SA/Bk 1321/03
WyrokWSA w Białymstoku2004-05-26
Skład orzekający: Sędzia NSA M. Markowski, Sędzia WSA S. Presnarowicz, Asesor WSA U. B. Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja określająca wysokość odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok podatkowy, który zakończył się przed wejściem w życie art. 53a Ordynacji podatkowej, może być wydana na podstawie tego przepisu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 53a Ordynacji podatkowej, mimo że wszedł w życie od 1 stycznia 2003 r., ma charakter proceduralny i może być stosowany do decyzji wydawanych po zakończeniu roku podatkowego, nawet jeśli dotyczy to lat wcześniejszych. Uchylenie decyzji wymiarowej za rok 2000 skutkowało koniecznością uchylenia również decyzji określającej odsetki za zwłokę od zaniżonych zaliczek w tym podatku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. określającej odsetki za zwłokę od zaniżonych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 rok. Podstawą były ustalenia kontroli dotyczące zaniżenia przychodów i zawyżenia kosztów uzyskania przychodów przez spółkę cywilną, w której skarżący posiadał udziały. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 53a, kwestionując jego zastosowanie do zdarzeń z 2000 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie może być wykonana w całości, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Markowski, Sędzia WSA S. Presnarowicz, Asesor WSA U. B. Rymarska (spr.), Protokolant A. Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004 r. sprawy ze skargi Z. S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odsetek od zaniżonych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego Z. S. M. kwotę 2.815,00 (słownie: dwa tysiące osiemset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił Skarżącemu wysokość odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2000 r. Stwierdzenie zaniżenia zaliczek było wynikiem ustaleń kontroli w zakresie rzetelności deklarowanego dochodu i podatku dochodowego za 2000 r. przez Skarżącego, osiągającego przychody wyłącznie z tytułu udziału w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym spółki cywilnej "R". Przeprowadzona w Spółce kontrola wykazała zaniżenie przychodów o kwotę [...] zł oraz zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł. W toku kontroli stwierdzono, iż Spółka w 2000 r. otrzymała od firmy "H" C. K. środki pieniężne na łączną kwotę [...] zł udokumentowane przelewami bankowymi wystawionymi w okresie od [...] stycznia do [...] lipca 2000 r. Otrzymane kwoty Spółka zaewidencjonowała w księgach rachunkowych jako zapłatę należności od tej firmy. Przesłuchani w charakterze świadków wspólnicy nie potrafili wyjaśnić, co było powodem zaksięgowania w bilansie otwarcia za 2000 r. należności od tej firmy. Wobec tego w/w kwota została zaliczona do przychodów Spółki - zgodnie z art. 1 1 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W zakresie kosztów uzyskania przychodów kontrolujący stwierdzili ich zawyżenie o:
-kwotę [...] zł stanowiącą wartość robót w toku,
-kwotę [...] zł powstałą w wyniku błędnego zaksięgowania faktury VAT Nr [...] z dnia [...].09.2000 r.,
-kwotę [...] zł stanowiącą wydatki na nabycie środków trwałych związanych z umowami leasingu, których przedmiotem był ciągnik siodłowy [...] z naczepą [...], samochód ciężarowy [...] oraz samochód ciężarowy [...].
W oparciu o dokonane ustalenia kontrolujący uznali, iż zawarte umowy leasingu operacyjnego w rzeczywistości były umowami sprzedaży na raty. W ich ocenie, celem zgodnego działania stron było obejście przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mające na celu zaliczenie rat zakupionych środków trwałych w systemie ratalnym do kosztów uzyskania przychodów leasingobiorcy i obniżenie zobowiązania podatkowego.
Powyższe spowodowało, że zaliczki miesięczne na podatek dochodowy od osób fizycznych zostały przez Skarżącego zapłacone w zaniżonej wysokości.
Wobec tego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wymienioną na wstępie decyzją określił odsetki za zwłokę od zaniżonych zaliczek w łącznej kwocie [...] zł.
Od decyzji tej Podatnik złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił jej naruszenie:
- art. 9 - 20, 22, 23, 24 i 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
- art. 24a, 53a, 123, 187, 188, 197, 210 Ordynacji podatkowej.
Wskazując na identyczne uzasadnienie decyzji, jak decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych - wniósł o połączenie odwołań od obu decyzji.
Ponadto stwierdził, że przepis art. 53a wszedł w życie od l stycznia i nie może mieć zastosowania do zdarzeń z 2000 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z dnia [...].09.2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając, iż materiał dowodowy został właściwie zebrany i prawidłowo oceniony. Stwierdził też, iż nie został naruszony przepis art. 53a Ordynacji podatkowej, gdyż ma on zastosowanie od l stycznia 2003 r., natomiast decyzja została wydana w dniu [...] czerwca 2003 r. Z kolei przepisu art. 24a Ordynacji podatkowej w ogóle nie powoływano.
We wniesionej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku zarzucono rażące naruszenie tych samych przepisów, które wskazano w odwołaniu, podnosząc dodatkowo zarzut naruszenia art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej. Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja jest następstwem wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzji z dnia [...].09.2003 r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].06.2003 r. w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. i w związku z tym wniósł o połączenie skarg na obie decyzje. Podtrzymał również zarzut naruszenia art. 53a Ordynacji podatkowej twierdząc, iż wchodzące w życie nowe przepisy nie mogą działać na niekorzyść podatnika. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo podkreślił zasadność wniosku Skarżącego o połączenie skargi złożonej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].09.2003 r. Nr [...] w sprawie określenia odsetek od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. ze skargą wniesioną na decyzję Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w tym podatku za 2000 r. Określenie odsetek od zaniżonych zaliczek jest bezpośrednio związane z ustaleniami dotyczącymi określenia zobowiązania.
Dyrektor Izby Skarbowej za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 53a Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił zaliczek na podatek w całości lub w części, nie złożył deklaracji, albo wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję,
w której określa wysokość odsetek za zwłokę przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek, jeżeli ich wysokość jest inna niż wykazana w deklaracji, a także w razie braku deklaracji. Reguluje on, więc jednoznacznie kwestię wydawania - po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego - decyzji określających wysokość odsetek od zaniżonych zaliczek.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, nie oznacza to, iż przed wprowadzeniem tego przepisu nie można było po zakończeniu roku podatkowego określać prawidłowej wysokości zaliczek, które stanowiły podstawę naliczenia odsetek za zwłokę. Stosownie, bowiem do art. 51 § 2 Ordynacji podatkowej za zaległość podatkową uważa się niezapłaconą w terminie zaliczkę. Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę - zgodnie z art. 53 § l ustawy. Nie zgodził się z opinią Skarżącego, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 53a było mniej korzystne niż w oparciu o wyżej wskazane przepisy. Podniesiono, że przepis art. 53a Ordynacji podatkowej wszedł w życie od l stycznia 2003 r. i ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Decyzję określającą zobowiązanie organ podatkowy może wydać
w każdym czasie przed upływem okresu przedawnienia. Decyzja z dnia [...].06.2003 r. została w tym okresie wydana i nie narusza przepisów prawa w tym zakresie.
W ocenie organu drugiej instancji wskazane przez Skarżącego przepisy nie zostały naruszone.
Wojewódzki S(d Administracyjny zważył, co następuje.
W związku z tym, (e skarga została z(o(ona w dniu16 października 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku, w my(l postanowień art.97 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustaw( - Prawo o ustroju s(d(w administracyjnych i ustaw( - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlega(a rozpoznaniu przez Wojewódzki S(d Administracyjny w Białymstoku.
Skarga jest uzasadniona. Sąd wyrokiem z dnia 26 maja 2004 r. w sprawie oznaczonej sygnaturą akt SA/Bk 1331/03 orzekł o uchyleniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. uznając skargę za zasadną.
Będąca przedmiotem skargi decyzja w niniejszej sprawie dotyczyła określenia odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek miesięcznych za poszczególne miesiące 2001 r. była bezpośrednio związana z ustaleniami dotyczącymi określenia zobowiązania za rok 2000. Ponieważ uchylona została decyzja wymiarowa za 2000 r. zaszła konieczność uchylenia decyzji określającej wysokość odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek miesięcznych w tym podatku.
Na marginesie Sąd zauważa. W myśl postanowień art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej za zaległość podatkową uważa się także nie zapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek. Obowiązujący od 1 stycznia 2003r. przepis art. 53a Ustawy Ordynacja podatkowa, dodany nowelą z dnia 12 września 2002 r. (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), rozstrzyga w sposób jednoznaczny możliwość wydawania po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego decyzji określających zobowiązanie z tytułu nieopłaconych w terminie albo deklarowanych w zaniżonej wielkości zaliczek na podatek. Przepis ten w ocenie Sądu jest przepisem o charakterze proceduralnym, który uprawnia organy podatkowe do wydawania od 2003 r. w/w decyzji, po zakończeniu okresu rozliczeniowego (rok, miesiąc), w tym również za lata wcześniejsze.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) i § 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję.
W oparciu o przepisy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu,
a o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło