I SA/Bd 1021/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł (alimenty [...] zł, wynagrodzenie za pracę [...] zł – 1/40 etatu). Jako majątek wnioskodawczyni wskazał dom o pow. [...] m˛. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych oraz wierzytelności. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżąca wskazała: kredyt na dom [...] zł rata miesięczna oraz kredyt za skradziony samochód [...] rata miesięczna. Zarządzeniem z dnia [...] października 2016r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącej do nadesłania dokumentów oraz oświadczeń obrazujących sytuację finansową i majątkową skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W odpowiedzi skarżąca przedłożyła: stan zaległości zobowiązanego na dzień [...] listopada 2016r.; zeznanie podatkowe za 2015r., z którego wynika, że za powyższy okres uzyskała dochód w kwocie [...]zł; wyciągi z rachunków bankowych; wyrok z 2005r. zasądzający alimenty w kwocie [...]zł; umowę o pracę; porozumienie w sprawie refinansowania kredytu na zakup samochodu; umowę kredytu hipotecznego; rachunek za gaz; rachunek za energię elektryczną. W piśmie z dnia 04 listopada skarżąca oświadczyła, że: w ciągu ostatnich 3 miesięcy nie otrzymała żadnych świadczeń z pomocy społecznej; lokal mieszkalny wskazany w rubryce 2.1 formularza należy do jej córki Z. C.; nie posiada oszczędności; otrzymuje pomoc finansowa od rodziców oraz rodziców ojca dziecka; nie prowadzi działalności gospodarczej; posiada zobowiązania kredytowe jeden na zakup samochodu, który skradziono 2012r. oraz kredyt na dom; nie pozostaje w związku małżeńskim; z majątku skarżącej Urząd Skarbowy w I. prowadzi postępowanie egzekucyjne. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżąca, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. W razie jednak, gdyby treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obligatoryjnie składanego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 p.p.s.a.) nie zawierała danych wystarczających do oceny, bądź też nasuwała by wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, referendarz sądowy zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Niezastosowanie się przez stronę do wezwania referendarza sądowego wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że Referendarz sądowy nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Konsekwencją procesową takiego stwierdzenia może być nieuwzględnienie wniosku w jego pełnym zakresie, a nawet odmowa przyznania prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, Warszawa 2008, str. 613-614 i powołane tam orzecznictwo). W przedmiotowej sprawie, oświadczenia zawarte we wniosku skarżącej złożone na urzędowym formularzu PPF, były niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie strony skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca nie wypełniła prawidłowo wezwania wystosowanego w trybie art. 255 p.p.s.a. Otóż nie przedłożyła zeznania podatkowego za 2014r. Nie przedłożyła wyciągów z wszystkich rachunków bankowych. Skarżąca oprócz wyciągów które przedłożyła posiada jeszcze przynajmniej jeden rachunek bankowy o nr [...] z którego to w dniu [...] grudnia 2015r. dokonała opłaty za wpis od skargi w kwocie [...]zł. Nie podała wysokości otrzymywanego wsparcia finansowego od swoich rodziców oraz rodziców ojca dziecka. Nie przedłożyła dokumentów, z których wynika, jaką kwotę miesięcznie skarżąca przeznacza na spłatę zaciągniętych kredytów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia [...] kwietnia 2008r., sygn. akt: II OZ 322/08 i z dnia [...] czerwca 2008r. sygn. akt I GZ 147/08 warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez wnioskodawcę, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu takiego prawa, co niewątpliwie oznacza, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Uchylając się od przedstawienia wszystkich dokumentów, o które wzywał referendarz sądowy wskazujących na swoją trudną sytuację skarżący powinien liczyć się z tym, że referendarz sądowy nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jego oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym za uzasadniające przyznanie prawa pomocy – podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt. I FZ 236/08. Po drugie skoro jak podaje skarżąca utrzymuje się z zasądzonych alimentów [...] zł oraz wynagrodzenia za pracę [...] zł mając na uwadze okoliczność, że nie podała jakiego rzędu miesięcznie otrzymuje wsparcie od swoich rodziców oraz rodziców ojca dziecka to nie wiadomo skąd pochodzą środki finansowe, które skarżąca przeznacza na spłatę zaciągniętych kredytów. Na marginesie wskazać należy, że ponoszenie wydatków związanych ze spłatą zaciągniętych kredytów nie może być uznane za przyczynę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 224/13). Dlatego też, nie znajduje uzasadnienia, aby wnioskodawca spłacał inne ciążące na nim zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, a jednocześnie żądał, aby koszty związane z wniesieniem skargi pokrywał za niego Skarb Państwa. Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet powinien kredytować w tym zakresie stronę skarżącą. Po trzecie skoro jak podaje skarżąca dochody trzyosobowej rodziny są tak niewielkie, że musi korzystać ze wsparcia finansowego osób trzecich – nie podano wysokości – to zastanawiające jest dlaczego nie korzysta ze wsparcia instytucji społecznych. Tym samym uprawniony jest wniosek, że sytuacja finansowa skarżącej była i jest na tyle dobra, że nie musi korzystać z pomocy społecznej. Po czwarte jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego skarżąca jako adres zamieszkania podaje adres ul. [...] I. – mieszkanie stanowi własność córki (skarżąca pominęła powyższą okoliczność na urzędowym formularzu PPF albowiem pkt 8 formularza został przekreślony). Jednocześnie skarżąca jako majątek wskazuje dom o pow. [...] m˛. Zatem jedna z powyższych nieruchomości mogłaby być wynajmowana, a gospodarstwo domowe zyskałoby dodatkowy dochód. Po piąte skarżąca przedłożyła dwa rachunki tj. za energię elektryczną oraz gaz. Na fakturze za gaz wskazano jako miejsce pobór energii ul. [...] I., natomiast faktura wystawiona na skarżącą zawiera adres [...] I.. Z przedłożonego rozliczenia za energię wynika, że dokumentuje pobór energii przy ul. [...] I.. Zatem nie wiadomo jaki tytuł prawny posiada skarżąca do ww. nieruchomości skoro jak podała posiada jeden dom. Zdaniem orzekającego skarżąca dopasowuje swoje oświadczenia, które rzekomo mają wykazać, że w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała zasadności swojego wniosku. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji