II SO/Bk 32/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy z wniosku M. C. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi P. S. "C." w B. za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a wymierzyć Dyrektorowi P. S. "C." w B. grzywnę w kwocie 600 (sześćset) złotych. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu 9 października 2017 r. M. C. (dalej powoływany jako: "skarżący") złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o wymierzenie grzywny Dyrektorowi P. S. "C." w B. (dalej powoływany jako: "organ") za niewykonanie obowiązku przekazania do sądu jego skargi na bezczynność organu w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu 7 czerwca 2017 r. za pomocą poczty elektronicznej zwrócił się do ww. organu o udostępnienie informacji publicznej w postaci pełnej treści statutu P. S. "C." w B., wskazując, aby nastąpiło to za pomocą poczty elektronicznej. W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ poinformował skarżącego wiadomością z dnia 23 czerwca 2017 r. przesłaną pocztą elektroniczną, że statut jest dostępny wyłącznie do wglądu w sekretariacie głównym szkoły. W tym stanie rzeczy, skarżący w kolejnej wiadomości kierowanej do organu z dnia 29 czerwca 2017 r. wskazał, że statut szkoły jest informacją, której można domagać się na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej i takim wnioskiem, złożonym w tym trybie był mail z dnia 7 czerwca 2017 r. Szkoła zaś w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia tej informacji na zasadach określonych wspomnianą ustawą. Następnie wskazał, że po tej dacie organ nie prowadził z nim dalszej korespondencji w przedmiotowej sprawie, nie udzielił też wnioskowanej informacji. W dniu 19 września 2017 r. skarżący podczas osobistej wizyty w sekretariacie szkoły, na pytanie o przyczyny braku odpowiedzi na kierowane przez niego maile nie uzyskał wyjaśnień. W tym stanie rzeczy, w dniu 20 września 2017 r. skarżący złożył do Sądu za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Dyrektora P. S. "C." w B. w przedmiocie nie udzielenia informacji publicznej. Organ nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej tj. nie przekazał sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na nią, w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Termin ten upłynął w dniu 5 października 2017 r. i na dzień sporządzania skargi (według informacji uzyskanej w Wydziale Informacji Sądowej WSA w Białymstoku) nie zarejestrowano wpływu opisanej skarg. Końcowo skarżący nadmienił, że wniesienie skargi na bezczynność organu w żaden sposób nie wpłynęło na kwestię udostępnienia mu wnioskowanej przez niego informacji publicznej. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, organ wyjaśnił, że skarżący jest słuchaczem pierwszego semestru P. S. "C." w B. W dniu 7 czerwca 2017 r. zwrócił się do organu drogą elektroniczną o przesłanie mailem statutu szkoły. W dniu 23 czerwca 2017 r. organ poinformował go o możliwości wglądu do statutu w sekretariacie szkoły. Nadto organ wskazał, że w momencie zapisu do szkoły, słuchacz ma możliwość zapoznania się z treścią obowiązującego statutu, może też w każdym czasie uzyskać wgląd do tego dokumentu. Wiadomość mailowa nie pozwala natomiast na weryfikację nadawcy. Gdy w dniu 19 czerwca 2017 r. skarżący był obecny w sekretariacie szkoły, po potwierdzeniu, że chce zapoznać się ze statutem, uzyskał wgląd do jego treści. Świadkami tego zdarzenia byli pracownicy szkoły. Zgodnie z relacjami osób obecnych i sporządzoną na tę okoliczność notatką, skarżący stwierdził, że nie będzie czytał statutu. Dalej organ podał, że w dniu 20 września 2017 r. do sekretariatu szkoły wpłynął faks zatytułowany "Skarga na bezczynność". W ocenie organu faks nie stanowi dokumentu, stąd pozostawiony został bez rozpoznania. Nadto skarga była bezprzedmiotowa, skoro dzień wcześniej, tj. w dniu 19 września 2017 r. skarżący osobiście uzyskał statut do wglądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przy czym w przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi - art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej: "u.d.i.p."). W razie niezastosowania się przez organ administracji publicznej do powyższego obowiązku sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Warunkiem orzeczenia w tym przedmiocie jest złożenie przez skarżącego wniosku, w którym domaga się nałożenia na organ grzywny. W tym miejscu podkreślić należy, iż wyłączną materialnoprawną przesłanką orzeczenia przez sąd o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków z art. 54 § 2 w terminie określonym w tym przepisie. Wymierzenie grzywny organowi może zatem nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z przywołanego na wstępie art. 54 § 2 nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie ma bowiem charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSA i WSA, nr 6 z 2006, poz. 156, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SO/Wa 8/08). Rolą grzywny jest ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwianie albo utrudnianie realizacji prawa do sądu. Jednocześnie kara finansowa służy zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Grzywna stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z ww. przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej, wpłynęła do organu faksem w dniu 20 września 2017 r., co potwierdził sam organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny. Stosownie do treści art. 21 pkt 1 u.d.i.p. organ winien w terminie 15 dni przekazać tę skargę do sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, tj. najpóźniej do dnia 5 października 2017 r. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, organ nie przesłał przedmiotowej skargi w ustawowym terminie, co oznacza że nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Dopiero przy piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2017 r. stanowiącym odpowiedz na wniosek o wymierzenie grzywny oraz na wezwanie Sądu do przedstawienia akt sprawy niniejszej, organ dołączył jako załącznik do tego pisma kserokopię wydruku faksu skargi na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej, nadto w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny zawarł treści odnoszące się do skargi na bezczynność. Organ nie przejawił natomiast żadnej samodzielnej inicjatywy zmierzającej do przedstawienia tut. Sądowi skargi na bezczynność. Nie budzi zatem wątpliwości, że organ dopuścił się uchybienia terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p., spełnienie obowiązku przesłania skargi przewidzianego tym przepisem nastąpiło bowiem po terminie. Wystąpiła zatem przesłanka uzasadniająca wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. W tym miejscu przypomnieć należy, że już samo niewywiązanie się z obowiązku przekazania skargi do sądu w terminie wynikającym z ustawy uzasadnia wymierzenie organowi grzywny. Jak bowiem wyżej wskazano, wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a oraz art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Jednocześnie należy zaznaczyć, że przyczyny powodujące nieprzekazanie skargi do sądu są nieistotne dla samego wymierzenia sankcji, choć mogą mieć wpływ na wysokość przedmiotowej grzywny. Podkreślić również trzeba, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 p.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W niniejszej sprawie określając wysokość grzywny należało uwzględnić rozmiar przekroczenia terminu jakiego dopuścił się organ (prawie dwa miesiące), jak również okoliczność, że stan opóźnienia w realizacji obowiązku przekazania skargi nie został usunięty z inicjatywy samego organu lecz ostatecznie w związku z udzieleniem odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, w którym skarga na bezczynność stanowiła załączniki do tej odpowiedzi, podobnie jak akta tej sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało uznać, że grzywna w kwocie 600 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku przekazania skargi i jednocześnie spełni cele, dla których została ustanowiona. Z tychże względów, działając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.