II SAB/Bk 82/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Wójta Gminy B. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę Wnioskiem z dnia 5 lipca 2021 r. J. M. zwrócił się do Wójta Gminy B. o udzielenie, w trybie dostępu do informacji publicznej, odpowiedzi na pytania: 1. Ile i jakich rur P. wykorzystano przy wykonaniu przepustu podczas remontu drogi w B. zakupionych zgodnie z fakturą [...] z [.].12.2020 r. od sprzedawcy M. C. K. S. J.? 2. W jakiej miejscowości znajduje się budynek garażu stanowiącego własność Gminy B., w którym składowane są rury P. zakupione zgodnie z podaną wyżej fakturą? 3. Przesłanie na mój adres mailowy kopii faktury zakupionych rur, które "zostały wbudowane podczas wykonywania remontu drogi prowadzącej do pól" w ramach realizacji funduszu sołeckiego w S. 4. W jakim dniu rury zakupione za 3 tysiące 416 złotych w ramach funduszu sołeckiego S. zostały wbudowane w drogę na gruntach wsi S. Jaki koszt prac wbudowania tych rur? 5. Kiedy zakończyła się modernizacja drogi prowadzącej do pól na gruntach wsi S.? Ile ton kruszywa nawieziono na tę drogę? Jaki koszt ogółem modernizacji drogi w S.? W piśmie z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...], Wójt Gminy B. poinformował wnioskodawcę, że udostepnienie żądanych informacji nastąpi do dnia 13 sierpnia 2021 r. z uwagi na przebywanie na urlopie wypoczynkowym pracownika Gminy mającego dostęp do żądanych informacji. Pismem z dnia 28 lipca 2021 r., w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lipca 2021 r., Wójt Gminy B. udzielił wnioskodawcy następującej informacji: Ad. 1. Zakupione zgodnie z fakturą VAT nr [....]z dnia [...].12.2020 r. rury P. nie zostały jeszcze wykorzystane. Ad. 2. Powyższe rury składowane są we wsi K. Ad. 3. W załączeniu przesyłam skan Faktur zakupu rur z opisem: - Faktura Vat nr [...] z dnia [...].06.2020 r., - Faktura Vat nr [...] z dnia [...].06.2020 r., - Faktura Vat nr [...] z dnia [...].12.2020 r. Ad. 4. Część rur zakupionych w ramach funduszu sołeckiego wsi S. zostało wbudowanych w miesiącu czerwcu 2020 r., natomiast pozostała część zostanie wykorzystana do bieżącej naprawy dróg gminnych w obrębie powyższej wsi. Prace przy wbudowaniu w/w rur zostały wykonane w zakresie własnym przez Gminę B., przez pracowników Urzędu Gminy przy użyciu własnego sprzętu. Przy tego rodzaju pracach wykonywanych przez Gminę we własnym zakresie nie sporządza się dokumentacji księgowej. W związku z tym Wójt Gminy B. nie posiada informacji publicznej w zakresie dotyczącym kosztów wykonania tych czynności. Ad. 5. Prace remontowe na drodze gminnej prowadzącej do pól na gruntach wsi S. zostały zakończone w miesiącu lipcu 2021 r. Powyższe prace wykonano w zakresie własnym przez Gminę B., przez pracowników Urzędu Gminy przy użyciu własnego sprzętu. Przy tego rodzaju pracach wykonywanych przez Gminę we własnym zakresie nie sporządza się dokumentacji technicznej ani księgowej. W związku z tym Wójt Gminy B. nie posiada informacji publicznej w zakresie dotyczącym ilości nawiezionego kruszywa ani kosztów wykonania tych czynności. Skargę na bezczynność Wójta Gminy B., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł J. M., w której zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, 2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskutek udostępnienia informacji innych od objętych zakresem wniosku. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z [...] lipca 2021 r., 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania o udzielenie informacji publicznej i wyjaśnił, że otrzymał od organu odpowiedź wymijającą na jego wniosek. Natomiast dotychczas nie otrzymał właściwej informacji publicznej o którą wnioskował. Wskazał też, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany nie przekazał informacji, o której udostępnienie skarżący się zwrócił. W związku z tym organ nie zrealizował w sposób prawidłowy wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co sprawia, że pozostaje on w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wskazanej we wniosku informacji publicznej. To czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wyjaśnił, że w dniu 28 lipca 2021 r., w przedłużonym terminie załatwienia sprawy, Wójt Gminy B., pismem przesłanym drogą elektroniczną udzielił skarżącemu odpowiedzi na przedstawione przez niego pytania. Art. 13 ust 2 