulowane w art. 37 § 1 k.p.a. Takie też stanowisko prezentowane jest w doktrynie (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2008, 9 wydanie, str. 835), jak i w orzecznictwie (wyrok WSA w Opolu z dnia 7.11.2005 r., sygn. II SAB/Op 13/05, publ. ONSAiWSA 2006, Nr 4, póz. 104). Z akt sprawy niniejszej wynika, że strona skarżąca nie wniosła zażalenia do organu wyższego stopnia na bezczynność Wójta Gminy K. B. Podkreślić trzeba, że zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2010 r. wezwano S. C. do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wykazanie, że składał on zażalenie do organu wyższego stopnia, jednakże skarżący w zakreślonym terminie nie usunął w/w braków formalnych skargi. Nie wnosząc przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zażalenia na bezczynność Wójta Gminy K. B. do organu wyższego stopnia, skarżący nie wyczerpał zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie. W związku z tym skargę S. C. należy uznać za niedopuszczalną, a tym samym podlega ona odrzuceniu. Z uwagi na niedopuszczalność skargi wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania nie podlegał rozpoznaniu. Z tych względów, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.