SA/Bk 797/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. W. Kędzierski (spr.), Sędzia WSA S. Presnarowicz, Asesor sądowy U. B. Rymarska, Protokolant A. Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że decyzja Izby Skarbowej w B. z dnia [...].06.2003 r. nr [...] nie podlega wykonaniu. 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego A. T. kwotę 8.215,00 (słownie: osiem tysięcy dwieście piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 4. oddala wniosek o zasądzenie kosztów w pozostałej części. Izba Skarbowa w B. decyzją z [...].06.2003 r., [...], utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...].03.2003 r. Nr [...], określającą A. T. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie 360.923,60 zł. Izba Skarbowa ustaliła, że A. T. przebywał z wizytami na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i utrzymywał oficjalne kontakty handlowe ze Spółką "S." znajdujące udokumentowanie w urządzeniach księgowych Spółki cywilnej "S." – A. T., M. B. Dokumenty przekazane przez Ministerstwo Finansów Departament Kontroli Celnej pozwoliły na stwierdzenie, że organy celne Białorusi ustaliły, iż A.T. dokonywał nielegalnych przewozów wyrobów jubilerskich ze złota zakupionych w polskiej firmie "S.", nie przedstawiając ich do odprawy celnej. Uwierzytelnione przez Państwowy Urząd Celny Republiki Białorusi dowody sprzedaży, a także inne dokumenty sporządzone zostały na podstawie oryginałów dokumentów i wobec tego kserokopie te mają równorzędną moc dowodową z ich oryginałami. Księgi rachunkowe prowadzone w Spółce cywilnej "S." nie odzwierciedlają transakcji zawartych z A. T. – wynikających z uzyskanych kserokopii faktur i dokumentów. Księgi rachunkowe Spółki w myśl art. 24 ust. 2 ustawy z 29.09.1994 r. o rachunkowości (Dz.U. Nr 121, poz. 591 ze zm.) nie mogły więc być uznane za rzetelne. W tym stanie rzeczy wielkość przychodu z niezaewidencjonowanej sprzedaży, uzyskanego przez s.c. "S." określono poprzez uwzględnienie danych wynikających z ksiąg rachunkowych uzupełnione o dane wynikające z dokumentów uzyskanych od organów Republiki Białorusi. Dlatego na podstawie art. 23§2 ustawy Ordynacja podatkowa odstąpiono od oszacowania wielkości podstawy opodatkowania. W czasie kontroli nie stwierdzono nierzetelności ksiąg rachunkowych po stronie kosztów uzyskania przychodów. Podatnik nie wykazał, by poniósł większe koszty uzyskania przychodów od wynikających z ksiąg rachunkowych. W sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 24 b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , gdyż w 1997 r. ustawa nie zawierała takiego przepisu. Izba Skarbowa powołując się na przepisy art. 53§4 i art. 54§1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2003 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 804 z 2002 r. ze zm.) wskazała okresy, za które naliczane są odsetki od zaległości podatkowych i zasady ich naliczania. Podnosząc, iż ustalenia zostały oparte o dowody zebrane w sprawie – w tym zgłoszone przez podatnika – wywiodła, iż nie mamy do czynienia z naruszeniem przepisów art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa. Skargę na decyzję Izby Skarbowej wniósł A. T. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 23, art. 54§1 pkt 6, art. 121, art. 122, art. 180 §1 i art. 188 ustawy z 29.08.1997 Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 27 ust. 1 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 ze zm.). W konsekwencji domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wywiódł, że transakcje wynikające z kserokopii dokumentów, którymi dysponowały organy podatkowe, a dokumentujące sprzedaż towarów przez Spółkę "S." dla A. T., w gruncie rzeczy nie miały miejsca. Kserokopie dokumentów, których autentyczności oryginałów nie sprawdzono, nie mogą stanowić dowodu dla ustalenia stanu faktycznego. Wywiódł, że organy podatkowe ustalając podstawę opodatkowania w drodze oszacowania popełniły błąd, gdyż jako dochód przyjęły przychód. Nie uwzględniły kosztów uzyskania dochodu. Zdaniem skarżącego – jeżeli organy podatkowe nie uznały za zasadne przyjęcia wskaźnika kosztów z ksiąg rachunkowych, to pomocniczo mogły przyjąć wskaźniki dochodu do przychodu w wysokości określonej przez ustawodawcę w art. 24 "b" ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nieuwzględnienie kosztów uzyskania przychodu w sposób wskazywany wyżej spowodowało, że podatek dochodowy określony za 1997 r. wynosi 49,84% podstawy opodatkowania, a zatem ustalono go w stawce wyższej od stawki określonej w ustawie. Dyrektor Izby Skarbowej odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. Podstawą ustaleń faktycznych w sprawie były między innymi kserokopie dokumentów nadesłanych organom podatkowym przez Ministerstwo Finansów Departament Kontroli Celnej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargi