SA/Bk 585/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. W. Kędzierski, Sędzia NSA J. Orzel (spr.), Asesor WSA U. B. Rymarska, Protokolant A. Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi W. i W. H. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżących W. i W. H. kwotę 2.952,60 (słownie: dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa 60/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Urząd Skarbowy w B. P. decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r., powołując przepisy art. 207, art. 21 § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.); art. 45 ust. 6, art. 27 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 1, 3 9, art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) określił W. i W. H. należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1995 r. w wysokości – 11.347,40 zł, zaległość podatkową w kwocie 7.613,40 zł, wysokość odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości – 19.256,10 zł. W uzasadnieniu podano, że przeprowadzone postępowanie podatkowe wykazało, iż w dniu 7.07.1995 r. Spółka z o.o. A. przekazała na rachunek bankowy W. H. kwotę 25.050 złotych w oparciu o postanowienia umowy agencyjnej zawartej w dniu [...].06.1995 r. w W. pomiędzy Spółką A. a W. H. Zgodnie z § 1 przedmiotowej umowy Spółka A. występująca jako agent, zobowiązała się do pośredniczenia w okresie od 1.06 – 30.06.1995 r. w obrocie akcjami i udziałami prywatyzowanych przedsiębiorstw państwowych. Zgodnie z § 3 umowy, zlecający – W. H. miał uzyskać dochód netto w wysokości 25.050 zł. Agent dokonał zakupu i sprzedaży akcji w czerwcu 1995 r. Mianowicie, w dniu 1.06.1995 r. Spółka A. zakupiła od firmy B. w imieniu zlecającego W. H. akcje Spółki C. S.A. za kwotę 487,20 zł, bez angażowania środków finansowych zlecającego, a następnie w dniu 10.06.1995 r. akcje te sprzedano firmie D. Firma B. została utworzona w celu obrotu papierami wartościowymi nie dopuszczonymi do obrotu publicznego. Rzekomo w wyniku powyższej transakcji dochód W. H. wyniósł kwotę 25.050 zł. Organ podatkowy uznał, że w istocie kwota ta stanowiła dochód z innego źródła przychodu – art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a strony zawarły umowę z dnia [...].06.1995 r. o rzekomym pośrednictwie w obrocie akcjami w celu obejścia przepisów prawa podatkowego. Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy w okresie od dnia 1.01.1993 r. do 31.12.1995 r. dochody ze sprzedaży udziałów lub akcji spółek utworzonych w celu oddania tym spółkom do odpłatnego korzystania, na podstawie przepisów o prywatyzacji, zwolnione były od podatku dochodowego. W. H. w roku 1995 r. zatrudniony był w Spółce z o.o. E. w B. P. w charakterze Kierownika Działu Marketingu, która to spółka powiązana była gospodarczo zarówno ze Spółką z o.o. A. i brała udział w tzw. systemie powiązań gospodarczo-finansowych "World Leasing" polegającym na organizowaniu fikcyjnych operacji finansowych umożliwiającym maksymalne obniżenie podatku dochodowego podmiotów gospodarczych uczestniczących w tym systemie. Spółka z o.o. E. uczestniczyła w tym systemie za zgodą osób zarządzających tą Firmą, a w tym też i W. H. W ocenie organu podatkowego kwota 25.050 złotych przekazana przez Spółkę z o.o. A. z tytułu rzekomej sprzedaży akcji, w rzeczywistości stanowiły formę zapłaty "wynagrodzenia" dla udziałowców i osób zarządzających. Spółką z o.o. E. za uczestnictwo tej ostatniej w systemie powiązań finansowo-gospodarczych "World Leasing". W tej sytuacji kwota 25.050 zł stanowiła dochód z innych źródeł przychodów (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy), który podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i winien być wykazany w zeznaniu rocznym za 1995 r. Odwołując się od powyższej decyzji W. i W. małżonkowie H. zarzucali, że wydana ona została z obrazą przepisów art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 68 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wskazywali, że organ podatkowy przyjął stan sprawy w zupełnym oderwaniu od zgromadzonych w sprawie dowodów. Zarzucał, że stawiane zarzuty nie mają oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Podnosił, że w 1995 r., z mocy art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnione były od tego podatku dochody ze sprzedaży