II SO/Bk 13/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 października 2012 r. sprawy z wniosku T. L. o wymierzenie grzywny Rektorowi N. W.S. w S. w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi na bezczynność organu w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a odrzucić wniosek U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu 3 lipca 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) T. L. złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o wymierzenie grzywny Rektorowi N. W. S. w S. w związku z nieprzekazaniem Sądowi skargi na bezczynność organu w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wskazał, iż w dniu [...] stycznia 2012 r. złożył do Rektora N.W. S. w S. wniosek o udostępnienie informacji publicznych dotyczących przyznania pomocy materialnej dla studentów i doktorantów ze środków pochodzących z budżetu państwa. W związku z brakiem odpowiedzi na powyższy wniosek, w dniu [...] marca 2012 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie w dniu 9 maja 2012 r. złożył za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W dniu 30 maja 2012 r. wezwał organ do przekazania skargi wraz z uzasadnieniem, jednakże ten zignorował jego wezwanie i nie przekazał skargi. W odpowiedzi na wezwanie, Rektor N. W. S. w S. wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na wstępie organ wyjaśnił, że wniosek z dnia [...] stycznia 2012 r. o udzielenie informacji publicznej został złożony przez Fundację "[...]", a nie przez osobę fizyczną – T. L., który występował w tym postępowaniu jako "Dyrektor Programu [...]", a zatem był jedynie osobą reprezentującą stronę tego postępowania. Odnosząc się natomiast do powodów uchybienia terminowi do przekazania skargi do Sądu wskazano, iż w chwili składania wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. Uczelnia była w czasie zmiany adresu siedziby. Nadto wyjaśniono, iż po otrzymaniu skargi Rektor, nie mając doświadczenia procesowego przed Sądami Administracyjnymi błędnie przyjął, iż pismo to jest odpisem skierowanym do jego właściwości, co spowodowało brak nadania sprawie prawidłowego biegu. Na dzień dzisiejszy sporządzono już odpowiedz na skargę, a także odpowiedz na wniosek Fundacji, które zostały przesłane do właściwych podmiotów. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 lipca 2012 r. T. L.został wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania wnioskodawcy przez T.L. oraz nadesłanie jednego egzemplarza odpisu wniosku poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosku. W odpowiedzi na to wezwanie T. L. złożył odpis wniosku oraz wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie nie reprezentuje żadnej osoby prawnej ani innej osoby fizycznej. Dodał, że wniosek składa osobiście, a adres Fundacji "[...]" wskazuje jedynie jako adres do doręczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje Wniosek jako niedopuszczalny należało odrzucić. Zgodnie z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5) jest niedopuszczalne. W myśl natomiast art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). W tym miejscu wyjaśnić należy, iż legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się, tym, iż działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 - ONSA 1997 Nr 2 poz. 89). Przypomnieć trzeba, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83). Wprawdzie oba te orzeczenia wydane zostały na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), niemniej jednak zachowały aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy. Aktualna regulacja nie zrywa zatem łączności między definicją strony postępowania administracyjnego a definicją uprawnionego do wniesienia skargi. Wynika to z faktu, iż o możliwości żądania wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym. W administracyjnym postępowaniu interes prawny musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest więc od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Stąd osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, str. 424). W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi na bezczynność organu w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stanowi kontynuację postępowania zainicjowanego wnioskiem Fundacji "[...]" z dnia [...] stycznia 2012 r. w wyżej opisanym zakresie, nie zaś T.L. Powyższe zdaniem Sądu jednoznacznie wynika z treści wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. skierowanym do Rektora N. W. S. w S., gdzie jako wnioskodawca wskazana jest Fundacja "[...]" prowadząca monitoring szkół wyższym w ramach Programu [...]. Wniosek ten został podpisany przez skarżącego, jako "Dyrektora Programu". Podobnie pismo z dnia [...] marca 2012 r. nazwane "wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa", zostało podpisane przez skarżącego, jako "Dyrektora Programu [...]" Jednocześnie zauważyć należy, iż wnioskodawca składając omawiany wniosek podniósł, iż jedynie w przypadku ewentualnych wątpliwości, co do jego umocowania należy traktować go jako złożony przez osobę fizyczną. Jak wynika zaś z odpowiedzi na skargę udzieloną przez organ, Rektor takich wątpliwości nie miał i od początku traktował wniosek z dnia [...] stycznia 2012 r. jako pochodzący od Fundacji. Potwierdzeniem powyższego jest pismo z dnia 1 sierpnia 2012 r. stanowiące załatwienie tego wniosku, skierowane do Fundacji "[...]" (k. 20 akt sądowych). Również sam T. L. w skardze do Sądu z dnia 7 maja 2012 r. podniósł, że wniosek z dnia [...]stycznia 2012 r. należy traktować jako złożony przez osobę fizyczną. Jednocześnie dodał, iż wniosek ten - co wynika z jego treści - został wniesiony - w imieniu obywatelskiej grupy realizującej "Program obywatelskiego nadzoru nad działaniem instytucji edukacyjnych i wykorzystaniem funduszy przeznaczonych na wsparcie młodzieży-[...]", wspieranej przez Fundację "[...]" oraz Fundację im. S. B. Ponadto T. L. w odpowiedzi na wezwanie tutejszego Sądu z dnia 9 lipca 2012 r., wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie reprezentuję żadnej osoby prawnej ani innej osoby fizycznej, a niniejszy wniosek składa osobiście, a adres Fundacji "[...]" wskazuję jedynie jako adres do doręczeń (k. 12 akt sądowych). Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że w związku z tym, iż postępowanie administracyjne w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zostało zainicjowane przez Fundację "[...], a nie przez T. L., to tym samym nie był on podmiotem legitymowanym do wniesienia wniosku o wymierzenie grzywny temu organowi za nieprzekazanie do Sądu skargi w powyższym przedmiocie. T. L.występując zatem z przedmiotowym wnioskiem dokonał czynności procesowej, do której nie był uprawniony w świetle art. 50 § 1 p.p.s.a., co z kolei wyłącza możliwość merytorycznego rozpoznania wskazanego na wstępie wniosku przez sąd administracyjny (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Bk 51/12). Mając na względzie powyższe, z uwagi na art. 50 § 1 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. wniosek jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.