w sprawach SA/Bk 1647/02 i SA/Bk 1648/02 dotyczące podatku od towarów i usług od spółki jawnej "S.", której wspólnikami byli A. T. i M. B., wyrokami z 05.09.2003 r. uchylił zaskarżone decyzje Izby Skarbowej, a w uzasadnieniach orzeczeń wywiódł, iż analizując zebrany w sprawie materiał, doszedł do przekonania, że postępowanie przeprowadzone w sprawach nie czyni zadość przepisom regulującym zasady postępowania. Przepis art. 122 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) stanowi, iż organy podatkowe w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy podejmują wszelkie niezbędne działania. Tymczasem w sprawie podstawę ustaleń faktycznych stanowiły kserokopie faktur otrzymanych przez organy podatkowe od organów Białorusi. Przyjęto, że wszystkie faktury otrzymane od organów Republiki Białorusi dokumentują rzeczywistą sprzedaż dokonaną przez Spółkę "S." kontrahentowi A. T. Tymczasem już opinie grafologiczne znajdujące się w aktach postępowania podatkowego nakazywały bardzo ostrożne podejście do autentyczności nadesłanych kserokopii dokumentów. Opinia biegłego K. B. wykonana na zlecenie organu podatkowego i opinia A. Z. wykonana na zlecenie doradcy podatkowego A. Z. różnią się co do tego, jaki wpływ ma na ocenę przydatności kserokopii dokumentu jako materiału porównawczego do identyfikacji autentyczności zapisu. Tę rozbieżność można wyeliminować poprzez przesłuchanie biegłego Z. Wreszcie – przy zarzucie skarżącego dotyczącego autentyczności faktur - nie wydaje się niemożliwe uzyskanie przez organy podatkowe oryginałów faktur będących w posiadaniu władz Republiki Białorusi. W ocenie Sądu nie wykorzystano także możliwości ustalenia, na jakiej podstawie organy Republiki Białorusi udzieliły informacji o nielegalnym przewozie wyrobów jubilerskich z Polski przez A. T., a zakupionych w Spółce "S.". Brak wątpliwości organów podatkowych co do zgodności kserokopii dokumentów nadesłanych przez organy Białorusi z oryginałami tych dokumentów, nie eliminuje do końca wątpliwości co do zgodności rzeczywistego wystawcy dokumentu z wystawcą figurującym na tym dokumencie. Z ustaleń organów podatkowych nie wynika także, by dokonywane wpłaty przez A. T. do Spółki "S." następowały w okresie jego pobytu w Polsce. Uwagi zawarte w uzasadnieniach wyroków w sprawach SA/Bk 1647/02 i SA/Bk 1648/02 pozostają aktualne także w sprawie niniejszej. Ustalenia faktyczne dokonane zostały bowiem na podstawie tego samego materiału. W związku z tym Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało w sposób nie w pełni odpowiadający wymogom art. 122 i art. 187§1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), a niespełnienie tych wymogów miało wpływ na wynik sprawy. Nie bez znaczenia dla oceny zasadności zaskarżonej decyzji jest także fakt, że Izba Skarbowa uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w sprawie podatku VAT i sprawę przekazała do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego. Wobec stwierdzenia uchybienia przepisom postępowania – wymienionym wyżej, które to naruszenie przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję. Rozpatrując sprawę ponownie organ podatkowy poczyni starania o uzyskanie oryginałów dokumentów, których kserokopiami dysponował na dzień wydania decyzji po ewentualnym uzyskaniu tych dokumentów rozważy celowość zasięgnięcia opinii biegłego co do ich zbieżności (zgodności) z kserokopiami. Orzeczenie o niepodleganiu wykonaniu zaskarżonej decyzji Sąd oparł na przepisie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 §2, 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl przepisu art. 205§ 2, 3 i 4 do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez pełnomocnika zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki określone w odrębnych przepisach. Wynagrodzenie doradcy podatkowego określone zostało w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 02.12.2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 212, poz. 2075). Zgodnie z przepisem §2 ust. 1 pkt. 1 lit. "g" wynagrodzenie doradcy podatkowego w sprawie o wartości przedmiotu zaskarżenia powyżej 200 000 zł wynosi 7.200 zł. Taki też jest koszt udzielonej pomocy prawnej przez doradcę podatkowego dla strony korzystającej z tej pomocy. Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił w kosztach postępowania wynagrodzenie doradcy podatkowego w kwocie 7.200 zł, wpis w kwocie 1000 zł i opłatę od pełnomocnictwa 15 zł – łącznie uwzględnił żądanie zwrotu kosztów postępowania do kwoty 8.215 zł, a w pozostałej części oddalił je. Ze spisu kosztów zwróconych przez pełnomocnika skarżącego wynika, że koszt udzielonej stronie pomocy prawnej wyniósłby 8.784 zł czyli 1.584 zł ponad wynagrodzenie doradcy podatkowego przewidziane w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości. z 02.12.2003 r. (Dz.U. Nr 212, poz. 2075).