udziałów lub akcji spółek nie dopuszczonych do obrotu publicznego. Ponadto, zdaniem odwołujących się, niezależnie od bezzasadności decyzji, postępowanie wymiarowe winno być umorzone, gdyż ostateczna decyzja w sprawie nie została wydana przed upływem 5 lat (art. 68 Ordynacji podatkowej). Izba Skarbowa w B. decyzją z dnia [...] marca 2002 r. utrzymała w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Izba podzieliła stanowisko Urzędu Skarbowego w B. P. co do oceny prawnej przychodu skarżących w kwocie 25.050 zł. Ustosunkowując się do wniosku o umorzenie postępowania wyjaśniła, że podatek dotyczy 1995 r. i pięcioletni termin do wydania decyzji określającej jego wysokość winien być liczony od dnia 1.01.1997 r. i upływał z dniem 31.12.2001 r. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 27.12.2001 r., czyli przed upływem terminu wynikającego z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąc powyższą decyzję, w imieniu podatników, radca prawny W. B. W. zarzucał, że wydana ona została z naruszeniem przepisów art. 2, 20 i 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez przyjęcie, że dochód ze sprzedaży akcji stanowił dochód z innych źródeł. Naruszono też, zdaniem autora skargi, przepisy art. 123, 124, 178, 191 i 210 Ordynacji podatkowej przez dowolną interpretację materiału dowodowego zebranego w sprawie, wydanie decyzji sprzecznej z ustaleniami i jej uzasadnieniem, a ponadto nie zapewniono W. H. czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. W. H. nie doręczono zawiadomienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji podtrzymując pozostałe zarzuty zawarte w odwołaniu. Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie. W uzasadnieniu powtórzone zostały argumenty przytoczone w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku w dniu 26 kwietnia 2002 r. stosownie do regulacji wynikającej z art. 197 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlega ona rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Zarzut skarżących dotyczący przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. jest uzasadniony. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowało, że wydanie decyzji deklaratoryjnej przez organ pierwszej instancji nie przerywa biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 Ordynacji podatkowej – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Pogląd ten wypowiedział Sąd w wyrokach z dnia 19 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 917/99 i III SA 948/99 (omówione przez sędziego Grzegorza Borkowskiego w "Glosa" grudzień 2000 r., s. 34-36). Ponieważ zagadnienie to budziło w dalszym ciągu wątpliwości prawne, przeto Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą siedmiu sędziów z dnia 6 października 2003 r. w sprawie oznaczonej sygnaturą: FPS 8/03 na pytanie "Czy zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli urząd skarbowy doręczył podatnikowi decyzję określającą wysokość podatku przed upływem pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), a doręczenie decyzji organu odwoławczego – utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji – nastąpiło już po upływie tego terminu", podjął uchwałę o treści: "Zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926) upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego". Skład orzekający Sądu rozstrzygający niniejszą sprawę poglądy powyższe podziela. W sprawie bezspornym jest, że decyzja Urzędu Skarbowego w B. P. z dnia [...] grudnia 2001 r. doręczona została skarżącym w dniu 27 grudnia 2001 r. (k. 43). Decyzja Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2002 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 27 marca 2002 r. (potwierdzenie odbioru). Obie wyżej wymienione decyzje dotyczyły określenia wysokości zobowiązania podatkowego skarżących W. i W. H. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. Niewątpliwym więc jest, że decyzja organu odwoławczego została doręczona po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z przepisów art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze Sąd, stosując przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji z powodu wydania jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Zwrot kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200 wyżej powołanej ustawy.