II SO/Bk 2/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-03-30

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Danuta Tryniszewska - Bytys, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów i referendarza sądowego od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli strona skarżąca zarzuca im stronniczość i naruszanie prawa, ale nie uprawdopodabnia tych zarzutów w sposób obiektywny?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego lub referendarza sądowego podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca nie uprawdopodobni istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Samo subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności, bez wskazania obiektywnych powodów, nie jest wystarczającą przesłanką do wyłączenia. Niezadowolenie z rozstrzygnięcia lub ocena pracy sędziego nie stanowią podstawy do wyłączenia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wnioski o wyłączenie sędziów Elżbiety Trykoszko i Małgorzaty Roleder oraz referendarza sądowego Barbary Romanczuk od udziału we wszystkich jego sprawach. Jako uzasadnienie podał, że sędziowie naruszają prawo, są stronniczy, zakłamani i celowo generują koszty poprzez wysyłanie wezwań. Sędziowie i referendarz złożyli oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów i referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys sędzia WSA Marek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o wyłączenie sędziów: Elżbiety Trykoszko i Małgorzaty Roleder oraz referendarza sądowego Barbary Romanczuk od rozpoznania wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na Wójta Gminy W. w przedmiocie dowozu do gabinetu rehabilitacyjnego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów i referendarza sądowego W piśmie procesowym z dnia 12 marca 2017 r. złożonym do akt sprawy [...] skarżący zawarł wniosek o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Trykoszko od udziału we wszystkich jego sprawach. Z kolei w piśmie procesowym z tego samego dnia złożonym do akt sprawy [...], skarżący wniósł o wyłączenie sędziego WSA Małgorzaty Roleder oraz referendarza sądowego Barbary Romanczuk, również od udziału we wszystkich jego sprawach. W uzasadnieniu wniosku dotyczącego wyłączenia sędziego NSA Elżbiety Trykoszko, skarżący podniósł, że sędzia ten narusza prawo procesowe i materialne, celowo wysyła wezwania, po czym odrzuca bądź oddala skargi. W ocenie skarżącego sędzia jest stronniczy. Odnośnie sędziego WSA Małgorzaty Roleder skarżący podał, że sędzia ten jest "zakłamany i stronniczy". Natomiast wniosek o wyłączenie referendarza sądowego Barbary Romanczuk uzasadnił tym, że referendarz celowo wysyła do niego wezwania do przedstawienia różnych dokumentów, rachunków i faktur, co generuje po jego stronie koszty, mimo że jego sytuacja jest doskonale znana sądowi. Wnioskowani do wyłączenia sędziowie NSA Elżbieta Trykoszko i WSA Małgorzata Roleder oraz referendarz sądowy – Barbara Romanczuk złożyli do akt sprawy oświadczenia, z których wynika, że nie istnieją wobec nich żadne okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek podlega oddaleniu. Instytucję wyłączenia sędziego oraz referendarza sądowego regulują przepisy art. 18-24 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.). Wyłącznie sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis) reguluje przepis art. 18 ww. ustawy, zaś o wyłączeniu na żądanie lub na wniosek (iudex suspectus) traktuje art. 19 P.p.s.a., stanowiąc, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Składając wniosek o wyłączenie sędziego strona powinna uprawdopodobnić przyczyny tego wyłączenia (art. 20 P.p.s.a). Sędzia zaś powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie (art. 21 P.p.s.a.). Powyższe przepisy stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego (art. 24 § 1 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości, co do bezstronności wymienionych sędziów i referendarza. Samo przypuszczenie o braku bezstronności sędziego orzekającego w sprawie, bez żadnego uprawdopodobnienia w tym zakresie, powinno skutkować oddaleniem wniosku. W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego (vide: postanowienie NSA z 15 września 2008 r., II FZ 397/08, pub. Lex nr 493907). Sam fakt orzekania w innej sprawie, w której wnioskodawca był stroną nie daje podstawy do sformułowania zastrzeżeń co do bezstronności sędziego, biorącego udział w rozstrzyganiu innej sprawy. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi również podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądu I instancji (por. postanowienie NSA z 5 września 2008 r., I OZ 665/08, pub. LEX nr 440113). Przesłanką do wyłączenia nie może być też ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, gdyż należy ona w ramach kontroli instancyjnej do sądu wyższej instancji. Sąd, rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego, nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (postanowienie SN z dnia 28 sierpnia 1996 r., I PO 8/96, pub. OSNAP 1997, nr 4, poz. 59). W ocenie Sądu, okoliczności wskazywane przez skarżącego we wniosku o wyłączenie sędziów nie mogły stanowić podstawy do jego uwzględnienia. W pierwszej kolejności trzeba podkreślić, że skład rozpoznający przedmiotowy wniosek nie stwierdził istnienia żadnej z przesłanek, o których mowa w art. 18 pkt 1 – 7 P.p.s.a., stanowiących podstawę do wyłączenia wnioskowanych sędziów z mocy ustawy. Skarżący nie uprawdopodobnił też okoliczności wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. W ocenie Sądu z samego faktu wydania niekorzystnego orzeczenia o odrzuceniu skargi czy też jej oddaleniu w innych sprawach, nie można wyciągać wniosku o braku wiarygodności danych sędziów. Samo bowiem przeświadczenie skarżącego, że wymienieni we wniosku sędziowie mogą prowadzić proces nieobiektywnie, nie jest przesłanką do wnioskowania o ich wyłączenie. Ponadto podkreślić należy, że wszyscy sędziowie oraz referendarz sądowy, których wyłączenia zażądał skarżący złożyli pisemne oświadczenia, że nie istnieje żadna okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Nie występują, zatem po ich stronie przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 P.p.s.a., a także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie podważyła zaś wiarygodności tych oświadczeń. Ze wskazanych powyżej względów, na mocy art. 18 i art. 19 w zw. z art. 24 § 1 oraz art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło