I SA/Bd 1034/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-12-03
Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Urszula Wiśniewska, Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, która to decyzja pozostawała w obrocie prawnym w momencie wszczęcia i prowadzenia egzekucji, stanowi podstawę do zwrotu kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Uchylenie decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nie oznacza automatycznie, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, jeśli decyzja ta pozostawała w obrocie prawnym w momencie wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Zwrot kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 3 u.p.e.a. jest możliwy tylko w przypadku, gdy decyzja, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, została stwierdzona jako nieważna ze skutkiem wstecznym.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o zwrot kosztów egzekucyjnych pobranych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego, który opierał się na decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Decyzja ta została następnie uchylona przez Dyrektora Izby Celnej na skutek wyroku WSA, który stwierdził jej niezgodność z prawem. Organ egzekucyjny odmówił zwrotu kosztów, argumentując, że uchylenie decyzji nie czyni egzekucji niezgodną z prawem, jeśli tytuł wykonawczy był prawidłowo wystawiony i decyzja pozostawała w obrocie prawnym w momencie wszczęcia egzekucji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych oddala skargę
Dyrektor Izby Celnej w T. prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r.,
w którym jako podstawę prawną dochodzonej należności wskazano decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B.z dnia [...] r. określającą kwotę długu celnego w wysokości [...] zł. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny podjął bezskuteczną próbę zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w B. Banku S.A. Następnie organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym,
tj. w Wojskowym Biurze Emerytalnym w Bydgoszczy. Przedmiotowe zajęcie okazało się skuteczne.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w T., w wyniku rozpatrzenia odwołania strony od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B.
z dnia [...] r. oraz mając na względzie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 350/13, uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji wydaną w przedmiocie długu celnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W związku z powyższym, Dyrektor Izby Celnej w T. postanowieniem z dnia [...]r. umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił kwotę należności celnych w wysokości [...]. Orzeczenie to stało się podstawą prawną wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej
w T. dnia [...]r. tytułu wykonawczego. Celem wyegzekwowania należności organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w Wojskowym Biurze Emerytalnym w B..
Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł o zwrot kosztów egzekucyjnych pobranych we wcześniejszym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., a także wniósł o umorzenie kosztów egzekucyjnych dotyczących tytułu wykonawczego z dnia [...] r.
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w T. odmówił zwrotu kosztów egzekucyjnych pobranych w wysokości [...] zł.
W złożonym zażaleniu skarżący podniósł, że tytuł wykonawczy z dnia
[...] r. został wystawiony na podstawie uchylonej przez WSA
w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 350/13 decyzji
z dnia [...] r. W związku z tym, że uchylona decyzja nie ma mocy prawnej, prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem.
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej
w B.utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że nie każde uchylenie decyzji będącej podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego daje podstawę do stwierdzenia braku podstaw do prowadzenia egzekucji. Zdaniem organu, jeżeli tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i nie zawierał wad, które wykluczałyby od samego początku prowadzenie egzekucji na jego podstawie, to znaczy, że postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo wszczęte i prowadzone. W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca podniosła, iż prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem w związku z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 350/13, który doprowadził do uchylenia przez Dyrektora Izby Celnej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r., stanowiącej podstawę prawną tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego, nie znajduje uzasadnienia, dlatego Dyrektor Izby Celnej słusznie odmówił w zaskarżonym postanowieniu zwrotu kwoty pobranych kosztów egzekucyjnych.
W skardze strona podniosła, że decyzja na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy została uchylona przez WSA w Bydgoszczy z powodu niezgodności
z prawem. Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, niezgodne z prawem było również wszczęcie i prowadzenie egzekucji oraz obciążenie strony kosztami prowadzonego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania alb stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując w tym zakresie oceny zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że odpowiada ono prawu.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. dalej jako "u.p.e.a."). Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz
z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że niezgodne z prawem wszczęcie i (lub) prowadzenie egzekucji , o którym mowa we wskazanym przepisie to stan istniejący
w chwili rozpoczęcia i (lub) w toku egzekucji a więc w okresie od dnia wymienionego w art. 26 § 5 u.p.e.a. do dnia wyegzekwowania wykonania obowiązku ( art. 64c § 8) lub umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 34 § 4 i art. 59 § 1 ), powodujący niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z przyczyn przewidzianych prawem (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 lipca 2012r. sygn. akt I SA/Gl 1089/11)
W rozpatrywanej sprawie podniesiono, że prowadzenie egzekucji było niezgodne
z prawem, powołując się na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 350/13, który w konsekwencji doprowadził do uchylenia przez Dyrektora Izby Celnej w T. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia
[...] r. nr [...], stanowiącej podstawę prawną tytułu wykonawczego z dnia [...]r. nr [...]. Sąd nie akceptuje stanowiska prezentowanego przez Skarżącego.
Wszczęcie i prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należności wynikające z podlegającej wykonaniu decyzji następnie uchylonej nie oznacza , że organ wydający decyzję i wystawiający tytuł wykonawczy postępował niezgodnie z prawem w sytuacji gdy, od chwili wszczęcia do czasu zakończenia egzekucji poprzez jej wykonanie decyzja będąca podstawą wystawienia tytułu pozostawała w obrocie prawnym. Uchylenie decyzji podatkowej stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego skierowanego do egzekucji nie stanowi
o niezgodnym a prawem wszczęciu i prowadzeniu egzekucji. Tylko decyzja stwierdzająca nieważność decyzji na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy
i wszczęto egzekucję może prowadzić do ustalenia zaistnienia przesłanki z art. 64c § 3 u.p.e.a. gdyż tylko w tym przypadku dochodzi do jej eliminacji ze skutkiem wstecznym (od dnia jej wydania). Taka sytuacja jednak w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca.
Nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
U. Wiśniewska Z. Pietrasik L. Kleczkowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło