II SO/Bk 11/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy z wniosku M. J. o wymierzenie grzywny P. U. K. Sp. z o.o. w G. w związku z nieprzekazaniem w terminie skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej p o s t a n a w i a 1. wymierzyć P. U. K. Sp. z o.o. w G. grzywnę w kwocie 1000 (tysiąc) złotych za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi M. J. na bezczynność P. U.K. Sp. z o.o. w G. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej; 2. zasądzić od P. U. K. Sp. z o.o. w G. na rzecz skarżącego M. J. kwotę 373,40 (trzysta siedemdziesiąt trzy złote czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 3 czerwca 2013 r. (data nadania) M. J. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z wnioskiem o wymierzenie grzywny Zarządowi Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Spółka z o.o. w G. w związku z nieprzekazaniem do sądu jego skargi na bezczynność tego organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Skarżący wyjaśnił, iż w dniu 11 marca 2013 r. zwrócił się do Zarządu ww. Spółki o udzielenie informacji publicznej w przedmiocie wysokości wszystkich łącznych wydatków, jakie spółka komunalna poniosła na utrzymanie swojego Prezesa Zarządu w miesiącu grudniu 2012 r. Ponieważ Zarząd nie zareagował na jego wniosek, skarżący w dniu 25 kwietnia 2013 r. złożył za pośrednictwem organu skargę do tutejszego Sądu na bezczynność organu odnośnie nierozpoznania wniosku z dnia 11 marca 2013 r. Na poparcie powyższych twierdzeń skarżący przedłożył kopię wniosku z dnia 11 marca 2013 r. oraz skargi z dnia 22 kwietnia 2013 r. wraz z dowodami nadania ich listem poleconym. Z kolei pismem z dnia 9 maja 2013 r. Zarząd dokonał zwrotu jego wniosku o udzielenie informacji publicznej wraz ze skargą na bezczynność. Z treści ww. pism wynikało, iż wniosek z dnia 11 marca 2013 r. o udzielenie informacji publicznej został doręczony po raz pierwszy przy skardze na bezczynność. Żądane zaś informacji dotyczące Prezesa Zarządu Spółki znajdują się na stronie BIP Urzędu Miasta G. W piśmie procesowym z dnia 27 sierpnia 2013 r. skarżący podtrzymał wniosek o wymierzenie grzywny organowi w związku z nieprzekazaniem jego skargi na bezczynność do sądu, wnosząc o jej orzeczenie w wysokości 2000 zł. Zdaniem skarżącego kwota grzywny nie jest wygórowana zważywszy na przewinienie organu, który próbuje zaprzeczać, iż do Spółki w ogóle wpłynęło pismo w postaci wniosku o udzielenie informacji publicznej, mimo że skarżący posiada dowód potwierdzenia nadania tego wniosku listem poleconym. W odpowiedzi na wniosek organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 9 maja 2013 r., iż wniosek z dnia 11 marca 2013 r. o udzielenie informacji publicznej dotarł po raz pierwszy do Spółki wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Białymstoku. Wskazał, iż skarżący nie przedstawił żadnego dowodu odbioru ww. wniosku przez Zarząd Spółki, bądź któregokolwiek z jej pracowników. Zdaniem organu - wbrew twierdzeniom skarżącego - dowód nadania korespondencji nie jest równocześnie dowodem potwierdzenia odbioru jej przez adresata. Organ potwierdził ponadto, iż żądane przez skarżącego informacje znajdują się na stronie BIP Urzędu Miasta G., o czym poinformowano skarżącego w piśmie z dnia 9 maja 2013 r. Tym samym Zarząd Spółki uwzględnił skargę i nie pozostawał w bezczynności. W związku z powyższym organ wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest uzasadniony. Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., 270), zwanej dalej "ustawą", organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się przez organ administracji publicznej do powyższego obowiązku sąd na podstawie art. 55 § 1 ustawy może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Warunkiem orzeczenia w tym przedmiocie jest złożenie przez skarżącego wniosku, w którym domaga się on nałożenia na organ grzywny. W tym miejscu podkreślić należy, iż wyłączną materialnoprawną przesłanką orzeczenia przez sąd o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków z art. 54 § 2 w terminie określonym w tym przepisie. Wymierzenie grzywny organowi może zatem nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z przywołanego na wstępie art. 54 § 2 nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSA i WSA, nr 6 z 2006, poz. 156, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SO/Wa 8/08). Celem regulacji art. 55 § 1 ustawy jest bowiem nie tylko zdyscyplinowanie organu do przestrzegania terminów wykonania obowiązku nadania skardze biegu, ale grzywna stanowić też ma swoistą sankcję za niedopełnienie obowiązku, to jest za naruszenie podstawowego prawa strony do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Można postawić tezę, że w krańcowych przypadkach działanie organu (który np. nie przesłałby w ogóle skargi do sądu, gdyż ją zagubił) mogłoby pozbawić jednostkę w ogóle prawa do sądu. Uzasadnia to przyjęcie także sankcyjnego charakteru środka z art. 55 §1 ustawy. Użyte zaś w art. 55 § 1 powołanej ustawy sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tak: T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Spółka z o.o. w G. nie wypełniło obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, w terminie określonym w tym przepisie. W omawianym przypadku za bezsporne przyjąć należy, iż organ w ogóle nie przekazał skargi wraz z wymaganymi dokumentami do sądu. Powyższego obowiązku organ nie wykonał nawet po przesłaniu mu przez Sąd egzemplarza skargi (dołączonej do wniosku o wymierzenie grzywny) przy piśmie z dnia 28 sierpnia 2013 r. Podkreślić przy tym należy, iż nadsyłając odpowiedz na wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny, organ nie wyjaśnił przyczyn zwłoki. Wskazał jedynie, iż w jego ocenie organ uwzględnił skargę i nie pozostawał w bezczynności. Tymczasem podnieść należy, że w sprawie o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy, organ nie może skutecznie usprawiedliwiać niedochowania trzydziestodniowego terminu z art. 54 § 2 ustawy okolicznościami własnego nieprawidłowego działania (błędną oceną prawną sytuacji). Na organie ciąży bowiem bezwzględny obowiązek przesłania sądowi skargi, niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych czy też nie. Okoliczność ta podlega bowiem ocenie sądu, a nie organu. Reasumując tę część rozważań przyjąć należy, że w omawianym przypadku doszło do naruszenia prawa polegającego na przekroczeniu trzydziestodniowego terminu do przesłania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę, a tym samym do naruszenia art. 54 § 2 ustawy. Okoliczności sprawy wskazują nadto, że powyższe uchybienie nastąpiło na skutek okoliczności leżących po stronie organu, w tym przyjęcia błędnego poglądu o braku konieczności przesłania skargi sądowi w sprawie. Stąd też za uzasadnione uznać należy wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 §1 ustawy. Za wymierzeniem organowi grzywny w wysokości orzeczonej, zdaniem Sądu przemawia fakt, iż powyższe zachowanie organu uznać należy za niezgodne z prawem i podlegające sankcjonowaniu. Analiza poszczególnych dat wpływu i nadania pism procesowych wskazuje, że organ mógł swój ustawowy obowiązek wypełnić w terminie. Ponadto jak już wyżej wskazano, Sąd przesłał organowi egzemplarz skargi przy piśmie z dnia 28 sierpnia 2013 r. Niewątpliwie sporny w sprawie niniejszej obowiązek mógł jeszcze (mimo wcześniejszego zwrotu skargi) zostać wykonany, co jednak nie nastąpiło. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że adekwatne do stopnia zaniedbania obowiązków przez organ w niniejszej sprawie jest wymierzenie grzywny w wysokości określonej w sentencji postanowienia. Wymierzona grzywna spełni również, w ocenie sądu, rolę prewencyjną, bowiem przyczyni się do przestrzegania prawa w przyszłości przez organ. Mając powyższe na uwadze i z mocy powołanych przepisów Sąd orzekł jak w postanowieniu. O zwrocie kosztów w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 210 § 1 ustawy, a także § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.), wliczając w to także koszt opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.