SA/Bk 1262/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA S. Presnarowicz, Sędziowie NSA W. Kędzierski (spr.), J. Lewkowicz, Protokolant M. Tyl, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004 roku sprawy ze skargi M. [...] Spółki Akcyjnej w upadłości w B. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za XI i XII 2000 rok oddala skargę Izba Skarbowa w B. decyzją z [...].08.2003 r. Nr [...], utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...].05.2003 r. Nr [...], określającą "M." S.A. w upadłości, w B. nadwyżkę podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek podatnika za listopad 2000 r. i ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe oraz określającą zobowiązanie podatkowe i ustalającą dodatkowe zobowiązania podatkowe za grudzień 2000 r. – wydane na podstawie przepisów: - art. 10 ust. 2, art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), - art. 21 §§1 i 3, art. 47 §§ 1 i 3, art. 51 § 1 i art. 2007 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), - art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 2 pkt 3a, art. 24 pkt 1 i art. 31 ustawy z 28.09.1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. Z 1999 r. Nr 54, poz. 572 ze zm.); U podstaw rozstrzygnięcia sprawy legły następujące ustalenia Izby Skarbowej: "M." S.A. jako właściciel i użytkownik wieczysty zawarła ze Spółką "N." umowę użytkowania nieruchomości za łączną cenę 3.500.000,00 zł. Następnie w krótkim odstępie czasu zawarła ze Spółką "N." umowę najmu "M." S.A. pomimo zawarcia ze Spółką "N." umowy użytkowania, ze spornych nieruchomości korzystała nieprzerwanie. Nie było więc racjonalnym działaniem wynajmowanie nieruchomości po wcześniejszym oddaniu ich w użytkowanie wynajmującemu. Celem tego działania było bezpodstawne powiększenie kosztów uzyskania przychodów w "M." S.A. o 49.229,60 zł w 2000 r. i bezpodstawne powiększenie podatku naliczonego VAT do odliczenia w listopadzie i w grudniu 2000 r., ogółem o 10.830 zł, a nie rzeczywisty najem nieruchomości. Powyższy sposób przeprowadzenia transakcji był ułatwiony z uwagi na istnienie powiązań kapitałowych i osobowych pomiędzy obydwiema spółkami. Dokonane czynności sprowadzały się w gruncie rzeczy do transferu pieniędzy pomiędzy podmiotami. Taka sytuacja uzasadnia zastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Izba Skarbowa nie dopatrzyła się naruszenia przepisu art. 31 ustawy o kontroli skarbowej. "M." S.A. w upadłości, w B. na decyzję Izby Skarbowej wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: - art. 10 ust. 2 i art. 27 ust. 5 i 6 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, - § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "C" rozporządzenia Ministra Finansów z 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 124 ze zm.) - art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, Zgłaszając powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wywiodła: Przepis art. 25 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 08.01.1993 r. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jako niewskazanej w podstawach prawnych decyzji nie mógł stanowić podstawy prawnej rozpatrzenia sprawy. Powołana przez Izbę Skarbową decyzja dotycząca podatku dochodowego od "M." za 2000 r. zawiera wewnętrzną sprzeczność, gdyż wynagrodzenia uzyskane z umowy użytkowania nieruchomości traktuje jako przychód, a wydatków poniesionych na podstawie umowy najmu nie uznaje za koszty uzyskania przychodów. Stanowisko organów podatkowych o nieproporcjalności uzyskanych przychodów z umowy użytkowania nieruchomości i wydatków poniesionych na podstawie umowy najmu nie jest zasadne. Podatnik w 2000 r. poniósł bowiem koszty 49.229,60 zł, a uzyskał przychód w kwocie 1.881.347,12 zł w 2000 r. i 1.618.652,88 zł w 2001 r. Skarżąca podniosła nadto, że faktury VAT wystawione przez wynajmującego (spółka "N.") nie zostały zakwestionowane przez organy podatkowe w zakresie podatku należnego od wynajmującego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła we wrześniu 2003 r. W myśl przepisu art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, z których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 01 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem do rozpoznania niniejszej sprawy właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Zebrany w sprawie materiał pozwala na stwierdzenie, że skarżąca "M." S.A. w 2000 r. była użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych w B. przy ul. [...], w S. przy ul. [...] i w G. przy ul. [...] oraz właścicielem budynków znajdujących się na nieruchomościach. 27 października 2000 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Akcjonariuszy podjęło uchwałę w przedmiocie ustanowienia na rzecz spółki "N." w B. prawa użytkowania. Użytkowanie ustanowiono w formie aktów notarialnych na okresy w B. i w S. po 10 lat i w G. na 5 lat. Odpłatność za użytkowanie określono na 3.500.000 zł. W 2000 r. "M." otrzymała 1.881.347,12 zł. Pomiędzy S.A. "M." i Spółką z o.o. "N." istniały ścisłe powiązania kapitałowe i osobowe. Na 31 grudnia 2000 r. "M." posiadała w Spółce "N." 14.800 udziałów na ogólną liczbę 20.000 i dysponowała 26.000 głosów w ogólnej liczbie 52.000. Prezes Zarządu "M." był również Prezesem Zarządu Spółki "N.". Po ustanowieniu użytkowania przez "M." dla Spółki "N.", podmioty te zawarły w dniach 31.10.2000 r., 30.11.2000 r. i 30.12.2000 r. umowy najmu, którymi Spółka "N." wynajęła S.A. "M." część nieruchomości. Z tytułu najmu "M." poniosła wydatki: za nieruchomość w B. 24.801,60 zł i za nieruchomość w S. 24.428,00 zł. Według wyliczeń dokonanych przez organ pierwszej instancji, przy przyjęciu aktualnych stawek czynszu na dzień zawarcia umów najmu, "M." w okresie obowiązywania umów najmu zapłaciłaby czynsz ogółem 6.3000.000 zł. Dochód z ustanowionego użytkowania na rzecz Spółki "N." wyraził się kwotą 3.500.000 zł. Uwzględniwszy jeszcze fakt, że "M." była zobowiązana do ponoszenia kosztów z tytułu podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie, stwierdzić należy, że uzyskany przychód z wynagrodzenia za użytkowanie jest nieproporcjonalnie niski w stosunku do przewidywanych kosztów. Te wszystkie okoliczności nakazywały przyjęcie, że rzeczywistym i zgodnym z wolą stron, celem zawarcia umów był transfer pieniędzy pomiędzy podmiotami powiązanymi kapitałowo i osobowo. Mamy więc do czynienia z sytuacją o jakiej traktują przepisy art. 58 i art. 83 Kodeksu cywilnego. Zawarte przez "M." S.A. i Spółkę z o.o. "N.", umowy miały na celu obejście przepisów prawa podatkowego. Ponieważ faktury dokumentujące najem potwierdzały czynności zmierzające do obejścia przepisów prawa podatkowego, to zgodnie z przepisem § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "c" rozporządzenia Ministra Finansów z 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz.124 ze zm.), nie mogą one stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o zawarty w nich podatek naliczony VAT. Pozorność umów najmu skutkuje, że poniesione przez "M." z tego tytułu wydatki nie mogły być uznane za koszty uzyskania przychodów. Tym samym miał w sprawie zastosowanie, powołany w uzasadnieniach decyzji organów obydwu instancji, przeciw art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zarzut zatem skarżącej o nie powołaniu przez organ pierwszej instancji przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z 08.01.1993 r. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) rozmija się z rzeczywistością. Decyzja to jej "sentencja" i uzasadnienie i jako taka zawiera w sobie jako jedną z podstaw prawnych przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku VAT. Nie można uznać za trafny poglądu skarżącej o wewnętrznej sprzeczności decyzji Izby Skarbowej. Izba Skarbowa nie negowała zasadności umów o użytkowanie nieruchomości i wobec tego wynagrodzenie otrzymane na ich podstawie zasadnie uznała za przychód. Traktując umowy najmu jako czynności dokonane dla pozoru miała pełne podstawy do stwierdzenia, iż poniesione na ich podstawie wydatki nie stanowią kosztów poniesionych przez "M." w celu uzyskania przychodów. Rozważania poczynione przez organy podatkowe, w oparciu o zebrany materiał, nie pozwalają na podważenie ustaleń organów, iż poniesione wydatki przez "M." na podstawie umów najmu byłyby nieproporcjonalnie wysokie do uzyskanego przychodu z tytułu ustanowienia użytkowania dla Spółki z o.o. "N.". Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), jak też art. 10 ust. 2 ustawy z 08.01.1993 r. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Określenie innej kwoty podatku do zwrotu na rachunek podatnika skutkowało zastosowaniem przepisu art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o podatku VAT. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), oddalił skargę.