u.d.i.p. przewiduje możliwość przedłużenia przez organ terminu na udzielenie informacji publicznej na okres nie dłuższy niż 2 miesiące. Przepis ten nie określa przyczyn, które uzasadniają takie przedłużenie. Jako przyczynę przedłużenia terminu na udzielenie informacji wnioskowanej przez skarżącego, Wójt Gminy wskazał okres urlopowy pracowników Referatu Inwestycji i Gospodarki Komunalnej Urzędu Gminy B., gdyż żądana przez skarżącego informacja dotyczyła zakresu spraw objętych zakresem działania tego referatu. Wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został wysłany do Urzędu Gminy B. w dniu 5 lipca 2021 r. o godz. 12:58, a zatem pod koniec godzin pracy pracowników Urzędu Gminy B.. Termin 14-dniowy, przewidziany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., na udzielenie skarżącemu odpowiedzi upływał dniu 19 lipca 2021 r. Pełnym zakresem informacji w zakresie pytań przedstawionych przez skarżącego dysponował kierownik Referatu Inwestycji i Gospodarki Komunalnej. Z przedłożonego niżej oświadczenia Wójta Gminy B. wynika, że kierownik Referatu Inwestycji i Gospodarki Komunalnej przebywał na urlopie wypoczynkowym w okresie od 7 lipca 2021 r. do 20 lipca 2021 r. Nie miał on zatem realnej możliwości samodzielnego przygotowania odpowiedzi na pytania skarżącego w podstawowym 14-dniowym terminie na udzielenie informacji publicznej bądź też sprawdzenia i zaakceptowania odpowiedzi przygotowanej przez pozostałych pracowników referatu. W tej sytuacji przedłużenie terminu na udzielenie informacji do dnia 13 sierpnia 2021 r. była uzasadnione. W piśmie wysłanym do Sądu pocztą w dniu 9 września 2021 r. (data na piśmie "10 lipca 2021 r."), skarżący wskazał, że: w piśmie Wójta z 28 lipca 2021 r. brak jest odpowiedzi na jego pytania zawarte we wnioski z 5 lipca 2021 r., a mianowicie: Pkt. 4. W jakim dniu rury zakupione za 3 tysiące 416 złotych w ramach funduszu sołeckiego S. zostały wbudowane w drogę na gruntach wsi S.? Jaki koszt prac wbudowania tych rur? Pkt. 5. Ile ton kruszywa nawieziono na tę drogę? Jaki koszt ogółem modernizacji drogi w S.? W ocenie skarżącego zachodzi podejrzenie, że prace remontowe nie zostały wykonane zgodnie z poniesionymi kosztami. Ponadto odpowiedź udzielona 28 lipca 2021 r. jest po terminie 14 dni od otrzymania wniosku z 5 lipca 2021 r. W odpowiedzi na powyższe pismo organ wyjaśnił, że skarga stała się w całości bezskuteczna. W odpowiedzi na pytanie 4 i 5 skarżącego organ wskazał, że nie posiada wyliczonych kosztów wbudowania, w zakresie własnym, rur na drodze we wsi S., jak też nie posiada informacji w zakresie ilości nawiezionego kruszywa na drogę gminną w obrębie wsi S. oraz całkowitych kosztów wykonania prac remontowych na tej drodze. Wobec tego skarżący w ramach dostępu do informacji publicznej nie może żądać od Wójta Gminy B. wytworzenia informacji w powyższym zakresie. Wójt Gminy B. nie prowadził też szczegółowej ewidencji poszczególnych czynności dokonywanych we własnym zakresie w ramach naprawy drogi gminnej w obrębie wsi S., podobnie jak przy naprawie dróg gminnych w innych miejscowościach. Z tego też względu w piśmie Wójta z dnia [...] lipca 2021 r. zostało wskazane, że rury te zostały wbudowane w drogę w miesiącu czerwcu 2020 r., bez podawania konkretnego dnia, gdyż takiej informacji organ nie posiada. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, który jest przewidziany dla rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Istota skargi na bezczynność polega więc na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma zatem na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności, której organ, mimo obowiązku, nie podjął. W sprawach ze skarg na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej, bezczynność może polegać na niepodjęciu przez zobowiązany organ czynności materialno-technicznej udostępnienia informacji, niewydaniu decyzji odmownej gdy informacja publiczna nie podlega udostępnieniu, udzieleniu informacji niepełnej, niezgodnej z wnioskiem bądź niejasnej, a także gdy wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną a organ w ustawowym terminie nie informuje o tym strony. W przypadku bowiem, gdy żądana informacja nie nosi cech informacji publicznej, albo podlega udostępnieniu w oparciu o inne podstawy prawne lub w sytuacji nieposiadania przez organ żądanej informacji, wystarczające jest przekazanie wnioskodawcy wyjaśnienia o przyczynie nieudzielania informacji. W takich sytuacjach działanie organu powinno przybrać formę pisma procesowego. Brak zaś któregokolwiek ze wskazanych działań prowadzi do przyjęcia, że organ dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1); prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Zasady udostępniania informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.; dalej: u.d.i.p.