I SA/Bd 101/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz skarżącego A. G. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania I SA/Bd 101/11 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 7 lipca 2009r. sygn. akt I SA/Bd 330/09 oddalił skargę A. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...]. wydaną w sprawie określenia kwoty długu celnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że skarżący na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...]. zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu samochód osobowy marki L. N., rok produkcji [...]. Do zgłoszenia celnego załączył między innymi umowę sprzedaży z dnia [...]., w której określono wartość towaru na kwotę [...]USD, rachunek dotyczący zagranicznych kosztów transportu w wysokości [...] USD, deklarację wartości celnej, oświadczenie z dnia [...]. o poniesionych kosztach transportu na trasie G. – W. W odpowiedzi na wezwanie organu strona dostarczyła opinię techniczną nr [...] z dnia [...]., zawierającą opis stanu technicznego pojazdu oraz określającą jego wartość rynkową. Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w T. określił podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu kwotę wynikającą z długu celnego, kwotę podatku akcyzowego oraz kwotę podatku od towarów i usług. Organ ustalił wartość celną towaru przyjmując jako wartość bazową wartość pojazdu podaną w opinii technicznej nr [...]. Następnie pomniejszył określoną wartość pojazdu o wskazaną przez rzeczoznawcę wartość uszkodzeń i braków oraz współczynnik uszkodzeń ukrytych, zwyczajową marżę, podatek VAT, podatek akcyzowy oraz cło. Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją z dnia [...]. uchylił powyższą decyzję organu I instancji w części dotyczącej rozstrzygnięcia orzekając w tym zakresie, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, że wyliczone przez organ I instancji kwoty (wynikająca z długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku VAT), zostały błędnie wpisane w tabelę zamieszczoną w uzasadnieniu decyzji i wskazane w rozstrzygnięciu. W związku z tym określił podlegającą retrospektywnemu księgowaniu kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł, kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł oraz podatku VAT w wysokości [...]zł. Koszty naprawy i przywrócenia samochodu do stanu pierwotnego nie mogą wpływać na wartość celną towaru i nie powinny być odliczane przy ustaleniu wartości celnej. Organ zwrócił się ponadto do rzeczoznawcy z Biura Certyfikowanych Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Polskiego Związku Motorowego, który stwierdził, że współczynnik stopnia uszkodzenia ustalany jest przez biegłych na podstawie Instrukcji określania wartości pojazdów nr 1/2005, zatwierdzonej w dniu 9 grudnia 2004 r. uchwałą Prezydium Rady Naczelnej do stosowania w Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego. Biegły w opinii nr [...] nie wyjaśnił przekonywująco, dlaczego należy w tym przypadku zastosować tę korektę i to w takiej wysokości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący zarzucił naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 73 ust. 1 Prawa celnego, art. 29 WKC i art. 181a RWKC. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyjaśnił, że pomimo ogólnej zasady, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, stosownie do postanowień art. 181a ust. 1 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru, to jest ich autentyczności i wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej. Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno wart. 30 WKC. W celu ustalenia wartości celnej używanego pojazdu trafnie posłużono się metodą przewidzianą wart. 31 WKC. Zgodnie z artykułem VII Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 L, W sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty. Biegły rzeczoznawca ustalając wartość rynkową posłużył się katalogiem "lnfoEkspert", katalog który ceny pojazdów wyprodukowanych we Wspólnocie. Badanie kształtowania się cen na rynku eksportera USA jest niezbędne w celu ustalenia zaniżenia ceny transakcyjnej, co stanowi podstawę do określenia wartości celnej w oparciu o przepisy art. 31 WKC. Ustalając wartość celną "metodą ostatniej szansy", przyjęto wartość rynkową pojazdu brutto na rynku polskim na dzień zgłoszenia w oparciu o system wyceny pojazdów "lnfoEkspert". Organ zasadnie podważył wartość transakcyjną towaru, co wykazano na podstawie danych zawartych na stronach internetowych www.autotrader.com oraz www.carsearch.phillyburbs.com. gdzie ceny podobnych samochodów mieściły się w przedziale od [...] do [...] USD. Organ, uwzględniając procent uszkodzeń wynikający z opinii biegłego przyjął, że wartość podobnego pojazdu na rynku eksportera wyniosłaby [...] USD, a zatem zadeklarowana wartość [...] USD stanowiła 20 % tej ceny. Za niezasadne Sąd uznał również zarzuty skargi oparte na prawie procesowym, które skarżący połączył z nieprawidłową interpretacją prawa materialnego. Wskutek wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011r. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Niniejsza sprawa była już przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyniku złożonej przez stronę skargi kasacyjnej. Sąd ten uchylił rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skonstatował w uzasadnieniu, że organy celne w sposób dowolny ustaliły wartość rynkową tego pojazdu na rynku amerykańskim. Podzielił tym samym zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące niedostatecznego uzasadnienia wątpliwości co do wiarygodności zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej spornego samochodu. Oznacza to, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. W myśl art. 190 ustawy o p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przywołany przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający ponownie w niniejszej sprawie związany jest stanowiskiem NSA wyrażonym na tle stanu faktycznego sprawy co do stwierdzonych naruszeń prawa i implikacji z nich wynikających. Stanowisko to wiąże także organy celne na podstawie art. 153 w związku z art. 193 p.p.s.a. W świetle poglądu NSA, zauważyć trzeba, że organy błędnie przyjęły, iż wartość uszkodzeń samochodu stanowi wartość obniżającą cenę samochodu. Sąd II instancji wskazał, że dość powszechnie wiadomo, że stopień (procent uszkodzenia pojazdu) nie przekłada się mechanicznie na stopień (procent spadku jego ceny). Nie można więc po prostu przyjąć, że samochód uszkodzony np. w pięćdziesięciu procentach jest wart pięćdziesiąt procent ceny samochodu nieuszkodzonego. Zdaniem NSA organy celne naruszyły przepisy procesowe poprzez nieuwzględnienie opinii rzeczoznawcy powołanego przez stronę. W opinii tej rzeczoznawca uwzględnił współczynniki kształtujące wartość przedmiotowego samochodu. Nie można było zdaniem Sądu dokonując rozstrzygnięcia wziąć pod uwagę jedynie współczynnik stopnia uszkodzenia samochodu, należało także uwzględnić pozostałe współczynniki: współczynnik uszkodzeń ukrytych i współczynnik zbywalności. Naczelny Sąd Administracyjny dalej wskazał, że są kraje, w których unika się trudów przywracania uszkodzonych samochodów do stanu używalności, preferując ze względów ekonomicznych, bezpieczeństwa albo nawet ze względów prestiżowych zakup nowego pojazdu. Na takim rynku samochody uszkodzone traktuje się jako znacznie mniej wartościowe niż wynikałoby to ze stopnia ich uszkodzenia. Bez znajomości i uwzględnienia tych realiów dotyczących konkretnego rynku, na którym samochód został zakupiony, nie można dokonać wiarygodnej wyceny jego wartości rynkowej. Mając zatem na uwadze powyższe podnieść trzeba, że w sposób niedostateczny uzasadniono wątpliwości co do wiarygodności zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej spornego samochodu. Inaczej rzecz ujmując, w ponownym postępowaniu organy celne zobowiązane będą do zbadania amerykańskiego rynku samochodów. Jego realiów, w szczególności w zakresie cen samochodów używanych uszkodzonych. Wpływu uszkodzeń na wartość uszkodzonego samochodu, w tym w jakim stopniu uszkodzenia te wpływają na ceny tych pojazdów. Czy jest to proste przełożenie wartości uszkodzeń na cenę samochodów, czy też uszkodzenia te obniżają ceny samochodów w większym stopniu, o wyższą wartość niż wartość tych uszkodzeń. Uzyskanie wiedzy na temat rynku samochodów używanych uszkodzonych i wpływu uszkodzeń na ceny tych samochodów pozwoli na rzetelną ocenę istnienia wątpliwości co do wiarygodności zadeklarowanej przez skarżącego w zgłoszeniu celnym wartości celnej spornego samochodu. W ponownym postępowaniu organy celne będą również zobowiązane do wzięcia pod uwagę opinii rzeczoznawcy w pełnym zakresie, a mianowicie z uwzględnieniem pozostałych współczynników wpływających na cenę pojazdu, a konkretnie współczynnika uszkodzeń ukrytych i współczynnika zbywalności. Od wskazanych ustaleń i oceny uzależnione jest bowiem prawidłowe rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Mając zatem na względzie powyższe Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach postanowiono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. D.Dudra E.Kruppik-Świetlicka U.Wiśniewska