II SAB/Bk 88/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Starosty G. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Starosty G. do załatwienia wniosku R. P. z dnia [...] lutego 2016 roku o udzielenie informacji publicznej; 2. stwierdza, że Starosta G. dopuścił się bezczynności w sprawie; 3. stwierdza, że bezczynność Starosty G. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Starosty G. na rzecz skarżącej R. P. kwotę 937,00 (dziewięćset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 11 lutego 2016 r. drogą elektroniczną skarżąca – R. P. wystąpiła do Starosty G. o przesłanie na jej adres mailowy umów cywilnych zawartych przez "tutejszy Powiat" z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokacką, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wskazała, że jej żądanie winno być zrealizowane poprzez przesłanie ww. umów w formie skanów. W związku z brakiem odpowiedzi na powyższy wniosek, skarżąca w dniu 27 lutego 2016 r. (data nadania pocztowego) wywiodła skargę do tutejszego Sądu na bezczynność Starosty G. w przedmiocie nie udzielenia informacji publicznej w powyższym zakresie. Skarżąca podała, że do chwili obecnej, tj. daty złożenia skargi, organ nie udzielił jej wnioskowanej informacji w sposób oraz terminie przewidzianym ustawą o dostępie do informacji publicznej, a wobec powyższego dopuścił się bezczynności. W odpowiedzi na skargę Starosta G. wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że na wniosek z dnia 11 lutego 2016 r. udzielił odpowiedzi w dniu 1 marca 2016 r., tj. po złożeniu niniejszej skargi. W piśmie tym poinformowano skarżącą, że organ nie zawierał żądanych we wniosku umów. W piśmie procesowym z dnia 12 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej potwierdził fakt udzielenia przez organ wnioskowanej informacji publicznej, w konsekwencji czego wniósł o umorzenie postępowania i orzeczenia o kosztach w myśl art. 201 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływana jako: "p.p.s.a." Postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II SAB/Bk 28/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku umorzył postępowanie sądowe w omawianym zakresie uznając, że pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r. cofnął skargę i wniósł o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów zgodnie z art. 201 p.p.s.a. Jako podstawę prawną umorzenia postępowania wskazano art. 60 ww. ustawy, o zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono w myśl art. 232 § 1 pkt 1 ustawy, oddalając zaś wniosek o zwrot kosztów postępowania, na podstawie art. 201, wskazano, że przepis ten ma zastosowanie w sprawach, w których umorzenie nastąpiło z przyczyny określonej w art. 54 § 3 powołanej ustawy. W razie cofnięcia skargi brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, poza zwrotem uiszczonego wpisu. Na skutek zażalenia skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OZ 814/16 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę tut. Sądowi do ponownego rozpoznania. NSA zauważył, że w niniejszej sprawie, wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie mamy do czynienia z sytuacją o jakiej mowa w art. 60 p.p.s.a. Nie można bowiem przyjąć, jak to uczynił Sąd I instancji, że z treści pisma skarżącej z dnia 12 kwietnia 2016 r. wynika, że cofa ona wniesioną skargę. W piśmie tym pełnomocnik skarżącej wskazał jedynie, że Starosta G. udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej o udzielenie informacji publicznej, co daje podstawę do umorzenia postępowania i zastosowania art. 201 p.p.s.a. Umorzenie postępowania na podstawie art. 60 p.p.s.a. było zatem niesłuszne, a wydane w tym zakresie postanowienie – jako naruszające prawo – podlegało uchyleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny winien orzec w sprawie zgodnie z rzeczywistymi intencjami strony, uwzględniając wszystkie okoliczności niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu w sposób zgodny ze sprecyzowanymi przez skarżącą wnioskami, zawartymi w piśmie procesowym z dnia 12 kwietnia 2016 r. (k. 20 akt sądowych), złożonym po doręczeniu skarżącej w dniu 1 marca 2016 r. (po wniesieniu skargi) żądanej informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że żądana przez skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej a Starosta G. był podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia. Informacją publiczną, w świetle definicji zawartej w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest bowiem każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Stosownie zaś do art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, krąg podmiotów obowiązanych do udzielenia takiej informacji obejmuje władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej, w tym administracji rządowej i samorządowej. W orzecznictwie sądowym akceptowany jest pogląd, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne lecz odnosząca się do tych podmiotów (vide: wyrok NSA z 20 października 2012 r. sygn. II SA 1956/02, Lex nr 78062). Konkretyzując przywołane wyżej w sposób ogólny zasadnicze zapisy ustawy o dostępie do informacji publicznej już w nawiązaniu do przedmiotu sprawy niniejszej, zauważyć należy, iż stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" oraz pkt 5 lit. "c" ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacją publiczną są dane publiczne zawarte w dokumentach urzędowych w zakresie jakiegokolwiek dysponowania majątkiem jednostki samorządu terytorialnego lub w dokumentach urzędowych, których treść ma wpływ na majątek jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Funkcjonariuszem publicznym jest między innymi starosta powiatu, repezentujący powiat w obrocie prawnym. W kontrolowanej sprawie przedmiotem wniosku złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, było żądanie udostępnienia umów zawartych przez Starostę G. w zakresie obsługi prawnej Powiatu, a zatem umów dotyczących wydatkowania środków pieniężnych, będących w dyspozycji Powiatu G. Powiat jest jednostką sektora finansów publicznych i związany jest zasadą transparentności i jawności finansów publicznych. Żądana informacja w zakresie przedmiotowym i podmiotowym w pełni objęta była regulacją ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odnosiła się do działalności jednostki samorządu terytorialnego i jej wydatków na obsługę prawną. W wyroku z dnia 12 czerwca 2015 r. sygn. I OSK 1408/14 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że umowy o świadczenie pomocy prawnej zawarte przez gminę z zewnętrzną kancelarią prawną stanowią informację publiczną i powinny być udostępnione Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu jest sytuacją, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w zakresie udostępnienia informacji publicznej, pomimo dysponowania tą informacją, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy, tj. bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (za wyjątkiem sytuacji opisanych w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 ustawy), bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (co jest uzasadnione np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest jednym z ograniczeń opisanych w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Z okoliczności sprawy wynika, że w dacie wniesienia skargi, tj. w dniu 27 lutego 2016 r. (data nadania pocztowego), złożonej po bezskutecznym upływie 14 dni od daty zgłoszenia wniosku o udzielenie żądanej informacji publicznej (termin ten upłynął w dniu 25 lutego 2016 r.), informacja nie była skarżącej udostępniona. Dopiero po wniesieniu skargi w dniu 1 marca 2016 r. skarżącej została udzielona odpowiedz, w której poinformowano ją, że organ nie zawierał umów cywilnych ze wskazanymi przez nią we wniosku podmiotami. W tym stanie rzeczy zadośćuczynienie obowiązkowi udzielenia żądanej informacji publicznej po wniesieniu skargi uzasadnia umorzenie postepowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku. W tym zakresie żądanie strony skarżącej sprecyzowane w skardze stało się bowiem bezprzedmiotowe (vide: między innymi wyroki wydane w sprawach II SAB/Lu 8/15 z dnia 15 marca 2015 r. i II SAB/ Ol 10/15 z dnia 19 marca 2015 r. - ogólnodostępne w bazie CBOSA). Ustanie bezczynności organu przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak sądu od stwierdzenia, że bezczynność organu wystąpiła oraz od oceny charakteru tej bezczynności stosownie do treści art. 149 § 1 i § 1 "a" p.p.s.a. Zważywszy na krótki okres stanu bezczynności, Sąd uznał brak cech rażącego naruszenia prawa stanem bezczynności organu. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją uwzględnienia skargi wskutek stwierdzenia, że organ dopuścił się zarzuconej bezczynności, stało się orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz strony skarżącej poniesionych przez nią kosztów postepowania sądowego stosownie do treści art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone od organu na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego złożyły się koszty poniesione w obu instancjach: kwota uiszczonego wpisu od skargi – 100 złotych oraz od zażalenia – 100 złotych a także koszty zastępstwa procesowego strony skarżącej przez adwokata w obu instancjach łącznie w wysokości 720 złotych stosownie do stawek wynikających z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) oraz kwota 17 złotych uiszczonej opłaty od udzielonego pełnomocnictwa.