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych i podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zakres przedmiotowy stosowania ustawy). Informacją publiczną są wyłącznie dane o faktach, które zaistniały w ramach sfery działalności organu administracji publicznej. Wśród informacji publicznych ustawodawca wymienił informacje o zasadach funkcjonowania organów władzy publicznej, w tym o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań; (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c u.d.i.p.) i majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.). W sprawie niniejszej skarżący zapytał organ o informacje dotyczące robót budowlanych wykonanych przez organ oraz kosztów z tym związanych. W świetle przywołanych przepisów nie ulega wątpliwości, że żądane informacje stanowią informacje publiczne. Zgodnie z art. 13 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1); jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Powyższe terminy dotyczą każdej formy załatwienia wniosku - a zatem nie tylko czynności udostępnienia informacji publicznej lub wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, ale również czynności powiadomienia wnioskodawcy, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej (z wyjaśnieniem przyczyn takiej kwalifikacji), bądź powiadomienia, że organ nie posiada informacji publicznej lub obowiązuje inny tryb dostępu (por. np. IV SAB/Wr 508/20). Innymi słowy, dla ustalenia, że w sprawie nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej, której adresat wniosku nie posiada, jest on obowiązany wypowiedzieć się w tym przedmiocie. W takim przypadku pismo informujące stanowi odpowiedź na wniosek, co uwalnia adresata wniosku (organ) od zarzutu bezczynności. Zdaniem Sądu, w sprawie niniejszej organowi nie sposób przypisać bezczynności, bowiem w ustawowym, wyżej wskazanym terminie, odpowiedział na zapytanie. Wniosek wpłynął w dniu 5 lipca 2021 r., termin na mocy art. 13 ust. 2 u.d.i.p. został przesunięty, zaś żądanej informacji udzielono w dniu 28 lipca 2021 r. Organ wykazał także, że zasadne było przesuniecie terminu odpowiedzi ze względu na urlop pracownika odpowiedzialnego za udzielenie informacji. Także odpowiedź dotyczy wszystkich wątków zapytania i nie pomija żadnego z nich. Okoliczność, że jest to odpowiedź zwięzła i nie satysfakcjonuje skarżącego, nie świadczy o istnieniu bezczynności. Zauważenia bowiem wymaga, że w ramach trybu dostępu do informacji publicznej organ ma obowiązek udzielić informacji o okolicznościach, o których posiada wiedzę, są mu dostępne i którymi dysponuje. Nie ma natomiast obowiązku poszukiwać tych informacji u innych podmiotów czy podejmować innych czynności wyjaśniających wykraczających poza sięgnięcie do własnej wiedzy i bazy danych. Z akt sprawy nie wynikają okoliczności mogące w jakikolwiek sposób podważać udzieloną odpowiedź. Na zarzuty skarżącego w tej mierze podniesione w piśmie wysłanym do Sądu w dniu 9 sierpnia 2021 r. organ precyzyjnie odpowiedział pismem wysłanym do Sądu w dniu 31 sierpnia 2021 r. Organ trafnie wskazał w nim, że udzielając odpowiedzi na żądane informacje poinformował wnioskodawcę, których informacji i dlaczego nie posiada. A zatem organ nie był w stanie udzielić odpowiedzi na postawione przez skarżącego pytania w pełnym zakresie. W ocenie Sądu brak jest też podstaw do twierdzenia, że w takiej sytuacji organ był zobowiązany do poszukiwania (ustalania) tych danych. Udostępnianie informacji publicznej sprowadza się bowiem do udzielania informacji posiadanych. Jeśli zaś skarżący ma jakieś podejrzenia odnośnie prawidłowości wydatkowania środków publicznych przez organ (jak to wynika z jego pism), to ma możliwość powiadomić o tym stosowne organy. Natomiast w okolicznościach sprawy udzieloną przez organ należy, zdaniem Sądu, uznać za w pełni załatwiającą wniosek skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.