II SO/Bk 20/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi I. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w B. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany lasu na użytek rolny p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. I. N. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 2). Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącego stanowi dochód skarżącego z tytułu emerytury w kwocie 680 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m² posadowiony na działce o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna: grunty rolne – [...]ha oraz grunty leśne – [...] ha. Poza tym skarżący posiada samochód osobowy O. Z., rok produkcji [...]. Wykazane wydatki miesięczne skarżącego stanowią: energia elektryczna – 200 zł; woda – 50 zł; wywóz odpadów komunalnych – 80 zł; dzierżawa wieczysta – 33 zł; podatek rolny i leśny – 50 zł; wyżywienie – 1.000 zł; odzież – 100 zł; środki czystości – 50 zł; utrzymanie samochodu – 200 zł oraz telefon – 40 zł (k. 2-4). Pismem z dnia 7 października 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania oświadczenia, w którym należało wskazać z jakich środków pokrywane jest bieżące utrzymanie rodziny skarżącego wykazane we wniosku, a przekraczające uzyskiwane dochody oraz przedłożyć do sprawy rachunki i faktury dokumentujące te wydatki i wyciągi z rachunku bankowego wnioskodawcy za okres trzech ostatnich miesięcy. Dane powyższe były niezbędne do oceny stanu majątkowego wnioskodawcy (k. 6). Wezwanie zostało doręczone prawidłowo dnia 12 października 2016 r. (k. 7), pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie ustosunkował się do jego treści. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż jest on w stanie pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie oraz koszty ustanowienia pełnomocnika. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, a wysokość jego miesięcznych dochodów wynosi 680 zł (z tytułu emerytury). Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wnioskodawcy wynoszą łącznie około 1.800 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m² posadowiony na działce o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna: grunty rolne – [...] ha oraz grunty leśne – [...] ha. Poza tym skarżący posiada samochód osobowy O. Z., rok produkcji [...]. Mając powyższe na uwadze w sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez skarżącego oświadczenia dotyczącego jego sytuacji majątkowej, w szczególności w zakresie wysokości uzyskiwanego dochodu miesięcznego budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. W tym zakresie skarżący mimo wezwanie nie udzielił żadnej odpowiedzi. Przede wszystkim należy podkreślić, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legły rozbieżności między deklarowanym dochodem miesięcznym (obecnie 680 zł z tytułu emerytury) z wykazanymi wydatkami, które wynoszą ponad 1.800 zł. Zestawiając osiągnięty dochód z wykazanymi miesięcznymi wydatkami należało stwierdzić, iż wydatki te przekraczają znacznie deklarowane dochody. Skarżący przy tym nie wykazał, aby zalegał ze spłatą bieżących rachunków. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej rodziny, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które to mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Okoliczność, że wykazane dochody nie pokrywają się z ponoszonymi wydatkami wskazuje, iż skarżący nie udowodnił, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Przedstawione bowiem przez wnioskodawcę okoliczności odnośnie jego dochodów oraz jego wydatków przeczą zasadom logiki i życiowego doświadczenia (podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 240/09, postanowieniu z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II OZ 952/08 i postanowieniu z dnia 31 lipca 2008 r., sygn. akt I FZ 272/08). Końcowo jeszcze raz należy zaakcentować, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane. W sprawie niniejszej z przedstawionych wyżej przyczyn wniosek skarżącego uznano za niewiarygodny i na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.